Premier League’in 21. haftasında Chelsea ve Liverpool arasında oynanan ve 2-2 beraberlikle sonuçlanan karşılaşmada, Stamford Bridge stadyumu önemli bir başka olaya tanıklık etti. Chelsea yönetiminin maça 12.000 taraftarı ayakta alma kararıyla birlikte İngiltere futbolunda yaklaşık 30 yıl sonra ilk kez, bir stadyumda seyirciler oturmadan maç seyredebilmiş oldu. Bu maçın taraflarından birinin Liverpool olması ise tarihin bir cilvesiydi.
İngiltere stadyumlarında ayakta maç izlemek 1990’larda yasaklanmıştı. Bu kararın alınmasında en önemli kilometre taşlarından biri, 1989’da Sheffield’daki Hillsborough Stadyumu’nda Liverpool ile Nottingham Forest arasında oynanan FA Cup yarı finali esnasında yaşanan izdihamda 97 kişinin hayatını kaybetmesiydi.
Bu facia, Britanya’da 1980’lerden itibaren yaşanan neoliberal dönüşümün de doğrudan bir sonucuydu. Margaret Thatcher başbakanlığındaki Muhafazakâr hükümet özelleştirme ve emek gücü lehine düzenlemeleri geri çekme politikalarını hayata geçirirken buna muhalefet edebilecek grupları özel bir öfkeyle hedef alıyordu. 1984’teki büyük grev sırasında hükümet ödenekleri kesilen madenci aileleri buna bir örnekti. İşçi sınıfının boş vakit geçirme ve kitleselleşme araçlarından biri olan futbol da bu amaçla hedef alındı.
Hillsborough faciası, Muhafazakâr hükümet tarafından stadyumlardaki neoliberal dönüşüm için zemin olarak kullanıldı. İzdiham büyük ölçüde polisin ihmalkârlığı nedeniyle gerçekleşmiş olsa da medyada taraftarların sarhoş olduğu, izdiham sırasında ölenlerin cüzdanlarını çalmaya çalıştıkları gibi yalanlar yayıldı. Bu yalanları yayanların başında da bu haberin fotoğrafının yayınlandığı Daily Mail gazetesi geliyordu.
Bu olaydan sonra stadyumlar büyük bir dönüşüme maruz kaldı. Seyirci kapasiteleri azaltılırken gözetleme sistemleri ile polis sayıları artırıldı ve ayakta seyirci yasağı gibi kısıtlamalar getirildi. Bu, bilet gelirlerinin azalmasına yol açarken, kulüpler bu açığı stadyumların içine aldıkları mağazalar ve fast food restoranlarıyla tüketimi teşvik ederek kapatmayı hedefledi. Stadyumlar hızlıca alışveriş merkezlerine dönüşürken, artan bilet fiyatları da işçi sınıfının ayağının maçlardan kesilmesine yol açarak, bir kentleşme deyimiyle ifade edecek olursak, stadyumları ‘soylulaştırdı.
Bütün bunların ışığında, stadyumlara yeniden seyircilerin alınmaya başlanmasına ilişkin adımların önemli bir değişimin göstergesi olduğu açık. Ancak bu da kapitalizmin bir başka krizinin sonucu olarak, pandemi dönemi seyircisiz geçen maçların getirdiği mali kayıpları telafi etme hedefiyle açıklanabilir. Yine de, direnişin çatlaklardan sızdığı gerçeğini göz önünde bulundurarak, kitleselleşme ve örgütlenme için yeni olanaklar oluşması için ümitvar olmak da mümkün.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
