Amazon Türkiye’den Sevindirici Haber

Amazon Türkiye, 2019’dan günümüze görme engelli bireylere hayatı kolaylaştırmayı hedefleyen sosyal girişim Blindlook ile işbirliğine imza attı. Amazon Türkiye artık çeşitli düzeylerde veya tam olarak görme engeli olan bireylere çevrimiçi platformlarında alışveriş hizmeti verebilecek. Ayrıca Blindlook’un Sesli Simülasyon teknolojisini kendi web sitesine entegre etmesi açısından; Amazon Türkiye, Türkiye’de ilk olma özelliğini taşıyor. Türkiye’de 1 milyon görme engelli birey olduğu verisini de göz önünde bulundurulunca Amazon Türkiye’nin sunduğu kapsayıcı ve engelsiz hizmet ne kadar değerli olduğunu okumak mümkün. 

• Blindlook Teknolojisi, Ekran Okuyucular ve Dahası

Peki nasıl bir teknolojiden bahsediyoruz? Temelde yapılan ekran okuyucularla çeşitli ortamlarda(Linux, Mac, Windows..) ekrandaki metni seslendirmek. Yapay zeka alanında son zamanlarda çokça çalışılan bir konu olan ses tanıma teknolojisi ile ekran okuyucularının işlevini birkaç adım öteye taşıyarak “o” sesle iletişim kurabiliyor hatta komut verebiliyoruz. Google Home, Siri, Alexa,Cortona bunlara örnek. 1961’de IBM’in geliştirdiği, ilk ses tanıma aracı olarak nitelendirilen Showbox sadece 16 kelimeyi anlayabilirken günümüzde evde sarf edilen enerjiyi azaltmada yardımcı olan Google Home’un “carbonTRACK” hizmetinden konuşuyoruz. Teknoloji üstel bir hızla gelişedursun; artan veri yığını gündemimize giriyor ve veriler ne şekilde işleniyor, ne çeşit algoritmalar oluşturuluyor sorusu karşımıza çıkıyor. 

• Önyargılı Algoritmalar

Yapay zeka uygulamaları artık hayatımızda büyük bir yer kaplıyor. İşe alım süreçlerinde, risk altında karar vermede, müşteriye kredi notu ve birçok alanda daha hamle yaparken yapay zeka algoritmalarından faydalanıyoruz. Peki bu algoritmaların bizi her zaman tarafsız ve “doğru” sonuca yönledirdiğinden emin miyiz? İşte tam burada önyargılı algoritmalar devreye giriyor. Brookings ve The Italian Institute for International Political Studies tarafından yapılan çalışmada özellikle hizmet alanında kullanılan robotların feminen görünümde olması, chatbotların, ses asistanlarının kadın seslerine ve isimlerine sahip olması cinsiyet eşitsizliği perspektifinden ele alınıyor. Yardımseverlik, fedakarlık feminen bir özellik olarak nitelendirilerek; yapay zeka uygulamalarının insanlaştırılma sürecinde bu stereotiplerini takip ettiği belirtiliyor. Ayrıca yapılan çalışmada Amazon Alexa’ya sorulan “Kadın mısın?”, ”Erkek misin?” sorularına verilen cevap “Hayır, ben yapay zekayım.” iken, “Non-binary misin?” sorusuna kesin bir cevap vermemesi de algoritmaların kapsayıcı olmadığının bir göstergesi. Bu çalışma ile, bir alanda ilerleme kaydetmek kadar, kapsayıcı olmanın da ne kadar önemli olduğunu bir kez görmüş oluyoruz.