Enis Berberoğlu davası

Anayasa Mahkemesi Enis Berberoğlu'nun bireysel başvurusu için oy birliğiyle, ikinci kez hak ihlali kararı verdi.
 

• Berberoğlu kimdir? Gazeteci, yazar ve siyasetçi olan Enis Berberoğlu 2009-2014 yılları arasında Hürriyet gazetesinde Genel Yayın Yönetmenliği yapmış, sonrasında istifa ederek Sözcü gazetesinde yazarlık yapmıştır. Kendisi 24, 25 ve 27'nci dönem CHP İstanbul milletvekilidir.
   
• Yargılama süreci: Savcılık 2016 yılında MİT tırları görüntülerini Cumhuriyet gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Can Dündar'a verdiği iddia edilen CHP milletvekili Enis Berberoğlu hakkında, "siyasal veya askerî casusluk" ve "örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dâhil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek" suçundan 20 yıldan 30 yıla kadar hapis cezası istemiyle iddianame hazırlamış ve dosyanın, MİT tırları dava dosyasıyla birleştirilmesini talep etmişti. Aynı dönemde TBMM’ye Berberoğlu’nun dokunulmazlığının kaldırılması için fezleke gönderilmiş ve dokunulmazlık kaldırılmıştı. Haziran 2017’de dava görülmeye devam ederken Berberoğlu hakkında “devletin gizli kalması gereken bilgilerini, siyasal ve askerî casusluk maksadıyla açıklamak" suçundan 25 yıl hapis cezasına hükmedilmiş ve Berberoğlu devam eden davada kaçma şüphesi olduğu öne sürülerek tutuklanmıştı.
   
• Adalet Yürüyüşü: Berberoğlu hakkında hükmün açıklanması sonrası CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, partisinin milletvekili Enis Berberoğlu’nun tutuklanmasını protesto etmek amacıyla Ankara'dan İstanbul'a yürünen "Adalet Yürüyüşü'nü" başlatmıştı. KıIıçdaroğlu gazetecilere yaptığı açıklamada "Kendi ülkemizde gazetecilerin hapiste olmasını istemiyoruz. Milletvekillerinin hapiste olmasını istemiyoruz. Kendi ülkemizde, birlikte, beraber, barış içerisinde yaşamak istiyoruz. Bir dikta yönetimi ile karşı karşıyayız" diye konuşmuştu. Dönemin Adalet Bakanı Bekir Bozdağ ise yaptığı yazılı açıklamada bu protestonun yargı mensuplarını hedef gösterici ve tehdit eder nitelikte olduğunu, hiç kimsenin devletin yargı organlarına emir veremeyeceğini belirterek Kılıçdaroğlu’na tepki göstermişti.
   
• Yargı Yolu: Berberoğlu, hakkında verilen 25 yıl hapis cezasına ve tutuklama kararına yargı yoluna başvurarak itiraz etti. İstinaf Mahkemesi, Aralık 2017’de yaptığı yeniden yargılamada yalnızca “devletin gizli belgelerini açıklamak” suçundan Berberoğlu hakkında 5 yıl 10 ay hapis cezasına hükmetti ve tutukluluğunun devamına karar verdi. Duruşmaya SEGBİS ile bağlanan Berberoğlu, "Moralinizi bozmayın 25 yılla başladı, 5 yıla düştü" dedi ve duruşma salonuna el salladı.
   
• Milletvekilliği: Tutukluğu devam eden Berberoğlu 24 Haziran 2018’de CHP’den tekrar milletvekili seçildi ve avukatları Berberoğlu hakkındaki davanın yasama dokunulmazlığı sebebiyle durması yönünde Yargıtay’a talepte bulundu. Yargıtay Eylül 2018’de Berberoğlu hakkında verilen 5 yıl 10 ay hapis cezasını onadı ve milletvekilliği bitinceye kadar cezasının infazının durdurulmasına ve salıverilmesine karar verdi. 1 Ekim 2018’de Berberoğlu TBMM Genel Kurulu’nda milletvekili yemini etti. Haziran 2020’de ise CHP milletvekili Enis Berberoğlu’nun milletvekilliği, "kesin hüküm giydiğine dair mahkeme kararının kesinleşmesi" gerekçesiyle düşürüldü. Berberoğlu tekrardan tutuklanarak cezaevine gönderildi ancak tutukluluğunun ertesi günü koronavirüs tedbirleri kapsamında izinli olarak cezaevinden çıkarıldı.
   
• Anayasa Mahkemesi: Kesinleşen infaz kararı sonrası Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunan Berberoğlu hakkında "seçilme ve siyasette bulunma hakkı" ile "kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının” ihlal edildiğine hükmedildi. Ancak yerel mahkeme kararı tanımadı ve yeniden yargılamaya yer olmadığına karar verdi. Berberoğlu yerel mahkemenin kararına tekrar itiraz etse de üst mahkeme itiraz için karar verilmesine gerek olmadığına hükmetti. Bunun üzerine Berberoğlu Anayasa Mahkemesi’ne ikinci kez bireysel başvuruda bulundu ve Anayasa Mahkemesi “ihlal kararının gereğinin yerine getirilmemesi nedeniyle seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı ile kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği” iddiasını yeniden yerinde bularak bir kez daha oy birliğiyle ihlal kararı aldı.
   
• Bir adım geriden: Anayasa Mahkemesi’nin Berberoğlu hakkında verdiği ilk ihlal kararı sonrası AYM üyesi Engin Yıldırım’ın, Anayasa Mahkemesi binasının fotoğrafını “ışıklar yanıyor” mesajıyla paylaşması gündem olmuş, Adalet Bakanı Abdülhamit Gül buna karşılık "Vesayet özlemi içinde olanlar, hukuk adına konuşma ehliyetini yitirirler. Işıkları Millet açar, Millet kapatır" mesajını paylaşmıştı. Mahkemenin ikinci kez verdiği ihlal kararında ise Adalet Bakanı Gül, bu kez "Anayasa Mahkemesi'nin verdiği kararlar bağlayıcıdır. Anayasa hükmü de bunu gerektirmektedir. Dolayısıyla hukuk güvenliği, hukukun üstünlüğü anlamında olması gereken, Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmasıdır" ifadesinde bulundu.