“Doğal ve doğru bir adım”

MHP lideri Devlet Bahçeli, belki de uzun zamandır en çok beklenen grup toplantısı konuşmasında AK Parti heyetinin anayasa değişikliği konulu HDP ziyareti için "doğal ve doğru bir adım" değerlendirmesinde bulundu. Bahçeli konuşmasının konuya ilişkin bölümünde şunları söyledi: 

“HDP ile niye görüşülmüş? Biz buna ne diyecek, nasıl tepki gösterecekmişiz? Günlerdir cevabı aranan farazi sorular bunlardır. HDP'ye nasıl baktığımızı tekrar etmeye lüzum bile duymuyorum. AK Parti heyetinin CHP ile kuruduğu temasa ses çıkarmayanların bizim sırtımızdan HDP'yi dillerine dolamaları müflis ve müfsid bir tavırdır. Bizim gözümüzde HDP neyse CHP de odur. Biz görüşüldüğüne değil, makul ve demokratik çözümün nasıl olacağına bakıyoruz.”

Tartışma yaratan ziyaret

Anayasa değişikliğini referanduma götürmek için 360, referandumsuz kabul ettirmek için 400 oya ihtiyaç duyan 286 sandalyeli AK Parti, TBMM'de grubu bulunan tüm partilere ziyarette bulunmuştu. Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Ali İhsan Yavuz ve AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş, 2 Kasım'da AK Parti'nin aile ve din hürriyeti konusunda hazırladığı anayasa değişikliği teklifi için HDP heyetini ziyaret etmişti.

Ziyaretin ardından AK Parti Şanlıurfa Milletvekili Mehmet Ali Cevheri "Gidilmesi değil, gidilmemesi abestir. Legal bir parti, kanunlara göre kurulmuş. TBMM çatısı altında faaliyet yapıyor, grubu var. Onların da desteğine ihtiyacımız var." diye konuşmuştu.

Eski AK Parti Milletvekili Mehmet Metiner "HDP ile diyalog-işbirliği içine girmek şayet Türkiye Yüzyılı vizyonunun bir gereğiyse o vakit HDP'yi PKK ile bir tutup eleştirmek, dahası HDP ile diyalog -işbirliği hâlinde olan başkalarını suçlamak doğru olur mu? Bir şeyi biz yapınca mı doğru olur sadece?" mesajını paylaşmıştı. Metiner, "Bundan sonra HDP'ye dair söylenecek her sözün bu fotoğrafa çarpıp geri döneceğini" savunmuştu.

AK Parti yöneticisi Şamil Tayyar "AK Parti, HDP'ye nasıl bakıyorsa o düzlemde ilişkisini yürütmelidir. PKK'nın siyasi uzantısı ve kapatılması gereken bir partiyse onlarla niye Anayasayı konuşuyoruz? PKK ayrı HDP ayrıysa aynılaştıran dil ve üsluba niye ihtiyaç duyduk?" sorularını sormuştu.

İYİ Parti Sözcüsü Kürşad Zorlu da "Gerçekten partiler, değer yargılarını seçim kazanmak için kullanmamalı. Seçim kazanmak için her şeyin meşru olduğu bir anlayış, aslında toplumsal ve siyasetin de tam odağında yer aldığı bir meşruiyet sorununa taşıyacaktır. Bu, kabul edilemez bir yaklaşımdır." cümleleriyle ziyarete tepki göstermişti.

CHP Sözcüsü Faik Öztrak, ziyaretine ilişkin, "Eğer siz değer ve ilkeler siyaseti yapıyorsanız soyunduğunuz yerde giyineceksiniz. Bundan önce ne söylediniz, şimdi ne yapıyorsunuz, bunu ben milletimizin takdirine bırakıyorum." ifadelerini kullanmıştı. 

Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ise "Muhalefet, bu görüşmeden kendine pay çıkarıp meşru siyasetin temsilcisi HDP ile hızlı bir görüşme trafiği başlatacağına, bunu AK Parti'yi yıpratma ve üstü kapalı şekilde yine HDP'yi kriminalize etme furyasına dönüştürmeyi tercih etti. Gerçekten akıl alır gibi değil." cümleleriyle muhalefete tepki gösterdi. "HDP'yi hiç kimsenin yok sayamayacağını" söyleyen Demirtaş, muhalefete "yoksulluğu, açlığı, savaşı, umutsuzluğu bitirecek gerçekçi bir programı oluşturmak üzere bir araya gelme" çağrısı yaptı. 

MHP'den neden tepki bekleniyordu?

Geçtiğimiz haftalarda dil devrimini sert sözlerle eleştiren AK Parti Grup Başkanvekili Mahir Ünal, Bahçeli'nin ağır eleştirilerinin ardından görevinden istifa etmişti. Bu gelişmenin Cumhur İttifakı içinde bir anlaşmazlığın göstergesi olabileceği yorumları yapılmıştı.

Hakkındaki kapatma davası süren HDP, uzun bir süredir Cumhur İttifakı tarafından terör örgütü PKK'nın siyasi temsilcisi olmakla suçlanıyordu. Muhalefet partilerinin HDP ile temas kurması ayıplanıyordu. CHP ile HDP'nin görüşmesi nedeniyle CHP, PKK ile ilişkilendiriliyor, sosyalist partilerle ayrı bir ittifak kurmasına rağmen HDP'nin altılı masanın "gizli ortağı" olduğu tezi işleniyordu. Hatta CHP'nin HDP ile temas etmeyen ittifak ortağı İYİ Parti de "PKK destekçisi" olarak yaftalanıyordu. İYİ Parti'nin milliyetçi hassasiyetleri üzerinden altılı masada bir çatlak yaratılmasına gayret ediliyordu.

HDP'yi meşru siyaset zemininden dışlayan bu anlayış, muhalefetin hareket alanını daraltıyordu. İki turlu seçim sisteminde ikinci turun belirleyici seçmen gruplarından birinin HDP seçmenleri olacağı aşikâr olsa da bu gerçeğe yönelik politika üretil(e)miyordu.

Gazeteci İsmail Saymaz da pazartesi günü bir MHP yetkilisinin kendisine AK Parti'nin HDP ziyaretini basından öğrendiklerini söylediğini yazmıştı. Ziyaret, yeni bir açılım sürecinin yolda olduğu iddialarını da beraberinde getirince Bahçeli'nin erken seçim talep edebileceği ya da AK Parti'ye "balans ayarı" niteliğinde sert bir tepki gösterebileceği beklentileri doğmuştu.

Genişleyen siyaset zemini

Gazeteci Hande Fırat'ın MHP kulislerinden aktardığına göre "HDP'ye bakışında bir değişiklik olmayan" parti, AK Parti'nin HDP'ye bakışının değişemeyeceğini, "yeni bir açılım zaten yapamayacağını" düşünüyor. "CHP ile HDP'nin bir olduğunu düşünen MHP, CHP'ye giden AK Parti'nin HDP'ye gitmesini de yadırgamıyor." Yani son dönemde aynılaşan AK Parti ve MHP'nin ittifak hâlindeki iki ayrı siyasi parti olduğunun belirginleştiği bir dönem bizi bekliyor olabilir.

CHP'nin başörtüsüne yasal güvence önerisinin üzerine AK Parti'nin anayasal değişiklik yapma teklifi siyaseti daha da karıştıracağa benziyor. AK Parti'nin başörtüsüne güvencenin yanı sıra eşcinsel evliliklerin önünün anayasayla tıkanmasını sağlayacak şekilde aile tanımının değiştirilmesi önerisi, CHP'yi istemediği bir açmaza sıkıştırıyor. Anayasa değişikliklerinde kapalı oy kullanılması da partilerin birbirilerine "tuzak kurabilmesinin", beklenmeyen partilerin aynı doğrultuda oy kullanmasının ya da milletvekillerinin parti disiplinine uymamasının önünü açıyor.

Şimdilik muhalefet partilerinin "HDP ile temas eden terör sempatizanıdır" suçlamasına karşı elinin oldukça kuvvetlendiği, iktidarın millî güvenlik ve beka söyleminin zayıfladığı yorumları da yapılabilir. Spektrum'da yayımlanan "Muhalefetin dikenli yolu: OHAL'de muhalefet yapmak" başlıklı yazıda değinildiği gibi, muhalefet partilerinin yeni bir Türkiye kurma vaadi, "İktidarın izin verdiği ölçüde muhalefet yapmayı reddetmekten" geçiyor.