Artan vakalar ve hükümet krizi: Romanya

Romanya'da hükümet kurma görevi verilen Dacian Cioloş’un kabinesi, beklentilere paralel olarak parlamentoda güven oyu alamadı. 234 oya ulaşması gereken Cioloş kabinesi yalnızca 88 oy elde edebildi. Ülkedeki siyasi kriz birkaç aydır devam ediyor.

Neler olmuştu? 

Romanya Başbakanı Florin Cîtu eylül ayının başında Adalet Bakanı Stelian Ion'u yaklaşık 12 milyar dolarlık kalkınma planının hayata geçmesini engellediği gerekçesiyle görevden almış, Ion bu duruma "Cîtu aslında kendi ayrılışını imzaladı" cümleleriyle tepki göstermişti.

USR bu kararın ardından fonların şeffaflığı konusundaki endişeleriyle koalisyondan çekilmişti. Ekim ayının başında Ulusal Liberal Parti lideri Florin Cîtu'nun dokuz aylık azınlık hükümeti, Sosyal Demokrat Parti (PSD) tarafından sunulan ve USR ve aşırı sağ AUR partilerinin desteklediği gensoru önergesiyle düşmüştü.

Cumhurbaşkanı Klaus Iohannis, Dacian Cioloş'u yeni başbakan adayı olarak atamış ve partisi parlamentoda 80 sandalyeyle çoğunluğun gerisinde olan Cioloş, tamamı USR üyelerinden oluşan yeni kabinesini sunmuştu. 

Covid-19 krizi

Ülkedeki hükümet krizi, rekor boyutlarda seyreden salgının etkilerini katlıyor.

19 milyon nüfusa sahip Romanya geçtiğimiz salı 18.863 yeni Covid-19 vakası bildirdi ve 574 ölümle Avrupa Birliği ülkeleri arasında 24 saatte 500'ün üzerinde ölüm bildiren ilk ülke oldu. 

Bulgaristan'dan sonra birlik ülkeleri arasında en düşük aşılama oranlarına sahip olan ülkede yetişkinlerin yalnızca %34'ünün tamamen aşılandığı biliniyor. Avrupa Birliği ortalaması ise %74. Our World in Data verilerine göre Romanya, bir milyonda 18,2 oranla kişi başına düşen en yüksek Covid-19 ölüm oranlarından birine sahip.

Yaşananları "korkunç boyutlarda bir ulusal dram" tanımlayan Cumhurbaşkanı Klaus Iohannis “yetkililerin somut eylem eksikliğinin endişe verici olduğunu” ifade etti. PSD lideri Marcel Ciolacu da politik açmazların "herkesi incittiğini" söyleyerek "bizi bu hâle getiren bencillik, kibir ve bağlılık eksikliğidir" dedi. 

Şimdi ne olacak?

Oylamanın öncesinde partilerin Cioloş'un "hoşnutsuzluk kışı" olarak tanımlanabilecek bu kriz döneminde iyi bir seçenek olabileceği yorumları yapılıyordu. Euronews’e konuşan stratejist Anton Pisaroglu, Cioloş hükümetinin "en iyi seçenek olduğu için değil, fedakârlık hükümeti olduğu için bir şansı olduğunu düşündüğünü" belirtmişti.

Cioloş'un partisinden yapılan açıklamada "Sorumsuz oylarla milletvekilleri Romanya'nın bugün işlevsel bir hükümete sahip olması için tek çözümü reddetti ve siyasi krizi uzatmanın pandemi krizini çözmekten daha önemli olduğuna karar verdi" ifadeleri yer aldı. Yine de USR'ın "bir seçenek bulmak için" cumhurbaşkanı ve diğer partilerle yeni görüşmelere "aynı açıklıkla" katılacağı belirtildi.

Ekim ayının başında gensoru önergesiyle görevden alınan Florin Cîțu'nun Cumhurbaşkanı Iohannis tarafından ikinci bir dönem için aday gösterilmesi bekleniyor.

Cîtu’nun aday gösterildiği ve hükümeti 60 gün içinde kurmayı başaramadığı durumda Romanya Cumhurbaşkanı Klaus Ihoannis parlamentoyu feshedebilir ve bu durum erken seçimlerin önünü açabilir.