Küresel asgari kurumlar vergisine doğru bir adım daha

Geçtiğimiz hafta sonu İtalya'nın ev sahipliğinde Venedik'te toplanan G20 ekonomi bakanları ve merkez bankası başkanları, küresel asgari kurumlar vergisi konusunda anlaştı. Ev sahibi İtalya'nın ekonomi ve maliye bakanı Daniele Franco, "G20 anlaşması önemli bir başarıdır, uluslararası vergi sisteminin gelecek yıllarda istikrarlı olmasına katkıda bulunacaktır," dedi.

Birkaç adım geriden

• 2021 ilkbaharında ABD Başkanı Joe Biden tarafından açıklanan 2 trilyon doları aşkın altyapı yatırımlarının finansmanının ülkede kurumlar vergisinin artırılmasıyla sağlanması öngörülüyordu. 

• Nisan ayında katıldığı bir etkinlikte ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, "küresel ekonominin daha eşit bir oyun alanına dayalı olarak gelişmesini, inovasyonu, büyümeyi ve refahı teşvik etmesini sağlamak için küresel bir asgari vergi kullanılabileceğini" ifade etmişti. 

• Haziran ayında Londra'da bir araya gelen ve dünyanın en büyük yedi ekonomisini temsil eden G7 ülkelerinin maliye bakanları, uluslararası kurumlar vergisi tabanının %15 olması konusunda uzlaşmıştı. 

• Bu ayın başında gerçekleşen Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) toplantısında da 130 ülke, çok uluslu şirketlerin faaliyette bulundukları ülkelerde en az %15 vergilendirilmesi konusunda anlaşmıştı.

"Tarihî bir anlaşma"

Almanya tarafından "vergi adaletine atılan dev adım", Fransa tarafından "son yüzyılın en önemli vergi anlaşması" olarak yorumlanan OECD toplantısı sonucunun ardından G20'den çıkan sonuçla, Biden yönetiminin istediği "tam küresel anlaşmaya" bir adım daha yaklaşıldı.

Toplantının ardından "daha istikrarlı ve daha adil bir uluslararası vergi mimarisi üzerine tarihî bir anlaşma" olarak tanımlanan anlaşma için tüm ülkelere ekimde gerçekleşecek G20 toplantısından önce "kalan sorunların hızlı bir şekilde ele alınması" çağrısı yapıldı.

Hoşnut olmayanlar

• Macaristan: %9'luk kurumlar vergisi oranıyla AB'nin 27 ülkesinin en düşük oranına sahip olan Macaristan’ın ekonomik büyüme ve istihdamı artıran yatırımları ülkeye çekerek ekonomik imajını güçlendirdiği düşünülen Devlet Başkanı Viktor Orbán, küresel asgari kurumlar vergisi planlarını "absürd" olarak niteliyor. Macaristan Maliye Bakanı Mihály Varga, asgari bir vergi oranının ülkenin büyümesini engelleyeceğini ve ekonomide yük oluşturacağını savunuyor. 
• İrlanda: Anlaşma konusunda çekimser davranan bir diğer AB üyesi ülke olan İrlanda'nın maliye bakanı Paschal Donohoe ise anlaşmanın çok uluslu şirketlerin vergilerini faaliyet gösterdikleri ülkelerde ödemesini öngören ilk adımını desteklediğini fakat asgari %15’lik oranın kabul edilebilir olmadığını belirtiyor.
• Estonya: Yalnızca dağıtılan kârları %14-%20 arası bir oranda vergilendiren Estonya ise uzlaşılmaya çalışılan metnin hâlihazırda "küçük ülkelerin çıkarlarını gözetmeyen vergi rekabetini" kısıtlamayı amaçladığını düşünüyor.

ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, G20'nin bu ülkeleri ikna etmek için çabalayacağını fakat ilerlemek için onaylarının gerekmediğini belirtti. Ekim ayında gerçekleşecek G20 toplantısının gündeminde oranın belirlenmesi ve vergiden elde edilen kârın ülkeler arasında nasıl dağıtılacağına karar verilmesi yer alıyor. Ortak kararın 2023’ün sonuna kadar bağlayıcı yasalara dönüştürülmesi planlanıyor.