Sabiha Rüştü Bozcalı (1904-1998): resimden grafik tasarıma uzanan bir yolculuk
Kelebek Mobilya anlatıyor: 2022 İlkbahar/Yaz mobilya trendleri Henüz “ mart kapıdan baktırır… ” döneminde olsak da sıcak günlere dair heyecanımız tam yerinde! Türkiye mobilya sektörünün lider markası Kelebek Mobilya da bizimle aynı heyecanı paylaşıyor ve termometrelerde derecelerin yükselmesini beklerken bu yılın İlkbahar/Yaz mobilya trendleri ne yakın bir bakış sunuyor. Neler var? Kelebek Mobilya Tasarım Kıdemli Uzmanı Özlem Karagöz bu sezon evleri bambaşka bir atmosfere dönüştürecek olan mobilya trendlerini şöyle sıralıyor; Dekorasyonda değişime gidilen bu dönemde renklilik kendini hissettirmeye başlıyor. Bu yıl diğerlerinden farklı olarak renk, tasarım ve desen gibi ayrıntıların detay kazanmasının yanı sıra tüketici alışkanlıklarının da dikkatle değerlendirildiği bir anlayış söz konusu olacak. Tahtını korumaya devam eden toprak ve taş tonlar, evler için en ideal renkler arasında yer alırken mekânı canlandırıcı etkisi olan pastel tonlar içerisinde yağ yeşili ve Prusya mavisi ni bolca göreceğiz. Sıfırdan üretilen Veri Peri , mobilya modasına da yön vermeye başlıyor. Mor-kırmızı bir renk tonuna sahip bu mavi rengin evlerde ‘yenilik hissi’ yaratarak ilkbahar/yaz sıcaklığını hissettireceği öngörülüyor. Keten desenler yalnızca döşeme grubunda değil yemek ve yatak odasında da yerini artırırken evlere bambaşka bir soluk katacak olan etnik desenli veya vintage formlu kırlent ve aksesuarlar ön planda olacak. Kelebek Mobilya farkı Tasarımlar üzerine çalışırken trend olan renk, desen ve materyallerin önemi kadar müşterilerinin taleplerini ve yeni alışkanlıklarını da büyük bir dikkatle değerlendiren Kelebek Mobilya’nın elde ettiği titiz çıkarımlar, inovasyon temeliyle birleştiğinde yeni tasarımlar doğuruyor. Mobilya tasarımı yaparken trendlerin geçici olmamasının önemini vurgulayan Kelebek Mobilya, güncel trendleri kendi tasarım kodlarına göre sentezleyip müşterileriyle buluşturarak mobilyada daha kalıcı bir eğilim sunuyor. Dahası: Kelebek Mobilya’nın Dünya Kadınlar Günü için hazırladığı reklam filminde Nükhet Duru yeni nesil Mahmure lere sesleniyor. Filmde; işte, evde, sporda, müzikte, sanatta, sağlıkta, kısacası her alanda Mahmurelerin gücü ve başarılarına yer veriliyor. Hayallerinin peşinde koşan her kadının yanında yer alan Kelebek Mobilya'nın yeni reklam filmini buradan izleyebilirsiniz.
Daha fazlasını öğren →
Paul Signac ve Giorgio de Chirico gibi ressamların atölyelerinde eğitim alan, yeni cumhuriyetin sanayileşmesini resmeden ilk ressamlardan olan, illüstrasyonları ve logo tasarımları ve gazete ressamlığıyla Türkiye’nin ilk kadın illüstratörü ve grafik tasarımcısı olarak tarihe geçen Sabiha Rüştü Bozcalı, hayatının sonuna kadar üreten, tarihe hem tanıklık edip hem de tarih anlatımı yapmasına rağmen, ataerkil sanat tarihi anlatımında kendine maalesef hak ettiği yeri bulamamıştır. Kendisi ve çalışmalarını inceleyen en kapsamlı sergi 2015- 2016 yıllarında SALT’ta düzenlenen, Ressam Sabiha Rüştü Bozcalı sergisidir. Kadınlar günü öncesinde kendisini bir kere daha hatırlayıp, tasarıma yön verişini yakından inceleyelim.
Osmanlı’nın son yıllarına doğan Sabiha Rüştü, Amiral Rüştü Paşa ile sanat ile uğraşan Handan Hanım’ın ikinci çocuklarıdır. Annesinin teşvikiyle sanat hayatına 5 yaşında, ressam ve müze müdürü Ali Sami Boyar’dan resim dersleri alarak başlar. 15 yaşına geldiğinde ise yurtdışı serüveni başlar… Varlıklı bir aileden gelen Sabiha, 1. Dünya Savaşı’nın son yıllarında eğitimi için ilk önce Berlin’e gider ve Alman ressam Lovis Corinth’in atölyesinde 2 sene çalışır. Sonrasında ise Münih’te bir sene boyunca Münih Güzel Sanatlar Akademisi’ne girebilmek için Moritz Heymann’ın atölyesinde çalışır ve okula kabul edilir. 1928 ve 29 yılları arasında İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi’nde Namık İsmail’in atölyesine devam eder. Yurtdışı serüveni burada bitmez tabii ki. 1930-33 yılları arasında ünlü neo-empresyonist ressam Paul Signac ile çalışmak üzere Paris’e taşınır. 1947 ve 49 yılları arasında da sürrealist ressam Giorgio de Chirico ile Roma’da çalışır. Louvre’da ve Vatikan’da özel izinler alarak sanat eserlerini kopyalar.
“Sanatımıza kabiliyetiniz var, Sabiha. Duyarlısınız ve bu asil mesleğin gerektirdiği zorlu çalışmaya kendinizi bütünüyle adıyorsunuz. Başarılı olmak için her türlü şansa sahipsiniz. Ulaştığınız ve hak ettiğiniz başarı, size cesaret vermeli.” Paul Signac, 01.06.1933
Paul Signac’ın övgüyle bahsettiği Sabiha Rüştü, yurtdışı çalışmalarının yanı sıra yurtiçi gezilere de dahil olarak 1939 yılında CHP’nin Yurt Gezileri kapsamında yurdun dört bir yanına ülkedeki değişimi ve sanayileşmeyi resmetmek üzere gönderdiği 3 kadından ilkidir. Ülkenin batılılaşmasını resmetmenin yanında Ressamlar Derneği’nin 5 kurucusundan biri olur. 1946’da TEKEL ve Yapı Kredi Bankası için yaptığı grafik tasarım çalışmaları ile dönüşen görsel anlatım diline markalaşma boyutunda destek verir. 1953 yılında, gazete ressamlığı olarak adlandırılan, bugün ‘editöryal illüstrasyon’ denilen, grafik tasarım kariyerine, Milliyet’te başlar ve Cumhuriyet, Yeni Sabah, Ulus ve Tercüman gibi gazetelerde de kariyerine devam eder. O dönemlerde gazete ressamlığı çoğunlukla zanaat olarak görülürken, Sabiha Rüştü eğitimi ve görsel anlatım diliyle bu zanaatın, sanat ve tasarımla birleşmesini sağlayan önemli aktörlerden olur.
Portreler, natürmortlar, karikatürler, gazete ressamlığı derken, Orhan Veli’nin tercümesini yaptığı, La Fontaine Masalları’nın çizimleri de dahil olmak üzere birçok kitabı çizimleriyle görsel anlamda canlandırır. Türk yayıncılığının en ilginç örneklerinden sayılan Reşat Ekrem Koçu’nun İstanbul Ansiklopedisi’nin de ressamlarından biridir.
Hayatının sonuna kadar üreten Sabiha Rüştü Bozcalı, kendini Türkiye’nin ilk kadın illüstratörü olarak adlandırır. Fakat SALT’a 2014 yılında bağışlanan arşivlere bakarak, kendisine Türkiye’nin ilk kadın profesyonel illüstratör ve hatta grafik tasarımcısı demek daha doğru olabilir. Bozcalı’nın ressamlıkla başlayan profesyonel yaşantısı, azmi ve üretkenliği sayesinde yıllar içinde daima evrilerek gelişir. Kendisi, sanata adanmış bir hayatın resmidir adeta…
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
BÜLTEN SAYISI
Bu hafta tasarlayan Türk kadın tasarımcıları konuşuyoruz.
04 Mar 2021
YAZARLAR
İLGİLİ OKUMALAR