K-Pop bilmecesi

Güney Kore doğumlu 7 gençten oluşan ve 2018 yılında sadece ABD’de toplam 1,2 milyar dinlenme sayısına ulaşan K-Pop grubu BTS, geçtiğimiz pazartesi günü yeni bir rekor kırdı. Black Swan adlı şarkısıyla bu hafta itibarıyla 103 ülkenin iTunes listelerinde birinci sırada olan grup, daha önce Adele’in Hello şarkısıyla elinde tuttuğu 102 ülkelik rekoru eline aldı. Bu başarı, K-Pop müziğinin küresel çapta yakaladığı ivmeyi ve ilgiyi önemli ölçüde yansıtsa da geçtiğimiz ay hayatını kaybeden K-Pop yıldızı Yohan’ın son bir yılda hayatını kaybeden dördüncü şarkıcı olması, sektörün uzun süredir tartışılan pratiklerini yeniden değerlendirmeye açıyor.

• Kısaca K-Pop: Tohumları 1990’lı yılların başında Güney Kore’de pop akımlarının yayılmasıyla atılan ve Gayo ismine sahip olan tür, asıl olarak 2000’li yıllar itibarıyla yaygınlaşan internet ve televizyon programları sayesinde ülke kimliğinden sıyrılarak küresel çapta tanınmaya başlamıştı. K-Pop bugün yalnızca Doğu ve Güneydoğu Asya’da değil; Hindistan, Pakistan, Bangladeş gibi nüfusu bir hayli kalabalık olan ülkelerde ve genç nüfuslara sahip Güney Afrika bölgesi ve Latin Amerika gibi bölgelerde de dinlenen müzik türlerinden bir tanesi.
   
• Son bir yıl: Ekim 2019'da f(x) grubunun kurucu üyelerinden Sulli, ölümünden kısa süre önce çevrim içi dünyada karşılaştığı sanal zorbalık karşısında zorlandığını açıklamış, kısa bir süre sonra da intihar etmişti. Ardından kasım ayının sonlarına doğru Goo Hara ve bir başka K-Pop sanatçısı olan Kang Daniel’in paylaştığı “Bana yardım edin” mesajıyla aynı güne denk gelen 3 Aralık tarihinde de Cha In Ha aynı nedenden dolayı yaşamına son vermişti.
   
• Neden? Güney Kore çıkışlı şarkıcıların ve aktörlerin yaşadıkları mental bunalımların ardında, biri endüstri standartları ve biri de Güney Kore’nin bazı kültürel normları olmak üzere iki farklı neden yatıyor.
  
  
  • Endüstri: K-Pop şarkıcıları, endüstrinin önde gelen şirketleri tarafından genelde erken yaşlarda keşfedilerek yetiştiriliyor. Güney Kore merkezli gazeteci Kim Dae-o’nun The Guardian’da kaleme aldığı makaleye göre, bu süreçte şarkıcılar çocukluk dönemlerinden itibaren kendilerini psikolojik, düşünsel ve zihinsel anlamda geliştirecek neredeyse hiçbir eğitim almazken; yalnızca müzik ve dans alanında yetiştiriliyor. Endüstri, onlardan estetik, bakım, giyim, persona, koreografi ve pek çok benzer noktada kısa vadede kusursuz bir performans ve uzun vadede normlardan sapmayan bir yaşam biçimi bekliyor.
     
  • Kültürel normlar: Chicago Üniversitesi Psikiyatri Bölümü profesörlerinden Royce Lee, Güney Kore vatandaşlarının ünlü insanlar için çok katı ahlaki çıtaları olduğunu ve toplumun gözü önündeki kişilerin herkesi tatmin etmeleri gerektiğini düşündüklerini belirtiyor. Sorun yaratan bir diğer nokta, Güney Kore toplumunun zihinsel sorunlara bakış açısı gibi görünüyor. Yapılan bir araştırma, Güney Kore vatandaşı yetişkin insanların %78’inin depresyonda olmayı bir zayıflık olarak gördüğünü ve çevrelerindeki insanların kendilerini bu aşamada görmelerini istemedikleri için herhangi bir psikolojik yardıma sıcak bakmadıklarını ortaya koyuyor. Bir kıyaslama yapmak gerekirse aynı oran ABD’de yaşayan yetişkinlerde %6 civarında. Güney Kore halkının bu bakış açısı da K-Pop yıldızlarının endüstri ve toplum baskısı nedeniyle ileri aşama depresyonda olsalar dahi, neden geri dönülemez noktalarda olduklarına dair ipuçları taşıyor olabilir.