aposto-logo
TR
TREN

Gri Listeden Çıkma Çabaları

Türkiye’nin sorunları çok daha girift, köklü ve yapısaldır. Gri Liste’den kurtulma çabaları son tahlilde olumlu ve iyi niyetli adımlar olarak değerlendirilse de hukuk güvenliğini sağlama ve rasyonel mali çerçeve geliştirme konularına Türkiye çok daha sağlam bir iradeyle odaklanmalıdır.
Gri Listeden Çıkma Çabaları

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Araştırmaları Derneği'nin hazırladığı Özgürlük Gündemi, Türkiye’nin hukuk devleti, ekonomi, siyaset ve sivil toplum gündemine ilişkin vakıaların değerlendirildiği, iki haftada bir pazartesi günü yayımlanıyor.

Özgürlük Gündemi’nin daha önceki sayılarında da belirtildiği gibi Türkiye bir süredir dış yatırım çekmekte zorlanan bir ülke konumundadır. Bu durumun en önemli sebeplerinden biri de Mali Eylem Görev Gücü’nün (Financial Action Task Force - FATF), Türkiye’yi daha sıkı izlenmesi gereken gri liste kategorisine dahil etmesidir. Gri liste, kara para aklama ve terörizme finansmanına karşı yeterli güvenceye sahip olmayan, bu konuda eksiklikleri bulunan ülkelerin ilan edildiği küresel bir listedir. FATF’ın 2021 yılındaki kararı sonucunda ise Türkiye’ye bu listeye alınmıştır. Bu riski almak istemeyen yabancı yatırımcılar da haliyle Türkiye’ye uzun vadeli yatırımlar yapmaktan kaçınmakta yahut yatırım planlarını ertelemektedir. Buna rağmen Mehmet Şimşek’in göreve gelmesiyle birlikte yabancı yatırımcı çekmek adına birtakım olumlu gelişmelerin yaşandığı ve bu minvaldeki girişimlerin gözlendiği de bir vakıadır. Maliye Bakanı Şimşek, her şeyden önce bazı seleflerine nazaran yabancı yatırımlar başlığının Türk ekonomisi için hayati olduğunun ve söz konusu yatırımlar için izlenmesi gereken politikaların çok daha iyi farkındadır. Aslında buradaki temel sorun, uzunca bir süredir yabancı yatırımcılarla mesafeli olan ve Türkiye’nin dış politikasını da söz konusu mesafeyi daha da açacak bir şekilde kurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın hamlelerinin rasyonel zemine oturmaması idi. 

Bu yüzden Şimşek göreve getirildiğinde birçok analist kendisinin bağımsız hareket alanının kısıtlı ve bakanlıktaki ömrünün sınırlı olacağından endişe etmekteydi. Ancak gerek Maliye Bakanı Mehmet Şimşek gerekse Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan, Türkiye’nin yabancı yatırımcı çekme kabiliyetinin yeninden istenilen düzeye ulaşması için oldukça yoğun bir mesai harcadı. Hatta İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın çete ve suç örgütlerine karşı başlattığı amansız mücadele politikasını ve dış politikada yaşanan kısmi eksen değişimlerini de bu kapsamda değerlendirmek mümkün. Nihayetinde Türkiye, bölümün başında da ifade edildiği gibi Gri Liste’den çıkış yapmak için topyekun bir seferberliği halihazırda başlatmış durumdadır. FATF’ın belirlediği yasal mevzuat çerçevesinde sorumluluklarını yerine getirmediği için Gri Liste’ye alınan Türkiye için esasen bu kategoriye hiç düşmemek, çıkmaktan çok daha kolay işti. Yapılması gereken FATF’ın kritik olarak kodladığı bazı başlıklarda ivedilikle adım atmaktı. Bunların başında da siyasi nüfuz sahibi kişilerin (Politically Exposed Person - PEP) kara paraya yönelik hareketlerinin izlenmesini hedefleyen düzenlemenin yapılması gelmekteydi. 2022 yılının sonlarına doğru Resmî Gazete’de yayımlanan bir tebliğ ile PEP konusundaki sıkıntılar giderilmiş oldu.[6] Geriye yalnızca FATF’ın yasal düzenleme yapılmasını önerdiği 40 başlıktan yalnızca bir tanesi kaldı. Eğer bu da tatbik edildiğinde FATF ile Türkiye arasındaki tüm sorunlar neredeyse tamamen çözüme kavuşmuş olacak. 

Öte yandan FATF’ın son Türkiye izleme raporunda, “FATF, Türkiye’nin eylem planında ilerleme kaydetmeye devam ettiğini not eder; ancak verilen tüm süreler artık dolmuştur. FATF, Türkiye’yi yukarıda belirtilen stratejik eksikliğin giderilmesine yönelik eylem planını mümkün olan en kısa sürede uygulamaya devam etmesi konusunda teşvik eder[7] şeklinde bir durum değerlendirmesi yapıldı. 

Yukarıda altı çizilen bütün bu pozitif gelişmelerden Türkiye’nin ekonomik sorunlarını çözdüğü anlamı çıkarılmamalıdır. Kuşkusuz Türkiye’nin sorunları çok daha girift, köklü ve yapısaldır. Gri Liste’den kurtulma çabaları son tahlilde olumlu ve iyi niyetli adımlar olarak değerlendirilse de hukuk güvenliğini sağlama ve rasyonel mali çerçeve geliştirme konularına Türkiye çok daha sağlam bir iradeyle odaklanmalıdır.




1 Şerafettin Can Atalay (2) [GK], B. No: 2023/53898, 25/10/2023.

2 Kadri Enis Berberoğlu (2) [GK], B. No: 2018/30030, 17/9/2020.

3 Ömer Faruk Gergerlioğlu[GK], B. No: 2019/10634, 1/7/2021.

4 Leyla Güven [GK], B. No: 2018/26689, 7/4/2022

5 Şerafettin Can Atalay (2) [GK], B. No: 2023/53898, 25/10/2023, para.117.

6 https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/11/20221117-2.htm

7 İngilizce metin: The FATF notes Türkiye continued progress across its action plan; however, all deadlines have now expired. The FATF encourages Türkiye to continue to implement its action plan to address the above-mentioned strategic deficiency as soon as possible.


 


Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Araştırmaları Derneği'nin hazırladığı Özgürlük Gündemi, Türkiye’nin hukuk devleti, ekonomi, siyaset ve sivil toplum gündemine ilişkin vakıaların değerlendirildiği, iki haftada bir pazartesi günü yayımlanıyor.

İLGİLİ BAŞLIKLAR

kara para aklama

Özgürlük Gündemi

Türkiye

Mehmet Şimşek

Hafize Gaye Erkan

Ali Yerlikaya

NEREDE YAYIMLANDI?

Özgürlük GündemiÖzgürlük Gündemi

BÜLTEN SAYISI

Türkiye’de Basın Özgürlüğü Raporu 2023 Yayınlandı

Can Atalay AYM Kararına Rağmen Tahliye Edilmedi, Türkiye’de Basın Özgürlüğü Raporu 2023 Yayınlandı, Gri Listeden Çıkma Çabaları.

06 Kas 2023

YAZARLAR

Enes Özkan

Ekonomist. Daktilo1984 kurucusu ve genel yayın yönetmeni. İstanbul Üniversitesi Blockchain Teknolojileri Merkezi kurucusu ve iş geliştirme koordinatörüdür. Aynı üniversitede davranışsal iktisat ve yatırımcı psikolojisi alanında doktora çalışmasına devam etmektedir.

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Araştırmaları Derneği'nin hazırladığı Özgürlük Gündemi, Türkiye’nin hukuk devleti, ekonomi, siyaset ve sivil toplum gündemine ilişkin vakıaların değerlendirildiği, iki haftada bir pazartesi günü yayımlanıyor.

İLGİLİ OKUMALAR

;