Londra’da Ukrayna zirvesi: 4 maddelik barış planı

Gergin geçen Trump-Zelenski görüşmesi sonrası Londra’da önde gelen Avrupa ülkeleri, NATO ve AB’nin teslim edildiği bir zirve düzenleyen İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Avrupa’nın tarihî bir dönüm noktasında olduğunu ve kalıcı bir barış için Ukrayna’yı desteklemesi gerektiğini söyledi.

Zirveye katılan 17 Avrupa lideri, 4 temel meselede mutabakata vardı: Ukrayna’ya askerî yardımın sürdürülmesi, barış müzakerelerinde Ukrayna’nın masada olması, Avrupa liderlerinin gelecekteki olası bir Rusya saldırısını caydırmayı hedeflemesi ve Ukrayna’yı savunmak ve barışı garanti altına almak için gönüllüler koalisyonu oluşturulması.

Avrupa’nın barış anlaşmasında esas yükü üstlenmesi gerektiğini söyleyen Starmer, bununla birlikte ABD’nin de desteğinin şart olduğuna vurgu yaptı ve 4 maddelik planın Donald Trump’la görüşüleceğini söyledi. Starmer, zirvenin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada “ABD’nin güvenilir bir müttefik olmadığı” görüşünü reddettiğini söyledi.

• Bir adım geriden: 28 Şubat’ta Beyaz Saray’da düzenlenen Trump - Zelenski görüşmesi, Trump ve yardımcısı JD Vance’ın Ukraynalı liderle kameralar önünde ağız dalaşına girmesiyle diplomasi tarihine geçmişti. Mineral anlaşması imzalanmadan Zelenski’den Beyaz Saray’ı terk etmesi istenmişti.

Mineral anlaşması imzalanmaya hazır

Londra’da gazetecilerin karşısına çıkan Zelenski, Beyaz Saray’da kameralar kapandıktan sonra neler yaşandığına dair ayrıntı vermezken “yaşananları tarihe bırakmanın en doğrusu olacağını” söyledi ve Trump’tan özür dilemeyeceğini yineledi. Zelenski, bununla birlikte mineral anlaşmasını imzalamaya ve görüşmeleri sürdürmeye niyetli olduğunu da vurguladı.

Zirvenin ardından Zelenski, Kral 3. Charles ile Sandringham Malikanesi’nde biraraya geldi. Kraliyet kaynakları, Zelenski’nin sıcak bir şekilde karşılandığı, görüşmenin bir saat sürdüğü ve çay ikram edildiği bilgisini verdi.

İngiltere’den füze desteği

İngiltere Başbakanı Starmer, Ukrayna’nın 5 binden fazla hava savunma füzesi satın alabilmesi için 1.6 milyar sterlin sağlayacaklarını açıkladı ve “Ulusal güvenlik, ekonomik güvenliktir” diyerek bu harcamanın sadece Kiev için değil İngiltere ekonomisi için de faydalı olacağını savundu: 

“Bu kredi, İngiltere’deki işçilerin refahını artıracak, ekonomimizi güçlendirecek ve Kuzey İrlanda’daki istihdamı destekleyecek.” 

Füzeler, Belfast’taki Thales fabrikasında üretilecek. Starmer, “Ukrayna barışı güçlü bir konumdan müzakere edebilmelidir ve gelişmiş hava savunma sistemleri bunu mümkün kılacaktır” vurgusu yaptı.

Fidan: Farklı görüşler olduğu malum

Zirve, Donald Trump’ın göreve gelmesiyle ABD ve Rusya arasındaki ilişkilerin değişmesi riskine karşı Avrupa’nın pozisyon belirlemek amacıyla Şubat ayında başlattığı sürecin bir parçası olarak görülüyor. Fransa’daki ilk toplantıya davet edilmeyen Türkiye adına Londra’daki zirveye katılan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, muhtemel barış anlaşmasının, ateşkesin ve bunun nasıl mümkün olabileceğinin tartışıldığını kaydederek AB içinde farklı görüşler olduğuna vurgu yaptı. 

Fidan, Türkiye’nin barış sürecine ve Avrupa güvenlik mimarisinin yeniden inşasına katkı vermeyi hedeflediğini söyledi.

Türkiye, Barış Gücü'ne asker gönderir mi?

Türkiye’nin zirveye davet edilmesinin temel nedenlerinden biri, NATO’nun ikinci büyük askerî gücü olarak olası bir barış anlaşması kapsamında Ukrayna’nın güvenliğini garanti edecek barış gücüne katılıp katılmayacağı. Ankara bu konuda henüz resmî bir pozisyon ortaya koymadı ve bu, gelişmeleri izleme süreci içinde olduğu, tarafların tutumu ve sürecin gelişimine göre karar vereceği şeklinde yorumlandı.

Zirvenin katılımcıları

Zirveye Türkiye ile birlikte Ukrayna, Almanya, Fransa, İtalya, Danimarka, Hollanda, Norveç, Polonya, İspanya, Finlandiya, İsveç, Çek Cumhuriyet,, Romanya, NATO ve AB davet edildi. 

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte: Medya, ABD’nin ne yapıp yapmayacağıyla ilgili dedikodu üretmekten vazgeçmeli. Washington, adanmış bir NATO üyesi olmaya devam ediyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen: Avrupa’yı yeniden silahlandırmamız gerektiğine dair büyüyen bir farkındalık var. Avrupalılar, Ukrayna’yı potansiyel işgalciler için sindirilemeyecek çelikten bir kirpiye dönüştürmeli.

Polonya Başbakanı Donald Tusk: AB’nin planlarının gelecek hafta açıklanması Putin’e, Batı’da kimsenin onun şantajlarına ve saldırganlığına boyun eğmeyeceği konusunda net bir mesaj gönderecektir.