Yerel Seçimlere Doğru TRT

2024 yerel seçimlerinin gerçekleşmesine bir hafta kaldı. Bu seçimlere atfedilen önem, hangi yerel yönetimi kimin kazanacağını aşan, Türkiye siyasetinin geleceğine etkileri açısından değerlendirilen seçimlerden biri haline gelmesinden kaynaklanmaktadır. Adaylar ve partileri giderek yoğunlaşan bir seçim kampanyasına giriştiler.

Demokratik rejimlerde seçimler özgür ve adil bir sürece işaret eder. Türkiye’de ise özgür ve adil seçimler uygulaması son yıllarda büyük ölçüde erozyona uğradı. Seçimlerin özgür olması, bir yanıyla, sandık güvenliğinin sağlanması ve oyların hilesiz bir şekilde sayılması anlamına gelmektedir. Her ne kadar Türkiye’de bu konuda öteden beri var olan sistematik bir arıza söz konusu olmasa da, Mart 2019 yerel seçimlerinde iktidarın hukuka ve demokrasinin gereklerine aykırı bir biçimde YSK üzerinde baskı kurarak İstanbul seçimlerini yeniletme kararı aldığına şahit olduk. Umuyoruz ki, demokrasinin altını oyan ve vatandaşların demokrasiye güvenini sarsan bu ve benzeri durumlara önümüzdeki haftaki seçimde şahit olmayız.

Seçimlerin demokratik sayılabilmesi için özgür olduğu kadar adil de olması gerekmektedir. Türkiye’de ise bu hususta büyük bir açık bulunmaktadır. AKP iktidarı sahip olduğu kamu gücü ve kaynakları ile rakip parti adaylarının adil rekabet ortamında yarışmalarını engelleyen birçok faaliyette bulunmaktadır. Adil rekabeti zedeleyen en bariz durumlardan biri de TRT’nin yayın politikası. Seçim atmosferinin olmadığı zamanlarda da AKP’yi ve MHP’yi hem ayırdığı süre hem de haberlerin içeriği bakımından kayıran TRT, bu eşitsiz ve tarafgir yaklaşımını hemen hemen her seçimde olduğu gibi bu seçimde de sürdürmektedir. Örneğin Mayıs 2023 seçimlerinde 1 ay boyunca muhalefetteki ‘’Millet İttifakı’’ toplamda ancak 42 dakika TRT ekranlarında kendine yer bulabilirken, iktidardaki Cumhur İttifakı toplamda 59 saat kendine yer bulmuştu.[4] Kamu kaynakları ile fonlanan TRT’nin Cumhur İttifakı’na 85 kat daha fazla yer ayırarak yasal zorunluluğu olan tarafsızlık ilkesine aykırı hareket etmek suretiyle Anayasa’nın 133. maddesini ihlal etmiştir. Ayrıca, kamu görevlilerinin de görevi kötü kullanmak suçunu işlediğini söylemek gerekir.

Şimdi 2024 yerel seçimlerinde de benzer bir süreç yaşıyoruz. CHP Genel Başkanı Özgür Özel yerel seçimlere yaklaşırken TRT’nin yayın politikasını eleştirdi. TRT AKP’nin adayları olan Murat Kurum, Turgut Altınok ve Hamza Dağ’a sırasıyla 29, 26 ve 17’şer dakika ayırırken CHP’nin adayları Ekrem İmamoğlu, Mansur Yavaş ve Cemil Tugay’a yer vermedi. Ana muhalefet lideri Özel, yılbaşından beri TRT’nin Erdoğan’a 2 bin 592 dakika yer verirken kendisine verilen sürenin 43 dakika olduğunu belirtti.[5] 

Nitekim RTÜK üyeleri Tuncay Keser ve İlhan Taşçı izlediği bu taraflı yayın politikası nedeniyle TRT’yi Üst Kurul’a şikâyet etti.[6] Üyeler, Anayasa’ya, Yüksek Seçim Kurulu’nun seçimlerin özgür ve adil bir ortamda yapılması gerektiğini belirten kararlarına ve 6112 sayılı Kanuna aykırı bir yayın politikası izleyen TRT’nin denetlenmesi gerektiğini dile getirdiler. Ayrıca, CHP’nin “TRT’nin tarafsızlık ilkesini yok sayan politikasının ortadan kaldırılması için gerekli önlemlerin alınması” hakkında verdiği meclis araştırma önergesi Cumhur İttifakı partileri AKP ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.[7]

TRT’yi tarafsızlığa çağıran bu çabaların maalesef sonuçsuz kaldığını gözlemliyoruz. İktidar partisi ve tesiri altındaki kamu kurumları bu yaklaşımlarıyla seçim kampanya sürecinin adil bir süreç olmasını engellemektedirler.