Yetişmeyen senfoni: CSO’nun yeni evi

Tarihler Turgut Özal'ın cumhurbaşkanı olduğu 1992 yılını gösterirken Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası binasının yetersizliği gündeme gelmiş, bu kapsamda bir yarışma açılmış ve Uygur Mimarlık tarafından tasarlanan proje yarışmanın galibi seçilmişti. Beş yılın ardından, 1997 yılında dönemin cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından temeli atılan binanın inşaatı, yıllar sonra tamamlandı ve Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası "bitmeyen senfoni" yeni binasının 29 Ekim olarak duyurulan büyük açılışı, 3-4 Aralık’a ertelendi.

• Hikâyesi: Mimarlık yayını Arkitera'ya 2015 yılında verdikleri söyleşide Uygur Mimarlık'tan Semra Uygur, yumurta formuyla dikkat çeken projenin yarışmaya katılan 46 proje arasından seçildiğini söylüyor. Uygur, o dönem bakanlık ve akustik uzmanlar arasında yaşanan koordinasyon eksikliklerinin salon projelerinin tamamlanmasını geciktirdiğini, inşaat ihalesi 1995 yılında yapılan ve inşasına başlanan yapının salon projelerinin 2008 yılında tamamlandığını söylüyor. Dönem içinde değişen deprem, yangın ve performans yönetmelikleri sebebiyle yapıya ait bazı bölümlerin yeniden projelendirildiğini söyleyen Semra Uygur, bu değişikliklerin de 2011'de tamamlandığını ifade ediyor. Uygur Mimarlık, salonların akustik eksikliğinin tespitinin Bayındırlık Bakanlığınca verilecek bazı ziyaret izinleri sebebiyle geciktiğini; iletişim ve bilgilendirmenin süreçte yaşanan görev değişikliklerinin hızına yetişemediğini savunuyor.
   
• Fikir ve teknik: Yapının bulunduğu arazi, topoğrafya açısından Ankara'nın en alt kotlarından biri olarak tanımlanıyor. Ankara Kalesi ve Anıtkabir arasındaki görsel bir aksa oturan yapı, Anıtkabir'in göründüğü tek açık alan olma özelliğini bozmamak için aşağı çekiliyor; Semra Uygur'a göre bu durum da sanatçılar için akustik ve görsel koruma alanı yaratıyor. Öte yandan proje tasarımcıları yapının farklı formlardaki unsurlarının bir bütün olarak okunmasını önemsiyor. Semra ve Özcan Uygur, şartnamede belirtilen "zamanla eskimeyecek bir yapı" beklentisine uygun bir yapı tasarladıklarını düşünüyor. Hızlı üretime olanak tanıyan şişme kalıp sistemi gibi yenilikçi tekniklerin kullanıldığı inşaatın kısa sürede görünürlük kazanmasının çevrede heyecan yarattığını düşünen Uygur Mimarlık; 2015 yılında verdikleri söyleşide inşaatın tamamlanması için "başbakanlık ya da cumhurbaşkanlığı düzeyinde bir sahiplenme" gerektiğini vurguluyor.
   
• Bugün: 154 bin metrekarelik arazi üzerine, 62 bin metrekarelik bir sahaya inşa edilen yapı; 800 araç kapasiteli otopark, 2.023 kişilik büyük, 500 kişilik küçük konser salonu, 10 bin kişiyi ağırlayabilecek açık hava konser alanı, CSO müzesi, restoran, kafeterya, ofisler, ticari alanlar gibi çok sayıda unsurdan oluşan bir kompleks sunuyor. Salonun büyük konser salonu, Türkiye'nin ilk "üzüm bağı oturma düzenine sahip konser salonu" olma özelliğini taşıyor. Konser salonu tasarımında öne çıkan modellerden biri olan bu oturma düzeni; Berlin Filarmoni, Walt Disney Konser Salonu, Kauffman Center, Danish Radio Konser Salonu gibi yapılarda kullanılıyor. 
   
• Açılış: Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un aktardığı üzere Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın talimatıyla son dönemde inşası hızlanan yapının 28 yıllık hikâyesinin ardından kapılarını 29-30 Ekim tarihlerinde gerçekleşecek konserlerle açacağı duyurulmuştu. Sonrasında CSO resmî Instagram hesabındaki açılış duyuruları kaldırıldı ve açılış konserlerinin 3-4 Aralık’a ertelendiği iddia edildi. Semra ve Özcan Uygur; 16 Ekim'de gazeteci Deniz Zeyrek'e verdikleri demeçte "açılışla ilgili hiçbir sürece dâhil edilmediklerini, açılış törenine davet dahi edilmediklerini" dile getiriyor. Projenin bir "yetiştirme telaşı" içinde yalnızca bir inşaat gibi ilerlemesinden kaygı duyan mimarlar; bu durumun sanatsal imalatların kalitesini düşürebileceğini, proje tam anlamıyla tamamlanmadan yapılacak bir etkinliğin CSO'nun prestijini de olumsuz etkileyebileceğini düşünüyor. Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nın 27 Ekim tarihli açıklamasına göre kompleksin bir kısmının açılışı 3-4 Aralık’ta gerçekleşecek.