Sahte dolar tartışmaları: 600 milyon doları aşkın sahte banknot dolaşımda mı?

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, sosyal medyada ve bazı basın organlarında gündeme getirilen İstanbul merkezli sahte para basımı ve dağıtımı konularının araştırılması amacıyla resen soruşturma başlattı.

ATM ve para sayma makinelerinin sahte banknotları ayırt edemediğinin ifade edilmesinin ardından bazı döviz büroları ve bankalar 50 ve 100 dolarlık banknot alımını durdurmuştu. 

• Bir süredir sahte dolar konusunda şubelere uyarılarda bulunan ancak alım-satım kararını şube inisiyatifine bırakan bazı bankalar da Çarşamba günü itibarıyla yeni duyuru yayımlayarak, “50 dolar ve eski basım 100 dolar” alımının geçici olarak durdurulduğunu bildirmişti.
• Kapalıçarşı'da ise bazı döviz büroları da para sayma makinelerinin gerçeklerinden ayırt edemediği banknotlarla ilgili işyerlerine uyarı broşürleri astı.

Sahte dolarla ilk işlemlerin Antalya, İzmir, Gaziantep ve İstanbul gibi turistik bölgelerde yapıldığını aktaran Habertürk yazarı Çetiner Çetin, olayın Suriye ve Irak ile yoğun ticaret yapılan Gaziantep'te patlak verdiğini, ardından Antalya'da yüklü miktarda sahte dolar ile kripto para alımı yapılmaya çalışıldığını bildirdi.

Çetin, yastık altında tutulduktan sonra tekrar piyasaya sürüldüğü iddia edilen sahte dolarların Güneydoğu sınırından Türkiye'ye kaçak yollarla sokulduğunu öne sürdü. Habertürk'e konuşan kaynaklar ise son günlerde ele geçirilen dolarların bir kısmının Bulgaristan'dan ülkeye sokulduğunun tahmin edildiğini ve miktarın 1 milyar doları aşabileceğini ifade etti.

• Bir adım geriden: Aynı haberde, daha önce Irak'ta da benzer bir olayın yaşandığına ve patlak veren skandalın ardından para sayma makinelerinin üreticiler tarafından güncellendiğine yer verildi.

^{Bakırköy'deki bir döviz bürosunda sahte olduğu tespit edilen 100 dolarlık banknot | Habertürk}

Son olarak ise Bakırköy'de bir döviz bürosuna getirilen ve makineler tarafından sahte olduğu tespit edilemeyen 100 dolarlık bir banknotun, döviz bürosundaki çalışanların tecrübesi sayesinde elle yapılan inceleme sonucu sahte olduğu ortaya çıktı.

• Öte yandan: Sahte banknotu getiren kişinin düşük miktarda döviz bozdurmaya çalışması sebebiyle kendisinin de mağdur olduğu tahmin ediliyor.

Yetkililerden ilk açıklama

Sahte banknotlar hakkında Merkez Bankası (TCMB) ve Türkiye Bankalar Birliği'nden (TBB) ilk açıklamalar geldi. 

TCMB’nin açıklamasında aşağıdaki ifadeler yer aldı:

"Bankamız, banknot sahteciliği ile etkin mücadele kapsamında ilgili adli mercilerle koordinasyon içinde gerekli çalışmaları yürütmektedir. Bu kapsamda son günlerde piyasada sahte yabancı banknot dolaşımının arttığına dair haberlere konu olan sahte efektifler, adli merciler tarafından bilirkişi raporu düzenlenmesi amacıyla Bankamıza gönderilmiştir.

Söz konusu sahte efektiflere dair Bankamız tarafından hazırlanan bilirkişi raporları, adli mercilerin yanı sıra bankacılık sektörünün uyarılmasını teminen Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği ile paylaşılmıştır. Bunun yanında teknolojik altyapıda sahteciliğe karşı tedbir alınmasına yönelik gerekli yönlendirmeler yapılmıştır."

TBB'nin açıklamasında ise gerekli kontrollerin yapıldığı belirtilerek, şu ifadeler kullanıldı:

"Son günlerde piyasada sahte döviz banknotlarının dolaşımının arttığına dair haberler yer almaktadır. Sahte dövizle mücadele ve dolaşımının engellenmesi amacıyla; kullanımdaki ATM, sahte döviz kontrol ve para sayma makinelerinin gerekli kontrolleri ve güncellemeleri yapılmaktadır.

Bankacılık sektörü, ilgili kamu kurumlarıyla yakın iş birliğinde, ekonomik faaliyetin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde devam etmesi, müşterilerin hak ve menfaatlerinin korunması ve sahte dövizle etkin mücadele için gerekli çalışmaların kısa sürede tamamlanması amacıyla hassasiyetle çalışmaktadır."

Öte yandan: Tüm Yetkili Müesseseler ve Döviz Büroları Derneği (TÜYEMDER) Yönetim Kurul Başkanı Mehti Şeren, konuyla ilgili yaptığı açıklamada panik ortamı oluşturulmaması gerektiğini savundu:

"Ben bir haftada iki banknota rastladım, onlar da tespit ediliyor. Haberlerin tamamı yalan ve asılsız. Sahte ve abartılı iddialarla ekonomik güveni sarsanlarla ilgili gerekli işlemler başlatılmalıdır. 

Buradaki en önemli konu; döviz bürolarından ve vatandaşlardan dolar almayan bankalar. Sahte olmayan doları almak zorundasınız dersek onlar da almak zorunda kalır. Bankalar bu parayı almaya başlarsa bütün sorun çözülür.

Uzman personelimiz bir banknotun sahte olduğunu hemen anlıyor. Sahte paralar önce döviz bürolarına gelir. Oradan Kapalı Çarşı’daki büyük döviz bürolarına ulaşır. Merkez Bankası bizi pas geçerek buna nasıl ulaştı?"

Dolarla sınırlı değil

İstanbul'da iki adrese eşzamanlı düzenlenen başka bir operasyonda ise toplam hacmi 3 milyon 600 bin avroyu bulan sahte banknotlar ve çeşitli bankaların ibarelerinin bulunduğu 817 sahte çek yaprağı ile üzerinde "100 avro" filigranı bulunan şeffaf naylon kalıp, mor ışık ve basım makinesi ele geçirilirken, olayla ilgili 1 şüpheli de gözaltına alındı.