ABD’nin yeni Dışişleri Bakanı: Antony Blinken

Bu ayın başındaki seçimde ABD Başkanı seçilen ve mevcut Başkan Donald Trump’ın sonuca dair itirazlarına rağmen ocak ayında göreve başlaması beklenen Demokrat Partili Joe Biden, kabinesinde görev yapacak bakanların bir kısmını belirledi. Eski Başkan Barack Obama döneminde hem Beyaz Saray, hem Dışişleri Bakanlığı hem de ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesinde önemli görevlerde bulunan Antony Blinken, ABD’nin yeni Dışişleri Bakanı olacak.

• Kimdir? Holokost’tan kurtulan Yahudi bir ailenin New York’ta dünyaya gelen 58 yaşındaki oğlu Blinken, eski Başkan Bill Clinton döneminde Ulusal Güvenlik Konseyi üyesi olarak Beyaz Saray’da çalışmaya başladı. Obama döneminde Ulusal Güvenlik Danışman Yardımcılığı ve Dışişleri Bakan Yardımcılığı yapan; hükümetin IŞİD'e karşı mücadele, Asya'yla ilişkileri yeniden dengeleme ve küresel mülteci krizi gibi konularda yürüttüğü diplomaside rol oynayan Blinken, Obama döneminin Başkan Yardımcısı Biden’la uzun yıllar birlikte çalıştı. Hatta Blinken, Biden’ın “alter egosu” olarak tanımlanıyor.
   
• Kendisinden beklenen: Demokrat Parti'nin dış politika anlayışında Trump'ın ABD'yi dünyanın geri kalanından geri çekme uygulamalarının aksine uluslararası kurumlara önem verilmesi, müttefiklerle yakın ilişkiler kurulması ve askerî müdahaleler konusunda temkinli bir yaklaşım benimsenmesi öngörülüyor. Bu kapsamda Blinken’ın da ABD'nin güvenilir bir müttefik olarak uluslararası anlaşmalar ve kurumlar içindeki yerini sağlamlaştırmak amacıyla çalışması, Paris İklim Anlaşması ve İran ile yapılan nükleer anlaşmaya geri dönmesi bekleniyor.
   
• Dünyaya bakışı: Blinken, küreselliğe ve karşılıklı ilişkileri değerli bulması ve Avrupa’yı oldukça önemsemesiyle tanınıyor. Askerî gücü “etkin diplomasiyi tamamlayan bir unsur” olarak tanımlayan Blinken’ın 2003’teki Irak işgalini desteklediği, ABD’nin Suriye ve Libya’daki iç savaşlara daha fazla müdâhil olmasını savunduğu da biliniyor. Trump döneminde ABD’nin tek başına hareket etme ağırlıklı politikalarının Çin'i güçlendirdiğini söyleyen Blinken, Asya'daki müttefik ülkelerle ilişkilerin geliştirilmesi yoluyla ABD'nin Çin ile rekabette yeniden güç kazanmasının hedeflenmesi gerektiğini söylemişti. Rusya’ya karşı 2016’daki seçim müdahalesi tartışmasından sonra daha “şahinleştiği” ifade edilen Blinken, “Rusya’daki, Çin’e özellikle teknolojik açıdan olan bağımlılıktan doğan rahatsızlığı” bir koz olarak kullanmayı planlıyor.
   
• Türkiye’ye bakışı: “NATO müttefiki Türkiye ile daha üretken ve pozitif bir ilişki kurulmasını istediklerini” ifade eden Blinken, “bunun için Türkiye hükümetinin de aynı isteği paylaşması gerektiğini” söylüyor. Blinken, “tüm düşünce farklılıklarına rağmen Türkiye ile faydalı çalışmalar yapılabileceğini, Suriye’nin bu alanlardan biri olabileceğini" de ifade ediyor.
   
• 15 Temmuz: Blinken, 15 Temmuz 2016’daki darbe girişiminden sonra ABD hükümeti adına Türkiye’ye ilk ziyareti gerçekleştirmiş ve bombalanan TBMM’yi ziyaret etmiş, “Demokrasi için ayakta duran Türk halkının ve temsilcilerinin zarar görmesini ve aynı zamanda dayanıklılığını görmek çok dokunaklı” ifadelerini kullanmıştı. Ayrıca, "Aslına bakarsanız birçoğumuzun temmuz olayları sırasında Türkiye'deki duyguların derinliğini anladığımızı, ya da belki anladığımızı ifade edebildiğimizi sanmıyorum. Bu Türk devletinin ve Türk halkının kalbine saplanan bir hançerdi" cümleleri, ABD’nin darbe girişimine yönelik tavrı konusunda bir öz eleştiri olarak yorumlanmıştı.
   
• Suriye ve Kıbrıs: 2017 yılında The New York Times gazetesine yazdığı To Defeat ISIS, Arm the Syrian Kurds başlıklı yazıda Trump yönetiminin Suriye’den çekilmesine karşı çıkmış, IŞİD’in yenilgiye uğratılabilmesi için ABD’nin “Suriyeli Kürtleri” silahlandırması gerektiğini savunmuştu. Öte yandan Blinken aynı yazıda ABD’nin; Türkiye’nin PKK’ya karşı özellikle Irak’taki mücadelesini desteklemesi gerektiğini, Suriye’de desteklenen grupların da Türkiye’ye karşı silah kullanmasının engellenmesini savunmuştu. Blinken ayrıca kampanya esnasında Türkiye’nin Kıbrıs politikasını da eleştirmiş, “Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Tatar’ın iki devletli Kıbrıs çözümü açıklamasını üzülerek izliyoruz. Joe Biden uzun bir süredir barış ve huzurun olduğu iki bölgeli ve iki toplumlu bir federasyonu desteklediğini söylüyor.” cümlelerini paylaşmıştı.