Erdoğan'ın söylemleri neden sertleşiyor?

Cumhurbaşkanı Erdoğan, partisinin grup toplantısında Gezi Parkı eylemlerine ilişkin şu ifadeleri kullandı: 

"Tarihimize Gezi olayları adıyla bir ihanet, bir utanç, bir vandallık vesikası olarak geçen hadiselerin 9'uncu yılındayız. Olaylar, İstanbul'da Gezi Parkı'ndaki birkaç ağacın kesildiği iddiasıyla 2013'ün mayıs sonu, haziran başı gibi alevlendirilmiştir. Ağaç bahanesiyle çakılan kıvılcım, bir anda Türkiye'nin hükümetini, millî projelerini, uluslararası çıkarlarını hedef alan bir kalkışmaya dönüşmüştü. Düşünün Dolmabahçe Bezmialem Valide Sultan Camii'nin içinde bu eşkıyalar, bu teröristler, bira şişeleriyle, bira kutularıyla adeta caminin içini pislemişti. Bunlar böyle, bunlar çürük, bunlar sürtük."

Ya sonra? 

Erdoğan'ın ifadeleri, muhalefetin yanı sıra kamuoyunun da tepkisi topladı. Birçok kişi sosyal medyadan Erdoğan'ın ifadelerine tepki gösterdi. CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu, Erdoğan'ın sözlerini paylaşarak "Ya sen?" dedi. İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu ise ifadelere yönelik "Tam da benim yargılandığım gün, TBMM çatısı altında sayın Cumhurbaşkanı'nın milyonlarca insana dönük konuşmasında benim ifade edemeyeceğim bir hakareti hep birlikte gördük" diye konuştu.  

Gazeteci Ozan Gündoğdu da "Sürtük ne demektir? Bir Cumhurbaşkanı, vatandaşına böyle hitap eder mi? Gerçekten çok acı…" ifadelerini kullandı. Gazeteci Banu Güven, Erdoğan'ın ifadelerine "Erdoğan'ın Gezi ile ilgili cinsiyetçi hakaret etmediği kalmıştı bir tek. Sürtük ha! Camide de bira içildiği iddiası da bizzat müezzin tarafından yalanlanmıştı. Biri ona hatırlatsın" diye tepki gösterdi. CHP Grup Başkanvekili Engin Özkoç da "Gezi Türkiye’nin özgürlük çığlığıdır! Bugün AKP iktidarının ülkeyi getirdiği durum, Geziye katılanların ne kadar haklı itirazları olduğunu gösteriyor. Geziciler, bu ülkenin yüz akıdır. Kötü sözü aynen iade ediyoruz..." dedi.   

RTÜK Üyesi İlhan Taşcı, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 'sürtük' ifadelerini kullandığı açıklamasını yayınlayan kanallara inceleme başlatılması çağrısında bulundu. Bazı medya organlarının da Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın haberinde söz konusu ifadeye yer vermediği görüldü.

24 saat önce  

Öte yandan Cumhurbaşkanı Erdoğan bu söylemden 24 saat öncesinde, "Dünya Tütünsüz Günü" dolayısıyla yaptığı açıklamada da sigara ve alkolden alınan vergilere ilişkin "Devamlı artırıyoruz. Bundan çok rahatsızlar. Hem suluda artırıyoruz hem sigarada artırıyoruz. Aç sefil geziyor, rakıyı birayı almaktan geri durmuyor" demişti.

Erdoğan'ın bu ifadeleri de sosyal medyada tepki görmüştü. Gazeteci Onur Öncü ifadelere ilişkin "3 gün önce 'Açlık yok. Vicdansızlık yapmayın' diyen Erdoğan, 3 gün sonra gülerek  'Aç sefil geziyor rakıyı birayı almaktan geri durmuyor.' diyor. Milletin iki gram keyfine, keyfi zamlar yaptığını itiraf ederek diyor bunu." sözleriyle Erdoğan'ın açıklamalarındaki tutarsızlığa dikkat çekti. 

CHP Genel Başkan Yardımcısı Veli Ağbaba da "Hep söyledik, amaç: Özel yaşama müdahale!" ifadelerini kullanmıştı. 

Söylemler neden sertleşiyor?

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ifadelerinin "yaşam tarzına müdahale" anlamına geldiği tartışmaları gündemdeki yerini korurken kullandığı kelimelerin ve yaptığı söylemlerin de gitgide sertleşiyor olması dikkat çekiyor. Bu konudaki fikirler de yoğunlukla 2 neden üzerinde toplanıyor: 

Bir grup, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın gündemdeki ağırlığı günbegün artan ekonomik kriz hakkındaki olumsuz söylemlerin "üstünü kapatmak" istediğini ve gündem değişikliği yaratmak amacıyla bu ifadeleri kullandığını savunuyor. 

Diğer grup ise bu söylemlerinin nedenini "hükümetin oy kaybının Cumhurbaşkanı Erdoğan üzerinde oluşturduğu agresiflik" olarak değerlendiriyor. 

Bir kısım da Erdoğan'ın yaklaşık 30 yılı bulan siyasi kariyerinin sağlığına etki ettiğini, bu durum nedeniyle de özellikle toplumsal konulardaki tavrının daha da sertleştiğini düşünüyor. 

IstanPol Genel Direktörü ve siyaset bilimci Seren Selvin Korkmaz, konuyu şu ifadelerle değerlendiriyor: 

Öte yandan Sözcü yazarı Deniz Zeyrek "Oylar azaldıkça anormallikler artacak!" başlıklı köşe yazısında hükümetin oy oranındaki düşüşün anket sonuçlarına da yansıdığını belirterek şunları söylüyor:

"Herkes şu konuda hemfikir: 'Hükümet seçim sürecinde ekonominin karşısına yurt dışı operasyonları, terörle mücadeleyi, dış politikayı koymaya çalışacak ama nafile.' Peki, hâl böyleyken iktidar ilk seçimlere dek geçecek sürede nasıl bir yol izleyecek? Bunun çok basit bir cevabı yok ama yine de yol haritasını kestirmek zor değil. İktidarın en büyük siyasi hedefi, tabanından daha fazla kan kaybının önüne geçmek, yani 'oylarını konsolide etmek' Bunun için de her şeye rağmen güçlü görünmek gerek. İşte bugünlerde karşılaştığımız bütün anormallikler bu 'güçlü görünme' çabasının ürünü."  

Deniz Zeyrek ayrıca şu uyarıda bulunuyor: 

İktidar oyları tepe taklak düşerken anormallikler artıyor. Her şeye hazırlıklı olmak gerek.