Yaban Kolektif

“Öyle yerler var ki – hiç ummadığın yerlerde; Erzincan, Sivas, Yozgat, Çorum, Silifke’de birçok bağ alanı var. Buralarda şarap yapılmış. Bunu kayalar üzerine kazınmış eski preslerden anlayabiliyoruz. O yüzden önce coğrafyamızı iyi tanımak lazım” cümlesi ile başlıyorum. Keşif ve kâşiflik de burada sanırım. İki kâşif var bu projede, Umay Çeviker ve Levon Bağış.

Yaban projesi kendini manifestosu ile anlatsın, burada.

Manifestodan ufak alıntılar ile; Yaban Kolektif’i, Türkiye’de bağcılık ve şarap yapımının geçmişte kalan ve artık unutulmakta olan değerleri ile tekrar buluşmasına yönelik atılan bir adım gibi düşünebiliriz. Bu coğrafyanın sahip olduğu zengin bağcılık kültürünü, şarap yapım tekniklerini, gelenekleri, şenlik ve ritüelleri; bütün bu hafızayı geri kazanmaya yönelik çabalara pratik bir model olarak katkıda bulunmayı amaçlıyor.

Pratik bir model denmesinin sebebi de amacının unutulmuş ve unutulmakta olan üzümleri yok olmaktan kurtaracak bir ticari faaliyetin içerisine sokmak. Yani üretim var, yani yolun sonunda şişede şarap var.

“Bunu yaparken amacımız ‘nostalji’ duyguları ile hareket etmek yerine üzümlerin gerçek potansiyelini ortaya çıkararak başka üreticilerin de bu üzümleri kullanmalarını sağlamak” diyor Yaban Kolektif. Yani ben değil; biz. Yani tek üretici yok, birden fazla üretici var. Tek üzüm yok, birden fazla üzüm var. Zaten Umay ile sohbetimizde de “bir virüs gibi bulaştırmak” ifadesini kullanmıştık. Etrafa yaymak, yaydıkça büyümek, büyüdükçe gelişmek.

Yerel çeşitlerin yanı sıra; Semillon, Carignan, Cinsault, Gamay ve Alicante gibi ülkemizde geçen yüzyılda dikilmiş ancak günümüz üreticilerinin işlemediği üzümleri ve bağ alanlarını da değerlendirmek istiyorlar. Zaten ilk çıkan şaraplardan biri Gamay, diğeri Patkara.

“Bir başka dünya mümkün!” olarak okuyorum, duyuyorum ben.

Patkara

Yaban’ın şişedeki ilk yerlisi, yerel üzümün şarap hâli Patkara.

İllüstrasyon: Ester Saba

Patkara Mersin’den. Mersin’in Mut ilçesine bağlı Çömelek Köyü’nden. Yörük kültürünün sürdüğü Karacaoğlan bölgesinde bağcılık asırlardır kesintisiz olarak devam ediyormuş. Yukarıdaki illüstrasyon da oradaki yörük çadırlarından, etrafta dolaşan keçilerden ve yörük motiflerinden ilham aldı. Bir başka yörük motifini de Yaban Patkara’nın şişesinde görebilirsin. Bu şarap, Toros Dağları’nın eteklerinde, 1.150 metre rakımdaki bol çakıllı, kuvars ve kireç taşlı topraklarda yetiştirilen 40 yaşındaki Patkara üzümlerinden elde edilmiş.

Şarabın içi dışı bir, merak edenlere teknik detaylar aşağıda:

Yaban Patkara  2019 ‘Tahtaya Vur!’

Karacaoğlan Köyü, Çömelek, Mut 

Enlem: 36°39'36.22"K / Boylam: 33°44'22.81"D

Şarap yapımcısı: Semril Zorlu

Hasat tarihi:  24 Eylül 2019  

Alkol: 13.8% / 75cl

pH: 3.57   TA: 6,0g/l  Şeker: 1,4 gr/lt 

Yaban Patkara'dan önce bu üzüm zaten Selefkia, Tasheli ve Urla Şarapçılık tarafından çalışılmış, çalışılmaya devam da ediyor. Sen belki duymadın Patkara'nın adını, belki de çokça tattın. Şarap hâli bir süredir şişelerde var. Yaban ile birlikte de genişliyor.

Patkara üzümünün en belirgin aromatik notlarından biri mürdüm eriği. Biraz mayhoş, biraz kırmızı; az tatlı, az ekşi. Yazıyı mayhoş bitirelim, ağızlar sulansın, devamı gelsin.

İllüstrasyon: Ester Saba

📩 Bir Tatlı Haber: Nisan ayında Monocle dergisinde Yaban projesi ile birlikte Türkiye’nin yerel üzüm çeşitlerine yer verildi. Benim takip ettiğim bir yayın bu, dergi elime geçtiğinde sol üst köşede “Turkey’s grape escape” yazısını görünce pek şaşırdım, çok da gurur duydum. Burada, bu yayında da paylaşmak istedim. Yerel üzümlerimizi farklı coğrafyalarda konuşmak ve görmek pek güzel.