Boğaziçi ve Clubhouse’da aktivizm

Boğaziçi Üniversitesi'ne rektör atanmasına yönelik protestolara katılan, destek veren, sosyal medyada paylaşım yaptığı öne sürülen 11 üniversite öğrencisi tutuklu, en az 25 kişi de ev hapsinde. Protestolar kapsamında en az 557 kişi gözaltına alındı. 39 gündür öğrenciler ve akademisyenler kampüs içinde protestolarına devam ediyor. Türkiye genelinde ise üniversiteler ve farklı bileşenler akademik özerklik taleplerine destek veriyor. Dünya genelinde ABD, Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği yetkilileri ve farklı dayanışma kuruluşları öğrencilerin gözaltı ve tutuklanma süreçleriyle LGBTİ+ bireylere yönelik olumsuz söylemlere dair endişelerini dile getirdi. Bu süreçte yaşananların ana akım medyada ve farklı yayın kuruluşlarındaki yansıması da süreçteki bilgi akışına, öğrencilerin ve akademisyenlerin taleplerine dair farklı algıların oluşmasına neden oldu. Instagram, Twitter gibi sosyal mecraların yanında geçtiğimiz hafta sesli iletişim platformu Clubhouse’da yayına başlayan, Boğaziçi bileşenlerinin taleplerine yönelik bir diyalog ortamı sağlayan #BoğaziciResist yayını ise sürece yönelik doğru bilgi paylaşımında büyük rol oynadı.

• Bu hafta neler yaşandı? 4 Ocak'tan bu yana her gün rektörlük binasına sırtlarını dönerek basın açıklamalarını yapan akademisyenler; tutuklamalara, gözaltılara, kampüste Hukuk ve İletişim fakültesi kurulması kararına, LGBTİ+ kulübünün kapatılmasına yönelik tepkilerine ve akademik özerklik taleplerine bu haftaki basın açıklamalarında yer verdi. Öğrenciler, Türkiye genelinde protestolara katılan ve tutuklanan veya ev hapsi alan arkadaşlarına destek mesajları paylaştı.
   
• ODTÜ, İTÜ, Galatasaray Üniversitesi ve birçok üniversiteden akademisyenler, atamanın derhâl geri çekilmesini, rektörlerin üniversite bileşenlerince seçilmesini, anayasal haklarını kullanan öğrencilere yönelik polis müdahalesinin durdurulmasını, gözaltında, tutuklu veya ev hapsinde olan öğrencilerin bir an önce serbest bırakılmasını ve başta LGBTİ+ bireyleri olmak üzere, öğrencileri ve akademisyenleri hedef alan her türlü ötekileştirici dilin son bulmasını talep etti. 191 kurum ve öğrenci dayanışması; Boğaziçi Dayanışması tarafından Cumhurbaşkanı’na yazılan açık mektuba destek verdiğini açıkladı. 173 gazeteci “Boğaziçililer yalnız değildir!” başlıklı bir metin yayımladı, 147 yazar da taleplere destek verdiklerini açıkladı. Hafta sonu yurt dışında protestolar devam etti. Berlin, Boston, Paris, San Francisco, Düsseldorf gibi birçok şehirde protestolar düzenlendi. Berlin’deki protestolara katılan müzisyen Ezhel’de direniş sürecine destek verdiğini açıkladı.
   
• Clubhouse’da aktivizm: 1 Şubat tarihinde başlayan #BogaziciResist yayını, benim de moderatör olarak dâhil olduğum dünyanın farklı yerlerinden Boğaziçi mezunu arkadaşlar ve öğrencileri olarak yaşananlara “kamuoyunda farkındalık yaratmalıyız” sohbetimizi takiben başladı. Boston, New York, Paris ve İstanbul’dan 6 mezun ve 2 öğrenci moderatör olarak yayının içeriğini ve akışını planlıyoruz. O günden bu yana yayında tüm Boğaziçi bileşenlerinin kendilerini özgürce ifade edebilecekleri organik bir diyalog ortamı oluştu. Yayının; öğrencilerin, mezunların ve herkesin birbirinden haber alabildiği dinamizmi; Boğaziçi'ndeki mevcut sürecin bilgi ve haber akışının sağlanmasını ve kamuoyu ve iç paydaşlarla tartışılmasına olanak tanıdı. Gazeteci Nevşin Mengü de moderatör olarak katılarak yayına destek vermeye başladı. Yayının hedefi, üniversite bileşenlerinin akademik özgürlük taleplerine destek vermek. Tüm bileşenlerin haberleşme ve ifade özgürlüğü haklarını kullanarak diyalog içinde olduğu yayında gürültüsüz ve doğru bir bilgi akışı sağlamaya çalışıyoruz.
   
• Neler konuşuluyor? Yayında, öğrencilerin 39 gündür süregelen taleplerini dile getiriyoruz. Öğrencilerin, öğretim görevlilerinin, öğrenci kulüplerinden arkadaşlarımızın, farklı üniversitelerden protestolara destek veren öğrencilerin ve akademisyenlerin, hukukçuların, gazetecilerin ve herkesin sesini binlerce kişi anlık dinliyor. Yayın süresince öğrencilerin oluşturdukları hashtagleri dinleyicilere hatırlatıp, kamuoyu yaratmaya davet ediyoruz. Sosyal medyada öğrencilerin ve akademisyenlerin bilgi akışını paylaştığı Pols302, bogazicidirenisi, kelepcesizakademi gibi hesapları dinleyicilerle paylaşıyoruz.
   
• Bilgi paylaşımı: Bugüne kadar, öğrenciler protesto sürecinde yaşadıklarını, sergi sürecini, LGBTİ+ kulübünün kapatılmasına yönelik direnişlerini ve gözaltı süreçlerini yayına katılan binlerce kişiyle paylaştı. Kimi öğrenciler, geçtiğimiz hafta gerçekleşen Kadıköy protestosundan bağlanıp yaşadıkları polis müdahalesinden bahsetti. Akademisyenler, taleplerini ve nöbet süreçlerini dile getirdi. Bu haftaki yayında, akademisyenler okulda Hukuk ve İletişim fakültelerinin açılması kararında bilgi sahibi olmadıklarını, sürecin kurul ve senato kararlarıyla işlemesi gerektiğini, kapatılan LGBTİ+ kulübüne yönelik kararın hukuksuz olduğuna ve doğru iletişimin ve bilgi paylaşımının bu süreçte önemli olduğuna değinen görüşlerini paylaştı. Hocalar, kararla akademik özerklik ilkesinin açık bir şekilde ihlal edildiğini yineledi.
   
• Hukukçular, Türkiye'nin birçok yerinde gözaltılara dair adliyelerden sürece dair bilgi paylaşımı yaptı. Basın mensupları, sorularını birinci kaynaktan öğrencilere ve akademisyenlere yöneltti. Bümed, Boyut, Buim mezun oluşumları da tepkilerini paylaştı. ODTÜ ve Bilkent Üniversitesi'nden öğrenciler yayına katılıp protestolara neden destek verdiklerini paylaştı. Bu sırada Türkiye’de Cumhurbaşkanı kararıyla gerçekleşen yeni üniversite rektörü atamaları da gündeme geldi.
   
• İfadeye çağrılma: Yayının ilk haftası moderatör ekibimizden 4 kişi sosyal medya paylaşımları nedeniyle aynı gün ifade vermeye çağrıldı ve aynı gün serbest kaldı. Arkadaşlarımızdan birinin dosyasında sadece “'arkadaşlarımız serbest bırakılsın' diye beş bin kişinin retweet'lediği bir tweet'i alıntıladığı bir paylaşımı ya da 10 bin kişinin de retweetlediği bir retweet” yer alıyordu. Bu olay, “uygulamada fikirlerin özgürce ifade edilmesi ne kadar mümkün” sorusunu akıllara getiriyor.
   
• Sesler: Beni en çok etkileyen yayınlardan biri gözaltı sürecini yaşayan öğrenci arkadaşımızın anonim bir şekilde yayına bağlanıp nezarethane ve yargılama sürecinde yaşadıklarını aktardığı andı. Yayında hukukçuların ve akademisyenlerin de perspektifinden bu süreçlerde örneğin nezarethanedeki yapısal ve mekânsal sorunlara da değinildi. Belki de uygulamanın önemli etki alanlarından biri, bir konu tartışılırken farklı alanlarda uzman kişilerin görüşleriyle konunun farklı etkilerini ve nedenselliklerini anında duyabilmemiz. Bir diğer dikkat çekmek istediğim nokta ise yayında ana akım medyada yer bulmayan LGBTİ+ çalışmaları kulübünün kapatılmasına dair öğrenci kulüplerinin ve kulübün danışman hocası Can Candan’ın görüşlerini duymak oldu. Bu süreçte kulüplerin kendi içlerinde yaşadıklarını, kulüp kapatılma prosedürlerinin aslını duymak, kulübün bakış açısını doğru bir şekilde aktarmak ve ana akım medyada yer alan homofobik söylemleri kırmak açısından önemliydi. Türkiye’de uygulamanın ocak ayında popülerleşmesiyle Boğaziçi’ne dair bilgi paylaşımı büyük bir kitleye ulaşmış oldu. Adeta bir canlı radyoyu andıran yayın, başta öğrencilerin ve tüm bileşenlerin sesini özgürce duyurabileceği, akademik özerklik taleplerini gündemde tutan bir yayın olarak her pazartesi, çarşamba ve cuma saat 20.30’da devam edecek.