Diz Biz

Levent Erden

Dizinizde en son ne zaman iki buçuk lira büyüklüğünde bir yara vardı? Ya da dizinizde hiç iki buçuk lira büyüklüğünde yara oluşmuş muydu? İki buçuk lira ne kadar büyük? Siz hiç iki buçuk lira görmüş müydünüz? Metal paraların en kocamanı, en ağırı. Bir tost, bir sosisli, bir ayranın toplamı eder. Bu kadar büyük yara özellikle de yaz boyu dizden eksilmez. Önce kanar. Su tutulur. O kadar. Kırmızısı azalır. Pembeleşir. Sonra koyulaşır. Kabuk tutar. Oynamamak gerekir. Acır. Çok acır. Bir dizdeki geçmeden diğer dizde de olur. Biri kabuk bağlamış diğeri kıpkırmızı. Birkaç gün sonra tam tersi. Ama mutlaka dizlerden en az biri yaralıdır. Bantsız falan. Açıkta. Düşünce olur. Ağaca tırmanırken. Ağaca tırmanılır. Kimine zor kimine kolay ama tırmanılır. Kedi gibi, maymun gibi, insan gibi. Meyveye erişmek için, dallarda oturmak için, saklanmak için ya da sadece tırmanmış olmak için. Çıkarken de düşülür. Hızlı çıkmaya çalışmaktan, yarış yaparken, çıplak ayağına kabuk batınca, terlik düşünce düşülür işte. 

Ağaçtan toprağa düşülür. Bütün ağaçlardan toprağa düşülür. Ağaçlar her yerdedir. Bahçede, kaldırımda, arsada, parkta, dere kenarında… Tırmanmak isteyen en çok yüz adımda bir ağaca ulaşır. Bazen düşer. Eliyle toprağı silkeler. Su tutar. Birileri bakıyorsa ağlar bile. Ama standart bir durumdur ağaçtan düşmek. Kimseye madalya takılmaz. 

Çiçek toplanır, defter arasında kurutulur. Yıllar sonra bir kitaptan düşüverirse gözler hafifçe nemlensin diye. Solucan, danaburnu, su kenarında dokununca  tor top oluveren tesbih böceği…Duvar kenarında arsızca biten nane. Sarma yaptıracaksan, iskemleye çıkıp parmak ucunda en körpelerine ulaşmaya çalışacağın asma yapraklarını da toplarken düşmemeye çalışılır. Yine de düşülür. Dizde yara. Hayat sürer gider zaten. Sürdürülmeye çalışılmaz. Sürdürülebilirliği tartışılmaz. Düşülecek çok beton yoktur, olursa ağaçtan düşmeye benzemez, önce kolonya sonra üfleme eşliğinde kara tentürdiyot sürülür. Yarası da farklıdır. Sıyrılır. Çok yerden. Kabuk tutmaz, hep acır. Beton azdır ne iyi ki. Sürdürülebilir borazanları çalarak toprak, su, hava ile sınırlı sürdürülebilirliği pazar payı, karlılıktan, genç görünme ve dik memelere kadar esnetmeye kalkışanlar henüz türememiştir. Çevre, pazarlama ve PR çevresine hapsedilerek süratle içi boşaltılarak basitleştirilmemiş, yeşil yıkama rengi olmamıştır henüz. İlk milyarını nüfus olarak ilk sanayi devriminde yakalayan dünya, iki asırda sekiz milyar oluverdi. Neye dayanarak ve güvenerek bunu yaptı bilinmez. Ama yaptı.

Dizlerde yaralar kalmadı. Neredeyse hiç. Düşülecek ağaç da, düşülen toprak da altımızda kaldı. Dizdeki iki buçuk lira büyüklüğündeki yaraların anlamı çok başkaydı. Kalmadı. Zaten iki buçuk lira da kalmadı.

Mesele eskiye öykünmek, yüceltmek değil. Olmamalı da. Ama yapılanla, olanla bitenle yüzleşmek lazım. Yüzleşmek zordur. Yüz de zordur. Hele o kadar süre yayın yapılmışsa. Yüzüncü sayı kutlu olsun!