Otomotiv sektöründe dört ayın röntgeni: Yine '-mış gibi' yaptık

Yılın ilk çeyreği, otomotiv sektörü için “bahar rüzgarı” havasında geçti. Satışlar, yine rekor seviyedeydi. Satışları nüfusa oranladığımızda ise rekor kırmadığımızı, aksine Avrupa’da son sıralarda yer aldığımızı gördük. Yani sektör, bir nevi “rekor kırmış gibi” yaptı.

İlk üç ay boyunca elektrikli otomobillere hücum ettik. Elbette çevreci olduğumuzdan değil, Avrupa’nın almadığı küçük motorlu otomobilleri ÖTV oranı düştüğü için daha uygun fiyatlara aldığımızdan… Yani yine “çevreciymiş gibi” yaptık. 

Satışlar: İlk dört ayın panoramasına satışlardan başlayalım. Toplam pazar, dört ay sonunda 381 bin adetlik bir satış rakamına ulaştı. Dört ay boyunca her ayın kendi içinde bir satış rekoruna imza atarak “tarihin en iyi ayı” olma ünvanını aldığını da hatırlatalım.  

Renault’nun lider, Toyota’nın ikinci, Fiat’ın üçüncü, Volkswagen’in dördüncü, Hyundai’nin ise beşinci olduğu bir pazar çıktı ortaya. Bu dört ay içinde elektrikli otomobiller pazarında da bir yükseliş ivmesi gözlemlendi. Toplam 42 bin 290 adet elektrikli araç satılırken bu araçların pazardan aldığı pay da %14’e yükseldi. Bu oranın yıl sonuna doğru %20’ye kadar çıkması bekleniyor. 

Bu alanda da 10 bin 325 adet satışla Togg, 3 bin 540 adet satışla Tesla ve 3 bin 365 adet satışla Mini, ilk üç sıraya yerleşti. Hemen hemen tüm markalar, bu dört ay içinde neredeyse sadece elektrikli otomobil lansmanı yaptı. Nissan Türkiye ve Toyota Türkiye, peş peşe elektrikli ticari otomobillerini görkemli bir lansmanla pazara sundu. 

Ardından Ford Otosan, kendi “elektrikli çağını” başlattığını duyurarak ticari ve binek araçlarını tanıttı. Geçen hafta da Opel, Frontera’nın hem benzinli hem de elektrikli versiyonunu iddialı bir fiyatla satışa sundu. 

Benzer şekilde: BYD, Citroen ve Skoda elektrikli modellerini peş peşe piyasaya sürdüler. Tanıtılan hemen hemen tüm araçlardaki ortak özellik, küçük motor ve bu motorların %10’luk ÖTV dilimine giriyor olması nedeniyle yarattığı uygun fiyattı. Araçların satış fiyatlarına bakarak işler yolundaymış gibi düşünebilirsiniz. Ama durum, pek de öyle değil ve sektörün öyleymiş gibi yaptığını görüyoruz. 

Öncelikle 85 milyonluk nüfusumuza göre satış rakamları oldukça düşüktü. 1000 kişiye düşen otomobil sayısında Avrupa sıralamasında yine son sıralarda yer aldık. 

Daha da önemlisi bu satışların büyük bir bölümünü ÖTV muafiyetli araçlar oluşturdu. Araçların büyük bir kısmı da düşük ÖTV’li modellerden oluşuyordu. Yani sektör satmasına satıyor ama günün sonunda “satıyormuş gibi” yapıyor da diyebiliriz. 

Çin rekabeti: İlk dört ayda Çin rekabetinde BYD Türkiye’nin bir adım öne geçtiğini gördük. Fabrika kuracağı için devlet teşvikinden yararlanan BYD, Türkiye’deki ürün gamının genişlemesiyle öne geçti. Chery ve Jaecoo da pazardaki iddialarını sürdürmeye devam etti. 

Dev birleşme de ilk çeyrekte geldi 

Tofaş’ın dev bir birleşmeyle Stellantis markaları Opel, Citroen, Peugeot ve DS’in distribütörü olması da ilk dört ayın en önemli gündem başlıklarından biriydi. Tofaş, çatısı altındaki Fiat, Jeep, Alfa Romeo ve Maserati ile birlikte %40’a varan bir pazar payına ulaştı. Bu birleşmeden sonra yönetimin işleyişine ilişkin kararlar da alındı.

Ayrıntılar: Rekabet Kurulu, uzun bir bekleyişin ardından Tofaş’ın Stellantis ile birleşmesine, yani Stellantis Türkiye’nin distribütörü olmasına izin verdi. Türkiye otomotiv sektörü için eşine pek de rastlanmayacak tarihî bir ortaklığa tanıklık ettik.  

Tofaş CEO’su Cengiz Eroldu’nun liderliğindeki yeni yönetim yapılanması, geçen haftalarda açıklandı. Birleşmeyle birlikte Alfa Romeo, Fiat, Jeep, Maserati, Citroen, DS Automobiles, Opel ve Peugeot olmak üzere toplamda sekiz marka, Tofaş çatısı altında toplandı. 

256 milyon avro yatırım bedeline sahip yeni hafif ticari araç projesiyle birlikte şirketten 2026’nın üçüncü çeyreğinden itibaren üretim ve ihracatla ilgili de önemli gelişmeler bekleniyor. Şimdiye kadar oldukça farklı iletişim çalışmaları yürüten iki otomotiv devinin birlikte nasıl bir yol alacağını bekleyip göreceğiz. 

• Editörün önerisi: Rekabet Kurulu, Tofaş-Stellantis anlaşmasını onayladı: Şimdi ne olacak? | Pareto Mobilite, Doğa Yurduneri