Bir Franko-Türk Oscar Adayı: Mustang

Deniz Gamze Ergüven'in yönetmen koltuğunda olduğu Mustang aslında çok Türkiye'ye has bir hikaye anlatıyor. Bundan ötürü de başvurusunu Fransa üzerinden yapmış olması bana hep çok enteresan gelmiştir. Filmin dili Türkçe, hikayesi Türk ama ekmeğini Fransa yiyor. 

FİLMİN YAPISI & KONUSU

Mustang, ailesini trafik kazasında kaybettikten sonra babaannelerinin bakımına giren 5 asi ve yabani kız kardeşin hikayesini anlatıyor.  

Mahalle baskısı ve dar bakış açılarıyla kızları kendilerine yük olarak gören babaanne ve dede, onları hiç anlayamaz. Kızlar bütün 'cici' olma teşviklerine rağmen bir şekilde evden kaçıp, istediklerini yapmanın yolunu hep bulurlar. Her kaçışlarında evin dışına dikenli tel, demir parmaklıklar gibi yeni bir engel eklenir. Ta ki daha eklenecek bir şey kalmayıp, evleri tam bir hapishane olana kadar. Mahallenin diline konu olduklarından şikayetçi babaanne ve dede, onları bir an önce evlendirip, kendilerini bu yükten kurtarmak istemektedirler. Ergüven de aslında bu süreçte bizi kızların yaşadıklarına ortak etmeye çalışıyor. 

Film yapısı itibariyle Fransız sinemasına ait diyebiliriz. Gerek Ergüven'in yönetmenlik stili, gerekse işlenen konuya bakış açısı ile Fransız sinemacıların herhangi bir engelden arınma temasına düşkünlüklerini ve özgürlük keşiflerini yansıtıyor. Öte yandan, Türk sinemasının aksine, Fransız sineması bireye daha çok odaklanan bir felsefeyle çalışıyor. Bu filmde de aslında 5 kızın tüm kararlarının gayrı-resmi bir heyetin kararlarına bağlı olmasına isyanlarını temel alan, Fransız bir yol izlendiğini söyleyebiliriz.

Kaynak: Daily Sabah

POTANSİYEL SEBEPLER

Elbette ki Deniz Gamze Ergüven'in bu filmin başvurusunu yapma tercihinin arkasına birçok sebebi vardır. Bu sebeplerin çoğunu onunla konuşmadan bilemeyiz. Kendisi Ankara doğumlu olup, 1980'lerde ailesiyle Fransa'ya taşınıp, hayatına orada devam eden bir yazar-yönetmen.

Bir uçta: Filmle ilgili en sık duyduğum yorum, filmin zaten bir Fransız filmi olduğu yönünde. Ancak bu yorum, tarzı Fransız olsa da bir Türk hikayesini anlattığı ve Türkçe dilinde çekildiği gerçeğini değiştirmiyor. Neden bu filmi sahiplenmekte bu kadar zorlanıyoruz?

Bu sorunun üzerine şunları düşünüyorum: Bir filmin milliyeti var mıdır? Bir filme Türk Filmi diyebilmemiz için illa ki şu ana kadar koyulan standartlara göre mi yapılmış olması gerekiyor? Eğer öyleyse ilerleme bu denklemin neresine gelir? 

Spektrumun diğer ucunda ise başvuru sürecinin destek kısmı yer alıyor. Milli başvurumuz olunca, bildiğim kadarıyla, devletin filmi maddi ve manevi olarak desteklemesi gerekiyor. Bu durumda, çifte vatandaşlığa olan bir kişinin iki ülke arasında seçim yapma hakkı doğuyor. Bu film de konusu itibariyle maalesef devletin desteklerken tereddüte düşebileceği bir filmmiş gibi geliyor. Bu filme bir türlü sahip çıkamamızın sebebi de filmin bize toplumumuzla ilgili kabullenmek istemediğimiz bazı gerçekleri yansıtması. 

Deniz Gamze Ergüven ve Oyuncular | Kaynak: Ermeni Haber Ajansı

AMAN ALİ RIZA BEY...

Aman Ali Rıza Bey... bu sefer biraz tadımız kaçtı. Bir filmin tarzı, bulunduğu coğrafya dışında bir yerden esinlenmiş veya birkaç tarzı harmanlayarak oluşturulmuş olabilir. Tarz olarak seçimi, bu filmi yalnızca o tarzın menşeisi olan ülkeye ait yapmaz. Yönetmenin farklı sinemalardan ilham alması, onun çıkardığı ürünün mesajını iletme biçimini etkiler. 

Günün sonunda En İyi Yabancı Film Ödülü'nün amacı, birazcık daha o ülkelere has filmlerin de hak ettikleri uluslararası ilgili görmelerinde yatar. Öteki türlü bakmak, benim için çok sınırlayıcı geliyor ve gelişimin de önünü tıkıyor. 

Sadece bu filme odaklanmamın sebebi ne mi? Adeta bir vaka analizi gibi olması. Tek bir film ve süreç içerisinde birkaç unsuru barındırması diyebiliriz. Bir de elbette onlarca film arasından sona kalmış tek Türkçe film olması. 

Filmi izlemek isterseniz, PuhuTV üzerinden ücretsiz erişebilirsiniz, Ayşe Arman'ın Mustang ile ilgili yazısını okumak isterseniz buraya tıklayabilirsiniz!