ABD'de iki partili sistem krizi

ABD'de hem Cumhuriyetçi Parti'nin hem de Demokrat Parti'nin içinde ciddi ayrılıklar var, iki partili sistem tartışılıyor.
ABD'de iki partili sistem krizi

27 Mayıs - Hyundai Tucson - Spektrum
Hyundai ile birlikte

Işığınla fark yarat: Yeni TUCSON

Otomotiv Distribütörleri Derneği 2021 ilk çeyrek sonuçlarına göre bu dönemde Türkiye'de en çok C segmenti otomobiller satıldı. Gövde tiplerine göre kıyaslamada ise SUV'ler, ikinci sırayı aldı.

Daha fazlasını öğren →

  • Cumhuriyetçilerde kriz: ABD Temsilciler Meclisi üyesi Marjorie Taylor Greene geçtiğimiz günlerde pandemi sebebiyle uygulanan maske ve aşı uygulamalarını Holokost sırasında Yahudilerin maruz kaldığı uygulamalara benzetmişti. Bu söylem hem Demokratlardan hem de Greene’in partisi olan Cumhuriyetçilerden tepki toplamıştı. Ancak Cumhuriyetçi Parti Greene’in bu söylemlerine tepki vermekte gecikti. Bir hafta boyunca suskunluğunu koruyan Temcilsiler Meclisi Cumhuriyetçi Parti Grup Başkanı Kevin McCarthy, Greene’in benzetmesini yanlış bulduğunu ve bu “antisemitik” söylemi kınadığını belirtti. Ancak parti Greene’i cezalandırma yoluna gitmedi.
  • Greene’i cezalandırma yoluna gidilmemesi Cumhuriyetçi Parti’nin durumuyla ve gidişatıyla ilgili önemli sinyaller veriyor. Greene, bir başka Cumhuriyetçi Meclis Üyesi Lauren Boebert ile partinin aşırı sağcı ve Trumpçı kanadının ana akım siyasette görünen yüzleri. Partinin McCarthy gibi eski üyelerinin Greene’i cezalandırma yoluna gitmemesi, Cumhuriyetçi Parti’nin Trumpçı kanat tarafına daha da yakınlaştığını gösteriyor. Greene’in antisemitik, ayrımcı, ırkçı ve homofobik söylemleri yeni değil. Meclis Üyesi olmadan önce de Kaliforniya eyaletinde çıkan yangınların "Yahudilerin gönderdiği lazerler" aracılığıyla olduğunu iddia eden Greene, geçtiğimiz haftalarda tekrar alevlenen İsrail ve Filistin arasında yaşanan silahlı çatışmalarda Filistin halkına destek verdiğini belirten Meclis’in Demokratik üyeleri için “cihad takımı” tabirini kullanmıştı.
  • Yeni parti ihtimali: Greene’in bu söylemleri Cumhuriyetçi Parti’nin tüm kesimlerinde kabul görmüyor. Liz Cheney, Evan McMullin ve Mitt Romney gibi Trump karşıtı Cumhuriyetçilerin olduğu kanat, partinin aşırı sağcı karakterlere teslim oluşunu sert bir dille eleştiriyor. Hatta Trump karşıtı Cumhuriyetçilerin yeni bir parti kurma ihtimali de söz konusu. Ancak partinin kısa vadede Trumpizmden kurtulması zor gözüküyor. Geçtiğimiz günlerde Reuters/Ipsos tarafından yapılan bir ankete göre Cumhuriyetçilerin %61’i 2020 seçimlerinin Trump’dan çalındığına inanıyor. Buna ek olarak Cumhuriyetçilerin %63’ü Trump’ın 2024’te tekrar aday olmasına karşı olmadığını belirtiyor.
  • Demokrat Parti'deki kırılmalar: Benzer bir ayrışma Demokrat Parti içinde de yaşanıyor. Parti içindeki sol kanadın, merkezci kanatla yaşadığı anlaşmazlıklar her geçen gün daha da belirginleşiyor. Bunun en iyi örneklerinden bir tanesi geçtiğimiz günlerde Meclis’te yaşandı. Merkezci Demokratların Meclis’e sunduğu, Kongre binasının güvenliğini arttırmak için bütçe ayırma teklifi Demokratların çoğunlukta olduğu meclisten neredeyse geçemiyordu. Meclis’teki sol Demokratlar, Cori Bush, Ilhan Omar ve Ayanna Pressley teklife hayır oyu verirken merkeze yakın Demokratlar tarafından “hayır” oyu vermemesi için ikna edilen Alexandria Ocasio-Cortez, Rashida Tlaib ve Jamaal Bowman çekimser oy kullandı. Teklif 212 hayır oyuna karşılık 213 evet oyu ile kabul edildi. Çekimser oy kullanan üç sol Demokrat hayır oyu kullansaydı teklif geçmeyecek ve Demokratlar için sorunlu bir durum ortaya çıkacaktı.
  • Aslında daha büyük kırılmaların da işaretçisi olan durum ise Biden’ın geçtiğimiz günlerde "Öğrenci borçları affı" teklifini senelik federal bütçeden çıkarması oldu. Sol Demokratlar için en önemli konulardan birisi olan öğrenci borçları affının bu paketten çıkarılması parti içinde bölünmelerin de derinleşmeye devam ettiğini gösteriyor. Biden öğrenci borçlarının affına karşı değil ancak parti içinden bu affa sıcak bakmayanların olduğu biliniyor.
  • Son olarak, İsrail ve Filistin arasında yaşanan olaylarda merkezci kanat İsrail’i açık bir şekilde desteklerken sol Demokratlar ise Filistin’in tarafında yer aldı. Merkezdekiler ABD’nin İsrail’e maddi yardım yapmasını desteklerken sol Demokratlar buna karşı mücadele etti.
  • Çoklu parti sistem: İki parti içindeki ayrışmalar giderek belirginleşse de bu sürpriz olmaktan çok uzak. ABD’nin kurucuları yaşanabilecek bu kutuplaşmaları ve ayrışmaları öngörmüş, siyasi partilerin varlığına karşı tutum almışlardı. Kuruculardan James Madison ve John Adams bu fikirlerini yazmış ve hatta ülkeyi de bu anlayış üzerine kurmuşlardı lakin fikirlerini pratikte istedikleri gibi uygulayamadılar. ABD kurulduktan kısa bir süre sonra partileşme başladı. ABD’nin seçim sistemi sebebiyle sadece iki partinin sivrilmesi ise büyük koalisyonların oluşmasına sebep oldu.
  • Mesela bugünkü Demokrat Parti içinde hem etnik azınlıkları hem LGBT aktivistlerini hem de işçi sendikalarını barındırıyor. Cumhuriyetçi Parti ne kadar tek tip gözükse de Trumpçılar ve Trump karşıtları olarak ikiye bölünüyor. ABD gibi kalabalık, geniş ve çok kültürlü bir devletin seçim sistemi sebebiyle iki partiye sıkışmış olması sürdürülebilir değil. Önümüzdeki süreçte ABD içinde seçim sisteminin değişmesini isteyen, çoklu parti sistemine geçişi talep eden seslerin yükseldiğini duymak hiç şaşırtıcı olmayacak.
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

NEREDE YAYIMLANDI?

SpektrumSpektrum
∙

BÜLTEN SAYISI

ABD'de parti içi krizler, Filistin'e dair bir röportaj

Bu hafta ABD'de Cumhuriyetçilerin ve Demokratların yaşadığı iç tartışmalar ile çoklu parti sistemi tartışmasına dair bir yazıya ve İrlanda Senatosunda araştırmacı olarak çalışan Filistinli Yara Al Agha ile bir sohbete yer veriyoruz.

27 May 2021

Hyundai ile birlikte
Latuff

YAZARLAR

Spektrum

Her perşembe yerel ve ulusal politikadan en kritik meseleleri ele alarak derinlemesine inceliyor, bağımsız bir tutumla alanında uzman akademisyenlere mikrofon uzatıyoruz.

İLGİLİ OKUMALAR