Suriye konferansı: AB’den Suriye’ye 2,5 milyar avroluk yardım

Brüksel'de dokuzuncusu düzenlenen konferansta Suriye'ye yapılacak uluslararası yardımlar görüşülürken AB, Türkiye'deki Suriyeli mülteciler için 750 milyon avro yardımda bulunma kararı aldı.

• Suriye'deki geçici yönetiminin Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani'nin katıldığı konferansta Türkiye'yi Dışişleri Bakan Yardımcısı Nuh Yılmaz temsil etti. ABD, Birleşmiş Milletler, AB temsilcileri, üye ülkeler, Suriye’nin komşuları ve aralarında Türkiye'nin de bulunduğu bölge ülkeleri de toplantıda temsil edildi. Toplantıya 40'ın üzerinde ülke ve uluslararası kurum katıldı.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 2025 ve 2026 yılları için ülkede ve bölgedeki Suriyelilere yönelik 2,5 milyar avroluk taahhütte bulunduklarını açıkladı. Kapsayıcı bir siyasi geçişin de sağlanacağını belirten von der Leyen, "1,5 milyon Suriyeli bu yıl ülkelerine geri dönebilir. Şu anda Suriye içinde yerinden edilmiş olan iki milyon kişi daha evlerine dönebilir" dedi.

Bir adım geriden: Bir zamanlar Beşar Esad’ın en güçlü kaleleri olarak görülen Suriye’nin kıyı illeri Lazkiye, Tartus ve Banyas’ta Alevilere yönelik katliamlar 6 Mart’tan beri devam ediyor. İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR); Lazkiye, Tartus, Hama ve Humus vilayetlerinde 1.540'ün üzerinde can kaybı kaydedildiğini duyurdu. SOHR’un bağımsız kaynaklarca doğrulanmamış raporuna göre, ölenlerin 1.068’i sivil.

Bununla birlikte: 9 Mart’ta Suriye Geçiş Hükümeti Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, “Şu anda Suriye’de olanlar, beklenen zorluklar kapsamında değerlendirilmeli” diyerek bölgede "birçok ihlal" yaşandığını kabul etmişti. Eş-Şara, bu katliamları soruşturmak için bağımsız bir komite kurulacağını duyurmuş ancak açıklamalarının ardından Alevilere yönelik saldırılar devam etmişti.

• Okuma önerisi: Suriye’deki Lazkiyeliler anlatıyor: ‘Evleri basıp Alevileri vuruyorlar, korku içindeyiz’’ | Aposto Gündem, Melisa Gülbaş

Türkiye'deki Suriyelilere 750 milyon avroluk taahhüt

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas konferansta, "Bugün Suriye için yeni bir sayfa açılıyor" dedi. Kallas, Türkiye'deki Suriyeli mülteciler ve savunmasız ev sahibi topluluklara 2025 için 750 milyon avro taahhütte bulunacaklarını açıkladı:

"Bu bağlamda, bugün AB'nin 2025 için 720 milyon avrodan fazla taahhütte bulunuyor olmasından memnuniyet duyuyorum. Bu, Suriye'deki nüfusun yanı sıra Lübnan, Ürdün ve Irak'taki Suriyeli mülteciler ve onların savunmasız ev sahibi topluluklarına da destek sağlayacaktır. Bu, geçen yılki taahhütlere kıyasla 160 milyon avrodan fazla bir artışa denk geliyor. Türkiye'deki Suriyeli mülteciler ve savunmasız ev sahibi topluluklara yönelik 2025 için 750 milyon avro taahhütte bulunuyoruz."

Kallas, Alevi katliamlarıyla ilgili, "Şiddet patlaması çok endişe verici ve Suriye'deki umudun gerçekten tehdit altında olduğunu gösteriyor. Bu, Suriye'nin doğru yöne gittiğini gerçekten göstermek için daha fazlasını yapmamız gerektiğini kanıtlıyor" dedi.

2,5 milyar avroluk taahhüt

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 2025 ve 2026 yılları için ülkede ve bölgedeki Suriyelilere yönelik 2,5 milyar avroluk taahhütte bulunduklarını açıkladı.

Konferansın açış konuşmasını yapan von der Leyen, "Suriye, yeni bir ülke. Bugün Suriye halkının hayalleri ve özlemleri artık askıya alınmış değil. Suriye'nin umudu on yıllardır ilk kez gerçeğe dönüşebiliyor” dedi.

Lazkiye'deki katliamla ilgili açıklamalarda da bulunan von der Leyen, "Suriye otoritelerinin failleri adalete teslim etme, azınlıkları koruma ve kapsayıcı bir hükümet kurma taahhüdü uzlaşma için hayati önem taşıyor" diye konuştu.

İlk olarak en acil ve insani ihtiyaçları ele almaya devam edeceklerini belirten von der Leyen, 1,5 milyon Suriyelinin bu yıl ülkesine geri dönebileceğini söyledi:

"Bugün, ev sahibi ülkeler ve Birleşmiş Milletler kuruluşlarıyla birlikte bu süreçte onlara destek olmak için çalışıyoruz. Temel hizmetler yeniden sağlanmalı. Elektrik günde sadece birkaç saat kullanılabiliyor. Yeterli içme suyu yok. Suriyeli çocuklar okula geri dönebilmeli. Tüm bunlar normal ve onurlu bir hayatı yeniden inşa etmek için hayati önem taşıyor. 

Bugün 2025 ve 2026 için ülkede ve bölgedeki Suriyelilere yönelik taahhüdümüzü 2,5 milyar avroya kadar çıkarıyoruz. Bugün burada bulunan herkesi aynısını yapmaya çağırıyoruz. Çünkü bu kritik zamanda, Suriye halkının bize her zamankinden daha fazla ihtiyacı var."

Bir adım geriden: Brüksel'de 2017'den beri düzenlenen konferansta geçen yıl Suriye için 7,5 milyar avro bağış kararı alınmıştı. Bunun 5 milyarının hibe, 2,5 milyarının da kredi olması öngörülmüştü. 

Şeybani'den uluslararası topluma çağrı

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, konferansta ülkenin yeniden inşası ile ekonomik iyileşmesine katkıda bulunmak ve mültecilerin dönüşlerini sağlamak için uluslararası çağrıda bulundu. Şeybani, ülkeleri eski rejime yönelik yaptırımları kaldırmaya ve Suriye’ye yatırım yapmaya çağırdı:

"Bu toplantı, dayanışma ve işbirliği ruhuyla zorluklarla yüzleşmemize yardımcı olmak için, uluslararası çabaları güçlendirmek için gerçek bir fırsat. Bu toplantı, önceki toplantılardan farklı. Suriye tamamen ve gerçek anlamda Suriyeliler tarafından temsil ediliyor. Bugün burada insani yardımdan bahsetmek için bulunmuyoruz, yaptırımları kaldırarak Suriyelilerin ülkelerini zorlayıcı ve tek taraflı yaptırımlardan kurtulmuş biçimde yeniden inşa etmelerine izin vermek hedefine ulaşmak üzere gerçek bir plan oluşturmak istiyoruz."

Şeybani, 6 Mart'ta Lazkiye kentinde meydana gelen olaylarla ilgili olarak ise "Herhangi bir suç işleyen, elleri kana bulanmış olan kim varsa cezalandırmak için hiçbir çabadan kaçınmayacağız. Onları adalete teslim edeceğiz” diye konuştu.