Reddi hâkim talebine ret: İBB davasının ilk gününde neler yaşandı?

CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan (İBB) uzaklaştırılan Ekrem İmamoğlu’nun da aralarında bulunduğu 402 kişinin yargılandığı İBB davasının ilk duruşması 9 Mart Pazartesi günü Silivri'deki Marmara Açık Ceza İnfaz Kurumu'ndaki mahkeme salonunda görüldü.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 25 Kasım 2025’te hazırladığı 3.800 sayfalık iddianamede "suç örgütü lideri" olmakla suçladığı Ekrem İmamoğlu için 2 bin 430 yıla kadar hapis cezası istediği duruşmanın ilk gününe İmamoğlu'nun mahkeme başkanıyla yaşadığı tartışma damga vurdu; sanık avukatları ise reddi hâkim talebinde bulundu. Mahkeme başkanı ise reddi hâkim taleplerinin yargılamayı geciktirmeye yönelik olduğu gerekçesiyle reddedildiğini açıkladı.

İBB davasında 105'i tutuklu, 170'i adli kontrollü, 7'si yakalama emriyle aranan 402 kişi yargılanıyor. Bu isimler hakkında suç örgütü kurma, yönetme, örgüte üyelik, üye olmamakla birlikte suç örgütüne yardım etme, rüşvet, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık, ihaleye fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kişisel verileri başkasına verme, yayma veya ele geçirme gibi suç maddelerinden cezalar isteniyor.

İlk celsenin kesintisiz 45 gün sürmesi planlanıyor

9 Mart'ta yapılan ilk duruşmada davanın işleyişi hakkında bilgilendirme yapan mahkeme başkanı, duruşmaların 45 gün sürmesinin planlandığını ve her hafta Pazartesi ile Perşembe günleri arasında yapılacağını söyledi. Öncelikle tutuklu sanıkların savunmalarının alınacağını ifade eden mahkeme başkanı, Ekrem İmamoğlu’nun savunmasını en son yapacağını söyledi.

• Mahkeme başkanı ayrıca duruşma sırasında veya salon dışında görüntü ya da ses kaydı alınması hâlinde sonraki duruşmaların izleyicisiz görüleceği uyarısında bulundu.

Öte yandan: İstanbul İl Başkanlığı tarafından duruşma salonuna yakın bir noktada “Silivri Dayanışma Merkezi” kuruldu. Bu merkezin, davayı takip etmek için Türkiye’nin farklı illerinden gelen partililer, sivil toplum temsilcileri, avukatlar ve basın mensuplarına lojistik destek sağlaması planlanıyor. Bu merkezde söyleşi ve benzeri etkinliklerin de düzenlenmesi öngörülüyor.

Ekrem İmamoğlu: ‘Söz hakkı vermekten bile korkuyorsunuz’

Ekrem İmamoğlu, duruşma salonuna jandarmalar eşliğinde getirildiğinde izleyiciler ve avukatlar tarafından ayakta alkışlandı. Öte yandan duruşmanın hemen başında salondakileri selamlamak için söz almak isteyen Ekrem İmamoğlu ile mahkeme başkanı arasında başlayan tartışmanın sonunda mahkeme başkanının uyarısına rağmen yerine geçmeyen İmamoğlu'nun mikrofonu kapatıldı.

Bu sırada bir avukat, "Adil yargılama yapacaksınız" diye bağırdı. Mahkeme başkanı ise "Daha yargılamaya başlamadık avukat hanım, nasıl karar verdiniz adil olup olmadığına" dedi.

• Bu sırada mikrofonu kapatılan İmamoğlu konuşmaya devam edince bu kez mahkeme başkanı, "Şu an yaptığınız heyete saygısızlık. Bu şekilde olmaz. Buranın bir düzeni var. Söz hakkı verilmeden kalkıp kürsüye gelip konuşamazsınız" dedi.

İmamoğlu ise “Hâkim Bey, hüküm kurulurken burada mağdur edilen insanların ne şekilde savunma yapacağı konusunda fikirlerini almakla yükümlüsünüz” sözleriyle cevap verdi.

Başkan, bunun üzerine izleyicilerin salondan çıkarılmasını istedi ve bu yapılmadığı sürece yargılamaya devam etmeyeceğini söyleyerek salondan ayrıldı. İmamoğlu'nun mahkeme heyetine, “Sen buraya yargılamaya gelmedin mi? Böyle kaçarak çıkamazsınız” sözleriyle tepki gösterirken kullandığı "sen" ifadesi de tartışmayı yükseltti. Tutuklu sanıklar salondan çıkarılırken duruşmaya saat 13.30’a kadar ara verildi.

Özgür Özel'den mahkemeye tepki

Avukatlardan reddi hâkim talebi

Aranın ardından seyircili şekilde devam eden duruşmada avukatlar usule ilişkin taleplerini dile getirirken mahkeme heyeti hakkında reddi hâkim talebinde de bulundular. 

İmamoğlu’nun avukatlarından Fikret İlkiz, taleplerini dile getirirken “Kanunlara uymuyorsunuz. Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun kararları var. Hiçbir şey olmasa bile etik açıdan tarafsızlık ilkesi vardır. Bu nedenle sizi reddediyoruz” sözlerini kullandı.

CHP Hukuk Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Gökçe Gökçen ise “Hâkimin tarafsızlığını şüpheye düşürecek her durum reddi hâkim sebebidir. Soruşturma savcısının bakan olup, davasına da en yakınının bakması ise şüphe değil, tarafgirliğin bizzat ilanıdır” dedi.

• Bilgi notu: Reddi hâkim, taraflardan birinin hâkimin tarafsız davranamayacağı gerekçesiyle davadan çekilmesini talep etmesi anlamına geliyor.

Öte yandan: Mahkeme heyeti, talebin duruşmayı uzatmaya yönelik olduğunu söyleyerek şu aşamada reddi hâkim talebiyle ilgili karar vermeyi reddetti.

Duruşma 10 Mart'ta devam edecek

Mahkeme başkanının duruşmanın 10 Mart’ta devam edeceğini söylemesinin ardından Ekrem İmamoğlu, açıklamayı duymadığını belirtti. Bunun üzerine mahkeme başkanı, “Herkes duyuyor, Ekrem Bey, sadece sen duymuyorsun” diye cevap verdi.

• Mahkeme başkanının jandarmaya “Tutuklu sanıkları dışarı çıkarın” talimatı vermesi üzerine İmamoğlu yeniden kürsüye gelerek “Söz hakkı vermekten bile korkuyorsunuz. Yok sayamazsınız. Yarından itibaren söz hakkı vereceksiniz. Yazık ediyorsunuz. Yüce Türk yargısına yazık ediyorsunuz” sözlerini kullandı.

Mahkeme başkanının jandarmaya İmamoğlu’nun alınması yönünde talimat vermesi üzerine salonda tartışma devam etti. İmamoğlu, “Örgüt lideri olarak suçlanan kişiye söz hakkı vermiyorsanız siz buraya yargılamaya gelmemişsiniz” dedi.

• İmamoğlu'nun mahkeme heyeti salondan çıkarken parmağını sallayarak "Kaçamazsınız, hesabını vereceksiniz" demesi üzerine savcı sesini yükselterek "O elini indir" dedi.

Heyetin salondan çıkmasının ardından sanık ve izleyicilere dönen İmamoğlu şöyle konuştu:

"Biraz mertliği varsa bu insanları bırakıp sadece beni yargılarlar. Bu mücadele büyüktür, sizlerin tahliyesine karar vermemek bile korkaklıktır.

İşte böyle kaçarak giderler. Yazık bu millete yazık, bu jandarmaya yazık. Burada kişi başına 3 tane jandarma düşüyor."

Özgür Özel'e hakaret soruşturması

Duruşmayı izlemek için Silivri'ye gelen CHP Genel Başkanı Özgür Özel, yerleşkeye girişte gazetecilere yaptığı açıklamada davanın "bir kumpas davası" olduğunu söyledi. Davanın siyasi olduğunu söyleyen Özel şu ifadeleri kullandı:

"Bu, Tayyip Erdoğan'ın kendinden sonraki cumhurbaşkanına ve kendinden sonraki iktidara yaptığı darbe girişimidir. Milletin vicdanına toslamıştır. Milletin vicdanından geri dönmüştür."

Mahkeme çıkışında basın mensuplarına açıklamada bulunan Özel, ilk duruşmada yaşananları sert sözlerle eleştirdi. Özel, bir yıl süren tutukluluğa rağmen "yargılamanın hâlâ başlayamadığını" belirterek, "Bugün kürsüde Tayyip Bey, yanında da Binali Yıldırım ve Abdullah Güler ile 'mahkemeyi biz yöneteceğiz' deselerdi ancak bu kadar felaket olabilirdi!" diye konuştu. 

• Özel, mahkeme başkanının avukatların talepleri ve soruları karşısında "bocaladığını" savunurken, "Karşısında ömrü ceza yargılamasında geçmiş tecrübeli avukatların bilgisi karşısında kıvranıyor, çirkefliğe başvuruyor" diye konuştu.

CHP lideri Özgür Özel'e, İBB davasının duruşması çıkışı mahkeme heyetine dair yaptığı konuşma gerekçesiyle, "hakaret" iddiasıyla Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nca re'sen soruşturma başlatıldı.

İstanbul mitinglerinin finali 18-19 Mart’ta

CHP, duruşmalar süresince adalet ve demokrasi temalı panel ve konferanslar düzenleyecek. Ekrem İmamoğlu’nun 19 Mart 2025’te gözaltına alınmasının ardından Saraçhane’de başlatılan ve her çarşamba günü farklı yerlerde sürdürülen mitingler için Saraçhane’de 18 Mart’ı 19 Mart’a bağlayan gece bir final programı planlandı.

Bu programa, partililerin yanı sıra süreç boyunca CHP ile dayanışma gösteren farklı kesimlerden yurttaşların da katılması hedefleniyor. Ayrıca 18 Mart gece yarısında katılımcıların CHP’nin son dönemdeki eylemlerinde sıkça duyulan “Kurtuluş Yok Tek Başına” şarkısını sanatçı İlkay Akkaya ile birlikte söylemesi planlanıyor.