Çin'den eski Sovyetler Birliği ülkelerine "saygı" açıklaması

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mao Ning, Çin'in eski Sovyetler Birliği ülkelerinin egemenliğine "saygı duyduğunu" ve bu konu hakkındaki görüşlerinin değişmediğini belirtti. Dışişleri Bakanlığı'nın bu açıklaması, ülkenin Fransa Büyükelçisi Lu Shaye'nin verdiği bir röportajda, eski Sovyetler Birliği ülkeleri hakkında yaptığı tepki çeken açıklamalardan sonra geldi. 

• Ning, "Çin, tüm ülkelerin egemenliğine, bağımsızlığına ve toprak bütünlüğüne saygı duymakta ve BM Şartı'nın amaç ve ilkelerini desteklemektedir. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Çin, ilgili ülkelerle diplomatik ilişkiler kuran ilk ülkelerden biri olmuştur. Diplomatik ilişkilerin kurulmasından bu yana Çin, ikili dostane işbirliği ilişkilerini geliştirmek için her zaman karşılıklı saygı ve eşit muamele ilkelerine bağlı kalmıştır" açıklamasını yaparken, bazı medya organlarının Çin'in söylemlerini kasıtlı olarak çarpıttığını da söyledi.

Ne demişti? Çin'in Fransa Büyükelçisi Lu Shaye, katıldığı televizyon programında, 2014 yılında Rusya tarafından ilhak edilen Kırım'ı Ukrayna toprağı olarak görüp görmediği sorusuna, "Eski Sovyetler Birliği ülkelerinin uluslararası hukuk kapsamında etkin bir statüsü yoktur, çünkü egemen bir ülke olarak statülerini somutlaştıracak uluslararası bir anlaşma yoktur. Burada Kırım'ın aslında Rusya'nın bir parçası olduğu bir tarih var. Sovyetler Birliği döneminde Kırım'ı Ukrayna'ya teklif eden Kruşçev'di" yanıtını vermişti. 

Tepkiler: Shaye'nin bu cevabı, görevini sürdürdüğü Fransa'nın yanı sıra eski Sovyetler Birliği ülkelerinden ve Ukrayna tarafından tepkiyle karşılandı.

• Shaye'nin açıklamalarının ardından Letonya, Litvanya ve Estonya Dışişleri Bakanlıkları, ülkelerindeki Çin temsilcilerini bakanlığa çağırarak açıklama yapmalarını istedi. 
  • Bununla birlikte, Letonya Dışişleri Bakanı Edgars Rinkevics, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Letonya Dışişleri Bakanlığı, Fransa'daki Çin büyükelçisinin uluslararası hukuk ve ulusal egemenlik konusundaki kabul edilemez açıklamalarını dikkate alarak Pazartesi günü Çin'in Riga Büyükelçiliği'nin yetkili maslahatgüzarlarını açıklama yapmaya çağırdı. Bu adım Litvanya ve Estonya ile koordine edilmektedir” dedi.
• Avrupa Birliği (AB) Dışişleri ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Shaye'nin açıklamasının “Çin'in Fransa Büyükelçisi'nin 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla bağımsızlığını kazanan ülkelerin egemenliğini sorgulayan açıklamaları kabul edilemez. AB ancak bu açıklamaların Çin'in resmi politikasını temsil etmediğini varsayabilir” dedi.
• Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin danışmanı Mihaylo Podolyak, Shaye’nin Rusya’nın propagandasını tekrar ettiğini belirterek, “Sovyetler Birliği sonrası tüm ülkelerin uluslararası hukukta yer alan açık bir egemenlik statüsü vardır. BM Güvenlik Konseyi'nde hileli bir şekilde yer alan Rusya hariç. Bin yıllık tarihi konusunda titiz olan bir ülkenin temsilcisinden Kırım tarihinin saçma bir versiyonunu duymak garip. Eğer önemli bir siyasi oyuncu olmak istiyorsanız, dışarıdan gelen Rusların propagandasını papağan gibi tekrarlamayın” dedi.