Dönme Dolap #1: Yüklü Bir Miras

Ankara'ya ısındığınız "Dört Koldan Şehir" turlarının ardından kentin kültür mirasını adımlayacağınız, merak etmeyin bu defa daha az yürüyeceğiniz, çoğunlukla vaktinizi aynı küçük alanda dönüp durarak geçireceğiniz, dün ile bugün arasında ucu birbirine değen bağlar kuracağınız "Dönme Dolap" rotasının ilkinden merhaba. Bu rotada yüklü bir mirasın peşinde Ayrancı'da, Şili Meydanı'nda dönüp duracaksınız. 

Türkiye-Şili arasındaki dostluğun bir simgesi olarak inşa edilen Şili Meydanı ve Parkı'nda Şili'nin kurucu devlet başkanı Bernardo O’Higgins'in hatırasına yapılan anıt başlangıç noktanız olsun. Buna mukabil Şili'nin başkenti Santiago'da da bir Atatürk rölyefinin yer aldığını söylemeliyiz.

Bulvardan döndüğünüzde yukarıda sağda Çankaya Sahne, aşağıda solda Siyah Beyaz, Güneş Sokak'tan girince Tatbikat Sahnesi ve Nurol Sanat Galerisi bu civarın kültür mirası durakları. Hangisinden başlayacağınızın, sıralamayı nasıl yapacağınızın kararı bu defa sizin.

1- Sinema, Disko, Gazino, Tiyatro: Çankaya Sahne
#TiyatroKentiAnkara

1967 yılında bu bölgenin ilk sineması olarak açılan ve 1987 yılına kadar faaliyet gösteren Çankaya Sahne, Ankara'da neredeyse her semte bir sinema düşen yılların ürünü olsa da bugün burayı merkeze alan epeyce geniş bir alanda artık sinema salonu yok. Üstelik Mimar Nejat Tekelioğlu'nun "apartman sinemaları"nın ünlü olduğu, apartman katında sinema salonlarının yer aldığı bir şehirden bahsediyoruz. Bölgedeki son sinema salonu, Nejat Tekelioğlu'nun Başkent Apartmanı'nda yer alan Kavaklıdere Sineması da geçtiğimiz günlerde kaybedildi. Yine de Ankaralı, umudunu koruyor. Zamana yenik düşen Ankara sinemalarına dair kapsamlı bir seri için, buradan.

Çankaya Sineması, Milliyet Gazetesi, 12 Ekim 1970 (Kaynak: Ayrancım)

Dönemin filmlerini göstermenin yanında oyunlara da sahne olan Çankaya Sineması kapandığında restoran, disko ve gazino olarak kullanıldıktan sonra 2019 yılında tiyatrocu ve seslendirme sanatçısı Mehmet Atay tarafından devralınarak tiyatroya çevrildi:

"Bu mekanı bir sinema olarak yaratanlar ülkemizin yaşadığı krizlerin sanata da yansımasıyla hayallerinde bir süreklilik yaşayamadılar belki ama bin bir özenle inşa ettikleri mekanın duvarlarına, merdivenlerine sinmiş sözlerin, müzik eserlerinin, film karelerinin hafızalarda hep taze kalmasını istediklerinden olacak yine bir sanat merkezi olarak hayatına devam etmesine zemin hazırladılar. Yıllar sonra, Ankara’nın neredeyse adıyla birlikte anılacak bu kült mekanını, sanatsal bir enerjiyle buluşturmaktan gurur duyuyoruz. Yalnız yola çıktık ama bizi yalnız bırakmayacağınızdan eminiz."

Ankara'da önemli bir mirasın koruyuculuğunu yapan Çankaya Sahne'de bir akşam bir oyun izleyin. Denk gelirseniz Mehmet Atay ve Mehmet Ali Nuroğlu'nun muhteşem oyunculuklarıyla Diktat burada sahneleniyor, program için buradan.

2- Bar ve Galeri: Siyah Beyaz

Bir mekan kaç farklı şekilde kullanılabilir? Çankaya Sineması'nın birden fazla işleve sahip olması gibi Siyah Beyaz da hem galeri hem de bir bar. Kültür sanatın kendine pek de sahip bulamadığı bir toplumda üretilen ara formüllerden birisi çok işlevlilik. Nitekim Siyah Beyaz'ın kurucusu Faruk Sade de 1980'lerde açtığı sanat galerisine kaynak yaratmak için barı devreye sokuyor. 

Burası Türkiye'nin en eski çağdaş sanat galerisi. Her şey ilk günkü gibi duruyor, yıllar boyu burada geçirilen güzel vakitlerin hafızalarda korunması gibi. İsmini aldığı siyah beyaz fotoğraflar duvarda, kimler gülümsüyor bu fotoğraflarda kendi gözünüzle görmelisiniz. 

Siyah Beyaz'ın Tuncel Kurtiz'li, Şevval Sam'lı, Nejat İşler'li, Derya Alabora'lı, Erkan Can'lı bir filmi de var. Ayrıca, Hayri Şengül'ün Dürtü sergisini görmek için de bu hafta son şansınız. 

3- Tatbikat Sahnesi: 1940, 2013
#TiyatroKentiAnkara 

"Bu gençler, çok kıymetli ecnebi bir rejisörün elinde, bir minyatürü işliyen bir kuyumcu itinasile ve aynı zamanda bir baba şefkatile yetiştirilmişlerdir."

Halid Fahri Ozansoy, 16 Mart 1946 tarihli Son Posta gazetesinde Tatbikat Tiyatro Topluluğu oyuncularından ve Carl Ebert'ten böyle bahseder. 1940 yılında henüz Devlet Tiyatroları (DT) kurulmamışken, Tatbikat Sahnesi çağdaş tiyatro anlayışını topluma kazandırmak niyetiyle Ankara Devlet Konservatuvarı'na bağlı olarak kurulur. 9 sene faaliyet gösterdikten sonra DT'nin açılmasıyla beraber kapanır.

Kapanışından 64 yıl sonra Erdal Beşikçioğlu, Güneş Sokak'ta bir tiyatro kurar ve ismini "Tatbikat Sahnesi" koyar. Çankaya Sahne gibi yeni Tatbikat Sahnesi'nin de taşıdığı bir miras vardır: çağdaş tiyatro idealini sürdürmek. 

Burada izlediğiniz oyunların çıkışında Erdal Beşikçioğlu ile karşılaşmanız yüksek ve güzel ihtimallerin dahilinde. Bilirsiniz ki "amirimin" ne zaman karşınıza çıkacağı hiç belli olmaz.

4- Nurol Sanat Galerisi

Ankara'nın gizli zenginlikleri, sürprizleri sonsuzdur, tıpkı bir şehre ne kadar çok açıdan bakarsanız o kadar çok şeyle karşılaşacak olmanız gibi. Ankara'ya da bakışın birçok açısı vardır.

Nurol Sanat Galerisi, Güneş Sokak'ta ilerlerken karşınıza aniden çıkan, sokakla bağ kurmanız için size zaman tanıyan bir sanat mekanı. Sergiler, dinleti ve söyleşiler, kitap imza ve tanıtım günleri, konferans ve atölyeler düzenlenen galeri 20'nci yaşını doldurdu.

Ahmet Müderrisoğlu'nun devam eden resim sergisini görmek için son bir haftanız, detaylar için buradan.

5- Civarı Deneyimleyin

Bu mini turda acıktığınızda, bir şeyler içmek  veya tatlı yemek istediğinizde gidebileceğiniz birçok mekan var. Bizim önerilerimiz kahvaltı için Kapı veya Let's Bake, kahve ve tatlı için Kuzgundokuz'un meşhur çizkekleri, Let's Bake'in her gün değişen menüsünün sürprizleri veya kaktüsle ünlenen bir kahveci olan Amelie's Garden. Akşam oyun çıkışlarında Şili Parkı'nın yamacına konuşlanan köfteciye de uğrayabilirsiniz.