Yeni Amerikan planı: Suriye ve Türkiye, küresel enerji ve ticaretin merkezi mi olacak?

ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack; Washington’daki ekibiyle birlikte hazırlamış olduğu sürpriz bir belgeyi Suudi dergisi El Mecelle aracılığıyla Arap dünyasına duyurdu. Bu belge Suriye'nin bölgedeki yeni rolüyle ilgili ne diyor? Suriye, İsrail ile Türkiye arasındaki güç dengesinde nerede duruyor?
Yeni Amerikan planı: Suriye ve Türkiye, küresel enerji ve ticaretin merkezi mi olacak?

ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nı kapatması sadece enerji sektörünü değil, aynı zamanda küresel mali piyasaları, deniz taşımacılığını, ticaret yollarını ve dünya tarımı bağlamında gıda sektörünü de derinden etkilemeye devam ediyor. 

ABD Başkanı Donald Trump’ın özellikle gece yarısı sonrası sosyal medya hesabı üzerinden paylaştığı çelişkili demeçlerini inceleyen İngiltere merkezli BBC sitesine göre: 

“Savaş ve ekonomi politikalarına ilişkin açıklamaları öncesinde şüpheli işlemler yapıldığı iddia edilmektedir. Zamanlaması dikkat çeken bu işlemler, piyasalarda bilinçli manipülasyon tartışmasını gündeme taşımıştır.”

  • Editörün önerisi: Faik Bulut'un konuyu derinlemesine irdeleyen “Savaşın köpek balıkları devrede; zaman büyük vurgun zamanı” isimli makalesi 20 Nisan'da Independent Türkçe'de yayımlandı.

Şimdilik kazanan ve kaybedenler

Mevcut gelişmelerin dışında savaşın kısa ve uzun vadede kaybedenleri ABD ve İsrail’dir. Çünkü İran rejimini devirip ülkeye askerî, siyasi ve iktisadi denetimi altına almayı hedefleyen bu iki ülke, istediklerini elde edemediği gibi, külfetli savaş harcamaları bir yana, manevi-siyasi-askerî düzlemde de küresel ve bölgesel ölçekte itibar ve güven kaybına uğramış; kendi kamuoylarında bile gözden düşmüşlerdir.

İran’a gelince sırf saldırılar sonucu çökmediği için şimdilik kazananlar hanesinde sayılabilir. Ancak halkları ile arası kolay kolay düzelmeyeceği gibi derin siyasi, toplumsal, iktisadi ve idari krizler yüzünden de geleceği pek parlak görülmemektedir. Kaldı ki, Ali Hamaney’e kadar süren ulvi dinî otorite simgesi sayılan “Velayeti Fakih” eksenli yönetimin yerini artık Pretoryen bir rejim almıştır. 

  • Nedir? Pretoryen kelimesinin kökeni Antik Roma’ya dayanır ve imparatoru koruyan seçkin muhafız birliklerini (Praetorian Muhafızlar) ifade eder. Günümüzde ise ordunun veya silahlı bir gücün siyasi iktidar üzerinde baskı kurduğu, yönetimde sözü geçtiği veya hükümetleri devirebilecek nüfuza sahip olduğu rejimler için ‘pretoryen devlet/cumhuriyet’ ifadesi kullanılmaktadır. 

İran’da da koyu bir ideolojik militarist yapı olan Pasdaran (Devrim Muhafızları) görünüşte kutsal makama seçilmiş olan Mücteba Hamaney adına ülkeyi idari tekeline almış durumdadır.

Uzun vadede kazançlı çıkan/çıkacak olan ülkeler arasında ise Çin, Rusya, Avrupa Birliği, Türkiye ve Suriye sayılabilir. Amerikan yönetiminin Türkiye ile işbirliği hâlinde yahut tek başına Suriye devletini ekonomik, ticari ve mali bakımdan destekleyip enerji ve iletişim sektörünün dağıtım merkezi hâline getirme planlarına ilişkin resmî bir projeyi bulduk.

  • Bu belge, Tom Barrack tarafından İngiltere merkezli Suudi dergisi El Mecelle’ye sunulmuş olup, bir nüshasına ulaşmayı başardık. Konunun ayrıntılarını yazının akışı içinde sunacağız.

Türkiye’nin son zamanlarda küresel ve bölgesel gelişmelerden yola çıkarak kapsamlı bir diplomatik faaliyet yürütmesi sayesinde son aylarda dünya medyasının gündemine oturmasına önceliği verelim. Çünkü bu hareketlenme sadece diplomasi ve siyasetle sınırlı değildir. Tersine, çıplak güç denilen etkene oynayan Türkiye aynı zamanda küresel-bölgesel enerji hatlarıyla kara-deniz ticaret yollarının toplama-dağıtma merkezi olma hevesi ve gayreti içindedir. 

O hâlde, Ankara’da son haftalardaki gelişmelerin neler olduğu hakkında ayrıntı verebiliriz. 

Antalya Diplomatik Forumu: 'İnce işlenmiş bir ilişkiler ağı'

Türkiye, Suriye’nin manevi babası-abisi-hamisi rolüne soyunduğu için bu ülkeden geçecek enerji, iletişim, ticari ve mali kanalları denetleyip istifade etmeyi hesaplamaktadır. Ayrıca Osmanlı döneminden kalma Suriye’deki mülkleri de almayı planlamıştır. 

Türkiye’nin 17-19 Nisan 2026 tarihlerinde beşincisini düzenlediği Antalya Diplomasi Forumu (ADF), yoğun olarak Ortadoğu ve Güney ülkeleri nezdinde rağbet gördü. ABD ve Avrupa ülkeleri ise devlet adamları yerine büyükelçilikleri tarafından temsil edildi. 

Forumun açılış konuşmasını yapan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ADF için "akıl platformudur" nitelemesi yaparak şunları söyledi: 

"Küresel aklın, global vicdanın ve özellikle de geleceğe dair umudun ortak kürsüsü hâline gelmiştir ADF." 

Türk basını, bilhassa iktidar yanlısı medya Antalya Forumu vesilesiyle Türkiye’yi "dünyanın merkezine" yerleştirmiş olmasına rağmen Ortadoğu-Arap medyası ikiye bölündü. Katar ve Suudi yayın organları övgüye ağırlık verirken Ankara’ya mesafeli duran İran, Irak, Yemen, Sudan, Cezayir, Birleşik Arap Emirlikleri ve Lübnan’daki yayınlarda övgü ve yergi haberleri birlikte yer aldı.

Batı medyası ise genelde olaya fazla ilgi duymadı. Bazıları hem bir gerçeği tespit ettiler hem de Türkiye’nin iç ve dış politikadaki hatalarına yer verdiler. Der Spiegel ve Die Zeit haberlerinde işte bu soruyu irdeledi ve şu soruyu sordu: 

"Dış politikada kendisini barışın savunucusu olarak konumlandırmaya çalışan Erdoğan iç siyasette muhalefete baskı uygularken Avrupa başkentleri acaba bu ikili tutumu sorgulayabiliyor mu?"

Die Zeit’de, bir dönem gazeteci olarak Türkiye’de görev yapmış Fritz Zimmermann imzasıyla yayımlanan yazıya bakabiliriz:

"Antalya forumunu kolaylıkla, Türk cumhurbaşkanının ülkedeki iç siyasi sorunlardan, muhalefet politikacılarının tutuklanmasından ve sefil ekonomik durumdan dikkatleri başka yöne çekmek için yaptığı bir başka PR hilesi olarak görmek mümkün. Ancak elbette forum Erdoğan açısından gösterişi amaçlasa da, bu yaklaşım toplantının önemini açıklamakta yetersizdir. 

Erdoğan herkesle konuşuyor: Ukraynalılarla ve Ruslarla, Ermenilerle ve Azerilerle, İranlılarla ve Amerikalılarla. Bu bir sarkaç gibi bir o yana bir bu yana sallanan bir politikadır. Yine de Türkiye’nin son yıllarda izlediği bu politika yoluyla dünyanın dört bir yanına uzanan ince işlenmiş bir ilişkiler ağı oluşturmuştur. Türkiye kendini bir orta güç olarak görüyor ve bu sayede, son günlerde giderek daha belirgin hâle gelen dünya düzenindeki değişimlere karşı iyi hazırlanmış görünüyor.

Kendi ülkelerinde, iç siyasi rakiplere ve azınlıklara acımasızca zulmeden konferans (Antalya Forumu) katılımcılarının barış söylemleriyle nasıl baş edilir? Özellikle NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip ülke olan Türkiye örneğinde olduğu gibi, eşzamanlı olarak içeriye baskı uygularken dışarıda diplomasi iddiasındaki bir ülkeye nasıl yaklaşılmalı?

Dünya bugünlerde hareket ediyor. Peki, Avrupa da hareket ediyor mu?”

Erdoğan’ın iki farklı yüzü

Alman dergisi Der Spiegel’de, Şebnem Aksu ile Özlem Topçu imzalı haberde, Antalya’da golf tesisleri ve beach club'ların yakınında düzenlenen ADF’nin adeta “bir barış güvercinine” dönüştüğüne dikkat çekildi. Yazıda, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın iç ve dış politikada sergilediği tutum ve söylemleri arasındaki tezata vurgu yapıldı; iç politikada otoriter bir lider olan Erdoğan’ın basını ve muhalefeti bastırdığı, ifade özgürlüğünü, demokrasiyi ve hukukun üstünlüğünü tasfiye ettiği belirtildi.

Erdoğan’ın aynı zamanda, Türkiye’nin dünya tarafından yükselen bir orta güç olarak bölgede sorumluluk alan, ordusu ve savunma sanayisiyle güvenilir bir partner olmak isteyen ve diplomasinin merkezinde yer alan bir ülke olarak görülmesini istediği aktarıldı. 

  • Tezat oluşturan her iki Erdoğan’ın “eşzamanlı olarak var olduğuna” vurgu yapılan yazıda “her ikisi de Türk gerçekliğinin bir parçası” ifadeleri yer aldı ve ADF’nin dış dünyaya yönelik olarak izlenen stratejinin bir organizasyonu haline geldiği belirtildi.

Erdoğan ile Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın, ADF ile “dünyanın geri kalanının” sahneye hâkim olduğu Münih Güvenlik Konferansı’nın bir tür Türk versiyonunu yarattıklarına işaret edilirken Avrupa ülkelerinin foruma katılımının çok sınırlı kaldığı anımsatıldı; “Erdoğan yok sayılamıyor ama tam bir partner de olamıyor” denildi.

Der Spiegel dergisinde Maximilian Popp imzasıyla yayımlanan bir diğer haberde de şunlar dile getirildi: 

“Erdoğan, iki yüze sahip bir lider. Birbiriyle çelişen bu iki farklı yüzü, Avrupalıları bir ikilemle karşı karşıya getiriyor. Uluslararası alanda, yok sayılamayacak kadar önemli bir figür. Ama rejiminin işlediği insan hakları ihlalleri o kadar ağır ki, bir partner gibi muamele etmek mümkün değil. Bu nedenle, Türkiye ile ilişkiler Avrupa için şimdilik bir denge oyunu olmaya devam edecektir.”

Financial Times: 'Türkiye ticaret ve enerji yolları için güvenli bir liman'

İngiltere merkezli Financial Times gazetesi, İran’daki son savaş nedeniyle bölgesel ölçekte bozulan enerji ve ticaret güvenliğine işaret ederek Türkiye’nin artan önemine ve rolüne değiniyor: 

“Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’de artan jeopolitik risklerin ardından Türkiye, küresel ticaret ve enerji yolları için ‘güvenli bir liman’ olarak öne çıkmaktadır. 32 yıl sonra açılmaya hazırlanan Ermenistan sınırı (Iğdır Alican Kapısı-FB), ‘Kalkınma Yolu’ ve ABD Başkanı Trump’ın adını taşıyan ‘TRIPP’ projesi jeopolitik dengeleri değiştirmektedir. Bu yeni rota önerisi, Rusya ve İran’ı rahatsız etmektedir.  

Rusya, İran, Kızıldeniz ve Körfez’deki çatışmalar ile yaptırımların geleneksel ticaret yollarını tıkamasıyla Ankara hükümeti Türkiye’yi ‘güvenilir bir alternatif ticaret koridoru’ olarak pazarlama çabalarını hızlandırmıştır.”

ABD'nin Suriye’yi enerji merkezine dönüştürme projesi

Yukarıda da değindiğimiz gibi ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Trump’ın talimatlarıyla veya kendi başına Lübnan, Suriye, Irak ve Türkiye’de racon kesmeyi huy edinmiş olmalı ki Washington’daki ekibiyle birlikte hazırlamış olduğu sürpriz bir belgeyi ne hikmetse Suudi dergisi El Mecelle aracılığıyla Arap dünyasına duyurmuş oldu. 

Barrack, bundan önce de geçmiş aylarda farklı münasebetlerle Ahmed Şara’nın başında olduğu merkezî hükümeti desteklediğini belirten demeçler vermişti. Ahmed Şara ile kritik siyasi ve ekonomik görüşmeleri sırasında, ABD’nin yaptırımların kaldırılması sonrası 14 milyar dolarlık yatırımla Suriye’nin yeniden inşasına destek verdiğini de açıklamıştı.

Suriye’nin resmî sitesi Shaam.org’un aktardığına göre, başkent Şam’da düzenlenen törende, 14 milyar dolar değerinde 12 stratejik yatırım mutabakatı imzalanmıştı. Bunlar arasında 4 milyar dolarlık Şam Uluslararası Havalimanı’nın geliştirilmesi, 2 milyar dolarlık metro projesi, çeşitli konut ve ticaret kuleleri yer alıyordu. Yatırımlar, altyapı, ulaşım ve kentsel gelişimi hedefleyerek ülkenin ekonomik kalkınmasına destek olacaktı.

Barrack, Antalya Diplomasi Forumu’ndaki 30 dakikalık konuşmasında tek adam rejimlerini ve “müşfik Arap monarşilerini” beğendiğini ifade ederek şöyle demişti: 

“Güçlü liderler önderliğinde gelişen ülkeler arasında Türkiye ve İsrail de bulunuyor. İki ülke de demokratik değerler açısından eleştirilmesine karşın ilerleme kaydetmektedir. Düzenli çok partili seçimlerle başkanlık sistemi olan bir cumhuriyetle yönetilen Türkiye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü ve merkeziyetçi önderliği sayesinde istikrar, ekonomik dinamizm ve iddialı bölgesel etki sağlandığını da göstermektedir.” (Fox News Digital yayını) 

Bilhassa Türkiye’deki muhalif kesimler tarafından eleştirilen Barrack, Wall Street Journal gazetesinin de eleştirisine maruz kaldı; gazete yazı kurulunun “Tom Barrack’ın kendi Ortadoğu Politikası Var” başlıklı başyazısında şu ifadelere yer verildi:

“Barrack, her başlıkta ABD politikasını zayıflatıyor. İran’ın Lübnan işlerinde yeri yoktur ve Başkan Donald Trump, Lübnan ateşkesinde İran’ı dışarıda tutmak için özellikle çaba göstermiştir. Burası hassas dengelerin var olduğu bir bölge ve Barrack’ın bu kadar sorumsuzca davranması dikkat çekici. Ocak ayında Barrack’ın Suriye’deki IŞİD tutukluları konusunda yaptığı beceriksizliği yazmıştık. Kendisi bu mahkûmları koruyan Kürt müttefiklerimizi sırtından bıçaklamış, ardından ABD ordusu durumu toparlamak zorunda kalmıştı.”

Gazeteye göre Amerikalı diplomat, "fazlasıyla Türkiye yanlısı" bir politika izlemektedir. Anlaşıldığı kadarıyla Barrack, Türkiye ile Suriye’yi desteklemek suretiyle her iki ülkeyi de bölgenin mihveri ve enerji merkezi konumuna getirilmesine ilişkin bir projenin peşindedir. Somut örneğini 16 Nisan 2026 tarihli El Mecelle dergisinde yayımlanan bilgi ve belgelerden okuyoruz ki tespitleri şu yönde:

“Suriye bütün gaile ve müşkülatlarına rağmen stratejik bir jeopolitik konumda bulunuyor. Özellikle İran savaşı sırasında ortaya çıkan çok yönlü krizler (enerji sektörü, iletişim ağları, mali piyasa, deniz ve karayolu ticareti vs) küresel-bölgesel çapta kaos ve istikrarsızlığa yol açıyor. Bunlara alternatif çözümler aranması sürecinde güçlü merkezî hükümetlere, idari bakımdan tek karar vericilerin başında bulunduğu ülkelere ihtiyaç vardır.

Şara’nın başında bulunduğu Suriye ile geniş yetkilerle donanmış Erdoğan’ın cumhurbaşkanlığı yaptığı Türkiye bu ülkelerden sayılır. Her ikisinin de coğrafi ve jeopolitik pozisyonları nedeniyle büyük avantajları söz konusudur.

Suriye’nin Akdeniz üzerinden Avrupa’ya açılan iki önemli limanı bulunuyor: Banyas ve Tartus. Ayrıca Suriye, karayolu bağlantılarının kesiştiği kavşak noktası sayılır. Ayrıca Irak, Körfez ülkeleri, Ürdün ve Türkiye hattından Avrupa’ya ulaşılabilen bir ticaret merkezidir. Suriye’nin doğusunda bulunan yerüstü ve yeraltındaki ciddi petrol ve doğalgaz rezervleri de göz önüne alınmalıdır. 

Nitekim SEZAR yasaları çerçevesinde ABD, bu ülkeye yönelik yaptırımları kaldırmaya başlamıştır. Aralık 2025’ten itibaren SWİFT transferleri yapılabiliyor. Suriye, cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yeni bir şirket kurdu (25 Mart 2026). Yabancı ortağı ve danışmanı CERAWeek isimli Houston merkezli Amerikalı bir şirkettir. Onun aracılığıyla dünyanın birçok yerindeki uluslararası şirketlerle işbirliği yapılabilir. 

Suriye hükümeti 18 Ocak’ta, daha önce SDG-PYD denetiminde olan doğudaki petrol kuyularını devralmıştı. Ardından çıkarılan yeni bir kararnameyle bu kuyu ve tesislerin bakımı-işletilmesi-yeniden üretimi için yabancı (daha çok Amerikan) firmalara yetki verildi. Diğer Batılı firmaların gelmesi için de yasal engeller kaldırıldı. Örneğin 26 Şubat’ta Suriye petrol şirketi Amerikan ConocoPhillips, Chevron, Power International Holding, Hunt Energy, Baker Hughes, Novatera, Dana Gas ve Argent LNG gibi firmalarla petrol ve doğalgaz anlaşmaları imzalandı.

Bunun üzerine Körfez’deki Arap ülkeleri ilgili sektöre 28 milyar dolarlık yatırım yaptılar. Suudi Arabistan ADİS firması ise kuyuların bakımı, üretimin artırılması, yeni kuyuların açılması gibi konularda anlaşma imzalamış durumda. Öyle ki altı ay içinde doğalgaz üretiminin %25 oranında artırılması öngörülüyor. 

2011 yılındaki petrol üretimi günlük 380 bin varil iken, günümüzde 110 bin varile düşmüştü. Bazı Çin ve Rus firmalarının da katkısı düşünüldüğünde Suriye rejimi, 2026 yılında %149 oranında bir üretim fazlası beklentisi içindedir. Daha önce 2.5 milyar dolarlık bir gelir elde edilirken, yeni üretimin 6.1 milyar dolara yükselmesi bekleniyor. Yaklaşık 100 kilometre uzunluğundaki eskimiş petrol ve doğalgaz borularının yenilenmesi durumunda büyük gelir elde edileceği varsayılıyor.”

Enerji dağıtım merkezi Suriye

Tam da bu noktada Tom Barrack’ın projesi kapsamında yukarıda bahsi geçen Amerikan firmaları devreye giriyor. Amerikan planına bakılırsa eskilerin onarılması, yenilenmesi ve yeni boruların döşenmesi 2030 yılına kadar üç aşamada gerçekleşecektir:

“İlk aşamada günlük 45 bin varil üretilecek; doğalgaz üretimi ise %25-50 oranına yükseltilecektir. İkinci aşamada (2027-28) üretim için Hums rafinerileri onarılacak ve yenileri yapılarak günlük 150 bin varil stoklanacaktır. Üçüncü aşamada (2028-30) eski kuyuların üretim kapasitesi genişletilecek ve yeni kuyular açılacaktır. Ayrıca Suriye sahillerinde doğalgaz araması yapılacak; elde edilecek doğalgaz Türkiye ile Avrupa’ya sevk edilecektir. İlgili Amerikan planı ilk üretim faaliyetlerinden sonra durumu yeniden değerlendirecek, 90 gün içinde de yeni sözleşme, anlaşma ve kurallara göre Suriye hükümetiyle masaya oturacaktır.” 

“Önceki yıllarda Irak, Suriye üzerinden petrol sevkiyatı için Kerkük-Banyas hattını kullanıyordu. Ancak 2003 yılında Saddam rejiminin düşmesiyle bu hat tamamen durdu. 36 ay içinde yeniden devreye sokulması için toplam olarak 4.5 milyar dolarlık bir yatırım gerekiyor. Ağustos 2025’de Irak ve Şam hükümetlerinin bu işe el atmaları sonucu yıllık 1 milyon varil sevkiyatı için anlaşmışlardı. Bunun Suriye’ye getirisi ise yıllık 200 milyon dolar olarak hesaplanıyor. 

Plana göre; Katar doğalgazı Suriye ve Türkiye yoluyla Avrupa’ya gönderilecektir. Katar ile Suudi Arabistan Ürdün-İsrail-Suriye-Türkiye hattı için 2009 yılında bir proje hazırlamıştı. Ancak devreye giren Rusya ile İran, bunun hayata geçmesine mani olmuşlardı. Zira İran’ın Abadan-Irak-Suriye hattı için hazırlanmış 44 milyar dolarlık bir doğalgaz hattı projesi söz konusuydu.”

Esasen iç savaşın Körfez'deki Arap ülkeleri tarafından başlatılmasının sebeplerinden biri de buydu. Hatırlamak lazım: Dönemin Suudi istihbarat şefi Bender Bin Sultan, Putin’i ziyareti sırasında “Bu hattın hayata geçirilmesine izin verirseniz 24 saat içinde Suriye’deki silahlı cihatçıları durdururum” demişti. Teklif kabul görmeyince de iç savaş yeniden alevlenmişti. Neyse ki Esad rejimi ve iki destekçi devlet ortadan çekilmiş ve şu andaki hat tekrar devreye girmişti.

Üçüncü proje ise Azerbaycan-Kilis-Halep üzerinden geçmektedir. Bu proje Kilis yoluyla giden yıllık 1.2 milyar metreküplük doğalgaz hattı SOCCAR (Azerbaycan milli petrol şirketi) ile varılan ikili anlaşmanın (Ağustos 2025) sonucudur. Yakında dördüncü bir hat daha devreye sokulacak; Mısır doğalgazı Ürdün-Suriye-Türkiye Avrupa’ya gönderilecektir.

Olay sadece enerji hatlarıyla sınırlı değildir. İran Devrim Muhafızları’nın "ABD’nin yeni bir saldırı başlatması hâlinde Basra Körfezi’nde, deniz dibindeki yüksek hızlı internet kablolarını hedef alacağına" dair açıklaması, özellikle Körfez ülkelerinde panik yaratmıştır. Haberin kendisi bile dijital bir felaket niteliğindedir. Mali ve ticari açıdan banka, borsa gibi piyasalar için ölümcül bir tehdit sayılacaktır. 

Amerikan planına göre Suriye, Doğu ile Batı, Asya ile Avrupa arasındaki hızlı dijital iletişim ağlarının geçeceği ve dağıtımının yapılacağı bir merkez hâline getirilecektir. Fiber optik kabloların döşenmesi sonucu kara veya deniz yoluyla kıtalararası mali, ticari, enerji, bankacılık vs gibi bağlantıların kurulması son derece hayati hâle gelmiştir.

Özellikle İran savaşının en önemli sonuçlarından biri olarak küresel çaptaki alternatif projelerin bulunup uygulamaya başlanması ivedilik kazanmıştır. Zaten ABD ile temsilcisi Barrack’ın asıl maksadı ve derdi de budur. Kendi sözlerine atfen aktaralım:

“Destansı Öfke operasyonu gösterdi ki, Hürmüz Boğazının kapatılması ve Kızıldeniz’in kuşatmaya alınması bölgedeki denklemi kökten değiştirmiştir. Haliyle karayoluyla Suriye üzerinden alternatif aktarım, sevk ve iletişim projelerinin hayata geçirilmesi güvenlik ve jeopolitik açıdan önemlidir. Bu, salt bir ticari proje değildir. Enerjinin mutlaka Suriye’den geçmesi şarttır. Kızıldeniz gibi ulaşım yolları bize karşı silah olarak kullanılıyorsa, daha güvenilir ve emin kanallar bularak ekonomi pazarına ve dünya piyasalarına ulaşabilmeliyiz. Bizim için kazançlı olan ve kazandıran gerekçe budur.” 

Türkiye ve İsrail'in Suriye rekabeti

Suriye hususunda önemli bir nokta daha: Türkiye ile İsrail’in Suriye üzerinde en azından söz düellosu yoluyla amansız bir rekabet içinde oldukları görünüyor. İki ülke fiilen vuruşur mu, şimdilik uzak bir ihtimal olmakla birlikte tartışılabilir bir bahistir bu. İki yabancı kaynağa başvurarak konuya siyasi bir çerçeve çizebiliriz: 

16 Nisan 2026’da anonim “Prof Analyste” YouTube kanalında Fransızca yayımlanan “Pourquoi Israël veut FRAPPER la Turquie avant la fin de l’année?” (Neden İsrail yıl bitmeden Türkiye’yi vurmak istiyor?) başlıklı videoda muhtemel bir Türkiye-İsrail savaşı ve sonuçları üzerine dikkat çeken bir analiz yapıldı.

Analizde, İsrail’in yedi aşamalı “Playbook” (Oyun Planı) stratejisini Türkiye’ye karşı devreye soktuğu iddia edilerek, askerî-endüstriyel kompleksini beslemek için devasa bir dış düşmana ihtiyaç duyan İsrail’in son olarak hedefe Türkiye’yi koyduğu, ancak bu hamlenin sadece başarısız olmakla kalmayıp 80 yıllık küresel sistemin çöküşünü tetikleyebileceği uyarısında bulunuldu. Bahsi geçen plandan birkaç cümle aktaralım:

“İsrail, Türk güçlerinin Şam’ın güneyinde mevzi kazanmasını engellemek için stratejik bölgeleri ele geçirerek doğrudan bir sürtünme bölgesi yarattı. Önümüzdeki 6 ay içinde İsrail, Suriye toprakları içerisinde Türkiye ile bağlantılı stratejik bir hedefi vuracak. Bu eylem basit bir ‘kaza’ ya da ‘İran vekiline yönelik saldırı’ gibi sunulacak; ancak asıl amaç Ankara’nın askeri tepkisinin hızını ve doğasını test etmek olacak.”

İsrail’in bölgedeki varlığını sürdürmek için sürekli bir düşmana ihtiyaç duyduğunu belirten Çinli tarihçi ve jeopolitik teorisyen Prof. Dr. Jiang Xueqin de Tel Aviv yönetiminin hedef tahtasına Türkiye’yi oturttuğunu söyleyenlerden. Pekin’deki Moonshot Akademisi’nde çalışmalarını yürüten Xueqin, İsrail’in bir düşmanı yok etmek için izlediği yedi adımlı stratejinin şu an Ankara’ya karşı uygulandığını vurguladı. YouTube kanalında konuşan Xueqin, "İran’a karşı kullanılan her bir adım şimdi Türkiye ile tekrarlanıyor" uyarısını yaptı” dedi. (Aydınlık, 18 Nisan 2026)

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Faik Bulut

Faik Bulut

Araştırmacı gazeteci, yazar

Spektrum

Spektrum

Her perşembe yerel ve ulusal politikadan en kritik meseleleri ele alarak derinlemesine inceliyor, bağımsız bir tutumla alanında uzman akademisyenlere mikrofon uzatıyoruz.

İLGİLİ OKUMALAR