Zelenski-Erdoğan görüşmesi: Küresel gündemde ana başlık Ukrayna

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek üzere eşi Olena Zelenska ile birlikte Ankara'ya geldi. Anıtkabir'i ziyaret eden Zelenski, Erdoğan ile Beştepe'de biraraya geldi. Görüşmede Rusya-Ukrayna savaşı ele alındı.

Geniş açı: Resmî ziyaret kapsamında Ankara'da bulunan Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski, Salı günü ülkesinin yeni büyükelçilik binasının açılışı sırasında yaptığı konuşmada Türkiye'nin Rusya-Ukrayna Savaşı'nda arabulucu rolüne, esir takası konusundaki yardımlarına ve Karadeniz'de gıda güvenliği konusundaki çalışmalarına değindi. Zelenski, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yapacağı görüşmede bu konular üzerine konuşulacağını söyledi.

Zelenski, "Ülke olarak barış istiyoruz, savaşın bitmesini istiyoruz. Ama tabii söz konusu savaşın bitmesinin belirli güvenlik garantilerine dayanmasını da istiyoruz. Bu güvenlik garantilerinin ABD, Avrupa Birliği, Türkiye dahil olmak üzere tüm Avrupa tarafından verilmesini istiyoruz" dedi.

Neden önemli? Zelenski'nin ziyareti, zamanlama açısından büyük önem taşıyor. Çünkü Zelenski'nin Erdoğan ile görüştüğü saatlerde, Riyad’da da Trump yönetimi ile Rusya arasında temaslar yürütülüyordu. Zelenski’nin ABD Başkanı Donald Trump'ın "dostum" dediği Erdoğan ile görüşmek üzere böyle bir zamanda Ankara’ya gelmesi dikkat çekti.

Bir adım geriden: Zelenski daha önce de Şubat 2022'de başlayan Rusya'nın Ukrayna’yı işgalinden sonra Temmuz 2023 ve Mart 2024'te Türkiye'yi ziyaret etmişti. Bu ziyaret Ukraynalı liderin 3. Türkiye ziyareti oldu.

^{Erdoğan, Zelenski’yi Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki resmî törenle karşıladı | AA}

Rubio ile Lavrov Riyad’da biraraya geldi

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise Ukrayna savaşına ilişkin görüşmeler için Salı günü Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad'da biraraya geldi.

Görüşmede ABD tarafında Rubio’nun yanı sıra Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Mike Waltz ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff da yer aldı. Rusya tarafında ise Lavrov’un yanında Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin'in dış politika danışmanı Yuri Uşakov masadaydı.

Toplantı sonrasında konuşan Lavrov, Moskova ve Washington'un en kısa sürede büyükelçi atama ve diplomatik misyonların işleyişiyle ilgili sorunları ortadan kaldırma konusunda anlaştığını söyledi. 

• Rus müzakereci Yuri Uşakov da görüşmelerin iyi geçtiğini ve Trump ile Putin arasında bir toplantı için koşulların görüşüldüğünü ancak iki lider arasında gelecek hafta bir zirve düzenlenme ihtimalinin düşük olduğunu belirtti.

Neden önemli? Toplantı, ABD Başkanı Trump'ın göreve gelmesinden bir ay sonra düzenlendi. Riyad’daki toplantı, Rusya'nın Ukrayna savaşını sona erdirme konusunda ciddi olmadığı sonucuna vararak kamuoyu önünde temas kurmaktan kaçınan önceki ABD Başkanı Joe Biden döneminden bu yana Washington'un tutumunda yaşanan önemli değişikliği yansıtıyor.

^{ABD ve Rus heyetleri, Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da ikili ilişkileri normalleştirmeyi ve Ukrayna'daki savaşı sonlandırmayı hedefleyen görüşmelere başladı | AA}

Paris zirvesi

Fransa'nın başkenti Paris'te 17 Şubat Pazartesi günü biraraya gelen Avrupalı liderler, Rusya'nın işgali karşısında Ukrayna'ya desteklerini sürdürme sözlerini yinelediler. Ancak Donald Trump'ın Rusya ile müzakereleri başlatma çabası karşısında yeni güvenlik garantileri sunamadılar.

Geniş açı: Macron'un ev sahipliğinde Paris'te düzenlenen toplantıya Almanya'nın 23 Şubat'taki genel seçimlerin ardından görev süresi sona erecek olan Başbakanı Olaf Scholz ile İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Polonya Başbakanı Donald Tusk ve Hollanda Başbakanı Dick Schoof katıldı. AB Konsey Başkanı Antonio Costa, Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de katılımcılar arasında yer aldı.

• ABD Başkanı Donald Trump’a yakınlığıyla bilinen İtalya Başbakanı Meloni’nin toplantıya yarım saati aşkın gecikmeli gelmesi dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Macron da 7 Avrupalı mevkidaşı ile biraraya gelmeden önce Trump ile telefonda 20 dakika görüştü.

Bir adım geriden: Avrupa'nın görüşmelere dahil edilmesini destekleyen Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski "Bizim katılımımız olmadan arkamızdan yapılan anlaşmaları kabul etmeyeceğiz" diye konuşmuştu.

Asker gönderme tartışması

Avrupalı liderler, "Ukrayna’ya güvenlik garantileri çerçevesinde asker gönderme" konusunda fikir ayrılıkları yaşadı. Scholz’un toplantı çıkışındaki sözleri, "asker göndermede" Avrupalı liderlerin bölündüğünü gözler önüne serdi:

“Bunu şimdi tartışmayı son derece uygunsuz buluyorum. Ukrayna'nın arkasından, var olmayan bir anlaşma temelinde konuşuyoruz. Henüz barış zamanı değil, Ukrayna hâlâ  acımasız bir savaşın ortasında. Gerekirse Almanya olarak Ukrayna'ya güvenlik garantisi için asker göndermeye hazırız. Ancak bu tartışmayı şimdi yapmak tamamen prematüre ve tamamen yanlış bir zamanlama."

Scholz’un “Ukrayna’ya asker gönderme” endişelerine Polonya ve İspanya da katıldı. Polonya Başbakanı Donald Tusk, toplantı öncesinde ve sonrasında, “Polonya’nın Ukrayna’ya asker gönderme planı olmadığını” söyledi.

Öte yandan: İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise toplantı sonrası, “Kalıcı bir barış anlaşmasına varılması hâlinde, diğerlerinin yanı sıra İngiliz kara kuvvetlerinin de görevlendirilmesi konusunu değerlendirmeye hazırım” sözlerini yineledi. 

• Ancak Starmer bu konuda ABD desteği gerektiğini çünkü “ABD'nin güvenlik garantisinin Rusya'nın Ukrayna'ya tekrar saldırmasını etkili bir şekilde engellemenin tek yolu” olduğunu da ekledi.