Türkiye Oscar adayını seçti: 7. Koğuştaki Mucize

Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, bu yıl Türkiye’yi 93. Akademi Ödülleri’nde, En İyi Uluslararası Film kategorisinde temsil edecek filmi, yani Türkiye’nin Oscar adayını, 11 Kasım’da duyurdu: Yönetmenliğini Mehmet Ada Öztekin'in üstlendiği 7. Koğuştaki Mucize.

Nedir? Yaygın olarak Oscarlar olarak bilinen Akademi Ödülleri’nin En İyi Uluslararası Film kategorisinde değerlendirilmek üzere, her yıl tüm ülkelerden resmî bir seçim yapması bekleniyor. 

• Adaylık kavramı: Ülkelerin Oscar adayları olarak duyurulan seçimleri, filmlerin Oscar adayı olduğu anlamına gelmiyor. Oscar adayları açıklanmadan yaklaşık bir ay önce, Akademi 10 filmlik bir kısa liste duyuruyor; bunlardan beşi En İyi Uluslararası Film dalında ülkesine Oscar adaylığı getiriyor.
• Bir adım geriden: Geçtiğimiz yıl, bir ilke imza atan, En İyi Film Oscar ödülünü de kazanan Bong Joon-ho imzalı Gisaengchung / Parasite, bu kategorinin de kazananı olmuştu.

Oyunun kuralları: En İyi Uluslararası Film, kuralları sıkça değişen bir kategori. Hatta geçtiğimiz yıl "yabancı" ifadesinin çağ dışılığından uzaklaşabilmek için adı (En İyi Yabancı Dilde Film) da değiştirilmişti. Ülkelerin seçeceği filmlerin özetle şu üç şartı sağlaması gerekiyor:

• ABD dışında üretilmiş,
• Bir önceki yılın 1 Ekim’i ile o yılın 30 Eylül’üne (bu yıla özel olarak 31 Aralık) kadar, başvuruyu yapan ülkede en az bir hafta gösterimde kalmış,
• Diyaloglarının ağırlıklı olarak İngilizce dışında bir dilde olması.
   

Seçimi kim yapıyor? Ülkelerin karar mekanizması farklılık gösterse de çoğu ülkenin kararı devlete bağlı olarak çalışan kültür bakanlıkları, kurumları ya da komisyonları tarafından alınıyor. Danimarka, Fransa ve Meksika’nın da aralarında bulunduğu birçok ülke, kararını açıklamadan önce, bir ön elemeyle belirlenen kısa listeyi kamuyla paylaşmayı tercih ediyor. Karara etkisi ne olursa olsun, devletin seçim mekanizmasında yer alması, tartışmaları beraberinde getirebiliyor. Örneğin, 2016’da Brezilya’nın aday belirleme süreci krize dönüşmüş, geçtiğimiz yıl Türkiye’nin adayı olarak belirlendiğinde, Semih Kaplanoğlu’nun Bağlılık: Aslı filminin hiçbir festivalde gösterilmemiş, sektörün büyük çoğunluğu tarafından izlenmemiş olması tartışma yaratmıştı.

• Türkiye’nin aday seçimi, Sanatsal Etkinlikler Komisyonu’na bağlı çalışan, Sinema Meslek Birlikleri Güç Birliği olarak adlandırılan, 16 kişiden oluşan kurulda oylanarak yapılıyor. Bu kurulda on sinema meslek birliği ve aralarında SİYAD ile bakanlığın kendisinin de yer aldığı altı kurumdan birer temsilci bulunuyor.
• Karar açıklanmadan önce kulislerde ve sosyal medyada Gölgeler İçinden, Nasipse Adayız ve Nuh Tepesi  filmlerinin seçilebileceği konuşuluyordu.
• Geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi, bu yıl da başvuruda bulunan (ve sayısı 23 olduğu bilinen) filmlerin listesi ve kurulu oluşturan temsilcilerin kim oldukları, kamuyla paylaşılmadı.

7. Koğuştaki Mucize: 2013 yapımı, 7-beon-bang-ui seon-mul adlı Güney Kore filminin bir uyarlaması olan 7. Koğuştaki Mucize, 1980'lerde küçük bir kızın ölümü sonrasında haksız yere suçlanan ve idam cezasına çarptırılan bir mahkumun trajedisini konu alıyor, onu idam edilmekten kurtaracak bir mucizeyi arıyor. 

• Film, 5,3 milyonu aşan seyirci sayısıyla 2019'un en çok gişe yapan filmi olmuştu.
• Şu an 30 bini aşkın oyla uluslararası veritabanı IMDb’de 8.3 puana sahip film, 5 Eylül’de platformun En İyi 250 Film listesine 247. sıradan girmiş, yaklaşık bir ay boyunca toplamda 15 gün listede kalmıştı.
• Herhangi bir uluslararası festivalde yarışmamış film, sadece Türkiye’den değil ABD dâhil birçok ülkede de Netflix üzerinden izlenebiliyor.
   

Türkiye’nin Oscar yolculuğu: Türkiye, 1956’dan beri yarışmaya açık olan En İyi Uluslararası Film kategorisinde hiç Oscar adayı olamadı. 7. Koğuştaki Mucize, Türkiye’nin 27. aday başvurusu.

• Türkiye ilk başvurusunu 1964’te, 37. Akademi Ödülleri için, Metin Erksan’ın Susuz Yaz filmiyle yaptı. 2005’ten itibaren başvuru düzenli hâle getirildi.
• Bugüne dek ikişer kez Tunç Başaran, Semih Kaplanoğlu ve Yavuz Turgul’un filmleri, beş kez ise Nuri Bilge Ceylan’ın filmleri Türkiye’nin adayı seçildi.
• Nuri Bilge Ceylan’ın Üç Maymun filmi ile 2008’de kısa listeye kalması, Türkiye’nin bugüne kadarki en büyük Oscar başarısı.
• Türkiye dışında Türkçe filmlerle ya da Türkiye’den hikâyelerle Oscar başarısı elde etmiş filmler ve ortak yapımcı ülkeler ise mevcut: Türkiye kökenli bir ailenin yasa dışı yollardan İsviçre’ye göçünü konu alan Xavier Koller filmi Reise der Hoffnung / Umuda Yolculuk 1990’da İsviçre’ye Oscar kazandırmış, Deniz Gamze Ergüven’in Mustang’i 2015’te Fransa’ya adaylık getirmişti.
   

Şimdi ne olacak? 7. Koğuştaki Mucize’nin genel izleyiciye hitap eden, popüler bir yapım olması ve özellikle ABD’de dijital olarak erişilebilir olması büyük bir avantaj sağlıyor. Diğer yandan bir diğer uluslararası yapımın uyarlaması olması ve yıl içinde prestijli bir Avrupa ya da ABD festivalinde gösterilmemiş olması Türkiye’nin şansını azaltıyor. Akademi, En İyi Uluslararası Film kategorisinin de yer aldığı bazı kategorilerdeki kısa listelerini 9 Şubat’ta, tüm kategorilerdeki adaylarını ise 15 Mart’ta açıklayacak.