Tesla'nın robotaksileri yollarda: Şimdiden trafik idaresinin radarında

ABD merkezli elektrikli otomobil devi Tesla, merakla beklenen otonom paylaşımlı yolculuk hizmetinin kamuya açık testlerini 22 Haziran Pazar günü resmen başlattı. Teksas eyaletine bağlı Austin kentinde 10-20 araçlık bir filoyla başlayan hizmet, direksiyon koltuğunda sürücülerin bulunmadığı Tesla araçların ücretli yolcuları taşıdığı anları tarihe geçirdi. CEO Elon Musk, X üzerinden yaptığı paylaşımda bu anları “10 yıllık sıkı bir çalışmanın doruk noktası” olarak nitelendirdi. 

Ayrıntılar: Hizmet, Tesla’nın Ekim ayında tanıtılan robotaksi aracı Cybercab yerine üzerinde “Robotaksi” ibaresi bulunan Model Y araçları kullanıyor. Sürücü koltuğunda şoför oturmasa da ön koltukta bir güvenlik operatörü bulunuyor. Musk, Tesla’nın robotaksi testlerinin güvenli olması konusunda paranoyak olacağını ve hizmetin Austin’de belirli bölgelerle sınırlı olacağını söylüyor.

CEO ayrıca, 4,20 dolarlık sabit bir ücreti bulunan robotaksi hizmetinin kötü hava koşulları ve zorlu yollarda kullanılamayacağına işaret ediyor. 18 yaşın altındaki yolcuları taşımayan robotaksiler, 06.00-00.00 arası uygulama üzerinden çağrılabiliyor.

Öte yandan: Tesla, robotaksi hizmetini kullanıma açmadan önce bir grup influencer’a davetiye gönderdi. Şimdilik yalnızca davet üzerinden kullanılabilen hizmet kapsamında bazı influencer’lar, robotaksi çağırdıkları, araç tarafından alındıkları ve civardaki bir lokasyona bırakıldıkları anları sosyal medyada paylaştı.

Geniş açı: Tesla’nın robotaksi hizmeti kullanıma sunulmadan hemen önce Teksas Valisi Greg Abbott, otonom araçları işletmek için eyalet izni gerektiren bir yasayı imzaladı. Teksas, yasal düzenlemelerinin nispeten esnek olması nedeniyle otonom paylaşımlı yolculuk hizmeti sunmak isteyen şirketlerin ilk duraklarından biri oluyordu.

• 1 Eylül’de yürürlüğe girecek yasa, otonom araçları direksiyon koltuğunda herhangi bir insan bulunmadan kamuya açık yollarda faaliyete sokmak isteyen şirketlerin Teksas Motorlu Taşıtlar Dairesi’nden onay almasını gerektiriyor. İzin şartları çok ağır olmasa da şirketlerin araçlarının yasalara uygun ve güvenli bir şekilde faaliyet göstereceğini taahhüt etmesi gerekiyor. 
• Yasa ayrıca, eyalet yetkililerine faaliyetleri risk oluşturan şirketlerin izinlerini iptal etme yetkisi veriyor. 
• Şirketlerin acil durumlarda ilk müdahale ekiplerinin otonom araçlara nasıl müdahale etmesi gerektiği konusunda bilgi sağlamasını da gerektiren yasa, en az dördüncü seviye otonom sürüşe sahip araçları kapsıyor. 

NHTSA bilgi talebinde bulundu

Tesla’nın robotaksi hizmeti, kullanıma açılmasından yalnızca birkaç gün sonra ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi’nin (NHTSA) de radarına girdi. Sosyal medyada hizmete ilişkin birçok video paylaşılmasının ardından NHTSA, Tesla ile iletişime geçerek hizmetin güvenlik standartlarına ilişkin bilgi talep etti.

Önemli ayrıntı: Paylaşılan videolardan bazıları, Tesla’nın robotaksilerinin trafik kurallarını ihlal ettiği anları gözler önüne seriyordu. Videolardan bazıları, robotaksilerin hız sınırını aştığı ve yanlış şeride girdiği anları gösterirken bir video, araçlardan birinin sebepsiz yere iki kez aniden fren yaptığı anları paylaştı. Bunun üzerine NHTSA, konunun takipçisi olduğunu ve ek bilgi talep ettiğini açıkladı. 

• Tesla ise NHTSA’ya robotaksilerinin güvenlik standartlarına ilişkin vereceği yanıtların gizli ticari bilgiler içerdiğini ve kamuoyuyla paylaşılmaması gerektiğini söyledi. 

Ek olarak: Tesla’nın robotaksi hizmetine ilişkin karşılaşacağı tek zorluk, elbette düzenleyici kurumlarla sınırlı değil. Şirket, içinde Zoox, Waymo, Uber ve Baidu’nun da bulunduğu kalabalık bir pazara giriş yaptı. Analistler, uzun yıllardır araçlarını kamuya açık yollarda test eden ve robotaksi hizmetini belirli bölgelerde kamuya açmaya başlayan rakiplerin ciddi bir tecrübe avantajı elde etmiş olabileceğini tahmin ediyor. 

• Editörün önerisi: Tesla, merakla beklenen robotaksisini tanıttı | Quando, Doğa Yurduneri