Üç taraf, bir ülke: BAE ve Yemen arasında neler oluyor?

Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon grubu Husilerin kontrolünde bulunan Yemen'in başkenti Sanaa'ya hava saldırısı düzenledi. Saldırılarda en az 20 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, yaşamını kaybedenler için üzüntü duyduğunu belirtti ve tüm taraflara müzakere çağrısı yaptı. 

• Koalisyon grubu: Yemen hükümetini destekleyen grupta, Birleşik Arap Emirlikleri'nin de dâhil olduğu Arap ve Afrika ülkeleri bulunuyor.
• Husiler: Yemen'deki iç savaşta hükümet güçlerine karşı savaşan Husiler, Eylül 2014'ten bu yana ülkenin başkentini kontrol ediyor. Ülkede Birleşmiş Milletler'in çağrısına rağmen uzlaşma sağlanamıyor. Grubun, İran'ın nüfuzunu bölgede yaymakla görevli olduğu belirtilen Devrim Muhafızları'ndan destek aldığı iddia ediliyor. İran, iç savaş döneminde Husiler'e destek verdiği iddialarını reddediyor.

Neler olmuştu?

Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de bir havalimanında yangın çıkmış; Musaffah bölgesinde üç yakıt tankerinin patladığı bildirilmişti. Olayın insansız hava araçları kullanılarak gerçekleştirilmiş bir saldırı olduğu kaydedilmiş; Dışişleri Bakanlığı saldırının cezasız kalmayacağını açıklamıştı. Saldırıda üç kişi yaşamını yitirirken altı kişi yaralanmıştı. Saldırıyı, Yemen'de faaliyet gösteren Husiler grubu üstlenmişti. Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Liz Truss, saldırıyı kınarken ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken de Birleşik Arap Emirlikleri yetkililerinin vereceği yanıtta yanında olacaklarına işaret etmişti.

Nasıl yorumlanıyor? 

2019'da Yemen'deki kuvvetlerini çeken Birleşik Arap Emirlikleri'nin, geçtiğimiz haftalarda koalisyon grubuna yeniden katıldığı belirtildi. Husiler saldırıyı Birleşik Arap Emirlikleri'nin Yemen'i "kurcalamaya başladığı" gerekçesiyle yaptıklarını öne sürdü. 

• İddialar: İran'ın Birleşik Arap Emirlikleri'ne yapılan saldırıyı destekleyip desteklemediği bilinmiyor. Tamara Qiblawi, konuyu değerlendirdiği yazısında; saldırının arkasında İran'ın olduğu bir senaryoda İran nükleer anlaşma görüşmelerinin de sekteye uğrayacağını söylüyor. 
• İstikrarsızlaştırma çabası: Husiler'in saldırısı, Birleşik Arap Emirlikleri'ni istikrarsızlaştırma çabası olarak yorumlanıyor. Saldırının, Birleşik Arap Emirlikleri'nin milis güçlere karşı savunmasızlığını ortaya çıkardığı düşünülüyor. Abu Dabi'nin bölgesel gerilimi azaltmak ve ticari ilişkilerini güçlendirmek için Tahran'a yaklaştığı bir zamanda gerçekleşen saldırının, iki ülke arasındaki diyalogu etkileyebileceğine inanılıyor. Financial Times'ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre; Birleşik Arap Emirlikleri, İran'ın olaylara vereceği cevabı yakından takip ediyor. Diplomatik danışman Anwar Gargash geçtiğimiz ay iki ülkenin ekonomik iş birliğine gitmesi gerektiğini söylese de Abu Dabi saldırısının bölgedeki dengeleri değiştireceği görüşü öne çıkıyor. Dr. David Roberts, saldırının diplomasi ihtiyacını hatırlattığını; ancak ihtimalini zorlaştırdığını ifade ediyor. 

ABD'nin tavrı nasıl olacak?

Saldırının, ABD'nin grubu terör örgütü olarak sınıflandırmasını ya da gruba yönelik yaptırım uygulamasını da beraberinde getireceği vurgulanıyor. Joe Biden yönetiminin, Yemen'de gerçekleşebilecek herhangi bir askerî operasyona karşı çıktığı biliniyor; fakat Elana DeLozier, bu durumun ABD'nin fikir değiştirmesine neden olabileceğini aktarıyor. DeLozier, Husiler'in "müzakereye açık olmayışının" Yemen'e yönelik müdahalelerin de önünü açma ihtimali olduğuna dikkat çekiyor.