Sepultura’yı ilk tanıdığımda ortaokuldaydım. Arkadaşlarımızla elimizdeki kasetleri çoğaltır dururduk. Bazılarımızda orijinal kasetler, bazılarımızda ise kopyanın kopyası kasetler olurdu. Sese, kaliteye bakmaz; üç liralık kulaklıklarımızın tek kulaklığını okul servisindeki arkadaşımıza uzatarak yeni keşfettiğimiz müzikleri paylaşırdık.&nbsp;Chaos A.D. ile hayatıma girdi Sepultura. Sonra Roots ile farklı bir yola girseler de müziklerinin hırçınlığı hiç azalmadı. Daha eski albümlerini keşfettiğim gün hayatım değişti. Arise, Beneath The Remains, Morbid Visions derken hayranlığım arttı. Distopik, karanlık, savaş ve küresel kıyamet temalarıyla tanıştığım Arise albümlerini 30 yıldır bıkmadan dinlerim.&nbsp;Grubun beyni Max Cavalera’yı ve Thor’un çekici gibi güçlü davulcu kardeşi Igor Cavalera’yı daha önce çok kez izledim. Brezilya’dan çıkıp dünyada metal müziğe en büyük katkıyı yapan gruplardan biri olarak Latin Amerika’nın köklerine sadık metalini de bizlere tanıttılar.&nbsp;12 Temmuz'da Cavalera Kardeşleri Pantera’dan önce izleme şansına erişmeden Max Cavalera’yla konuşma fırsatı yakaladım.<img src="https://images.aposto.com/2026/6/5/1783701301956.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.52" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">İmzanız hâline gelen thrash, death tarzında ödün vermediğiniz groove hissini korurken modern tınılara da sırt çevirmeden sürekli gelişiyor olmanız çok özel bir durum. Günümüzün modern prodüksiyon teknolojisini, eski albümlerin o kaotik ve yırtıcı ruhunu kaybetmeden en iyi şekilde kullanmanın sırrı nedir?Bu konuda en önem verdiğim nokta, asıl meselenin dijital ögeleri değil, insan elementini korumak olduğunu bilmek. Bu bağlamda her şey çiğ ve bir o kadar doğal kaldığı için kulağa iyi geliyor.Çocuklarınız henüz bebekken, sizlerle birlikte konserden konsere gezer; kulaklıklarıyla gitar ve amfi kutularının üzerinde uyurlardı. Sizin renkli, hızlı ve gürültülü dünyanıza çok küçük yaşta adım attılar. Bugün ise Zyon ve Igor Amadeus, hem birer müzisyen olarak hem de Soulfly’ın Chama albümünün prodüktör koltuğunda aktif bir şekilde yer alıyorlar. Hem bir baba hem de bir metal efsanesi olarak, stüdyoda "patron" rolünden sıyrılıp kendinizi çocuklarınızın taze fikirlerine bırakmak nasıl bir duygu?Çocuklarınız küçükken onlara bir şeyler öğretirsiniz, büyüdüklerinde ise onlar size öğretir. Ayrıca bana fikirlerle gelmekten de çekinmiyorlar; örneğin şovu değiştirmek ya da yazdığımız bir şarkının üzerinde oynama yapmak gibi. Gruplara sonradan giren diğer müzisyenler genelde sorun çıkmasın diye seslerini çıkarmazlar. Gençliklerinden dolayı onların bu işe dahil olmasını takdir ediyorum çünkü beraberlerinde modern fikirler getiriyorlar. Böylelikle her zaman taze kalma şansı yakalıyoruz.Siz ve Igor, çocuk yaşta stüdyoya giren iki kardeş olarak metal dünyasına yön veren bir ikiliye dönüştünüz. Onlarca yılın ardından, bu iki kardeş bugün hâlâ stüdyoya birlikte adım attığında nasıl bir sinerji doğuyor? O dönemki iki gencin arasındaki bağ, bugün müzik yapma sürecinizi nasıl etkiliyor?Çok gençken müziğimizi kaydetmek için inanılmaz heyecanlıydık ama çok da tecrübesizdik. Yıllar içinde stüdyodan ve kendimizden en iyisini nasıl alacağımızı öğrendik. Ama o heyecanı hiçbir zaman kaybetmedik. Bazen tek bakışta ne istediğimizi anlıyoruz. Bu iletişim, müzik yaparken büyük değer kazanıyor.Bazı eleştirmenler Sepultura'nın Schizophrenia ve Morbid Visions yeniden kayıtlarının (re-recording) modern prodüksiyon sayesinde sonunda hak ettikleri netliğe kavuştuğunu söylerken bazı sadık hayranlar ise o eski, karanlık ve "çamurlu" atmosferinin kaybolduğunu savunuyor. Sesi temizlemek ile o dönemin "tekinsiz, kirli yeraltı ruhunu" korumak arasındaki sınırı nasıl çektiniz? Açıkçası ben eski usul death ve thrash sound’unu çok sevsem de bu yeni kayıtları dinlerken çok büyük keyif aldım çünkü bu yeniden kaydedilmiş albümlerin ruhundan eksiltmek yerine üstüne bir şeyler katmış.Orijinal kayıt, o döneme ait olan o kendi orijinal sound'uyla her zaman orada duracak fakat biz bu albümlerin gerçek ve hakkı verilmiş bir prodüksiyonla nasıl tınlayacağını her zaman duymak istemiştik. Tamamen dürüst olmak gerekirse bu yeniden kayıtların orijinal kayıtlardan daha çiğ ve daha agresif olduğunu hissediyorum.1980'lerin ortalarında, Brezilya'daki sosyo-politik çalkantı döneminde yazdığınız ilk sözlere baktığımızda, bir yanda Morbid Visions'ın çiğ, kıyamet benzeri öfkesini, diğer yanda ise Schizophrenia ile başlayan akıl sağlığı, klostrofobi ve yaklaşan küresel distopya temalarını görüyoruz. O dönem iki genç olarak hayal ettiğiniz o "karanlık, izole ve çürüyen dünya"nın bugün yapay zeka kaygıları, küresel savaş tehditleri, dijital yalnızlık ve modern insanın anksiyetesiyle pratikte bir gerçeğe dönüştüğünü hissediyor musunuz? 1986'da şarkı sözlerinizde kehanetini bıraktığınız distopya, sizce bugünün dünyasında tamamen vücut buldu mu?Özellikle ilk iki albümde orijinal sözleri Portekizce yazmıştım. Sadece Venom ve Bathory'yi kopyalamaya çalışıyorduk. Ortada aslında bir kehanet falan da yoktu ama 80'lerdeki pek çok şarkı sözü gelecekte gerçeğe dönüştü; gerçi geçmiş için de geçerliydiler. Kara Veba, Romalılar, devrimler... Bunlar genel olarak metal müziğin konuları zaten. Engizisyon Mahkemeleri'nden daha metal bir şey olamaz herhalde.40 yılı aşan bir kariyerin ardından, içinizdeki o öfke ve açlığı tıpkı ilk günkü gibi bir "katarsis (arınma) aracı" olarak kullanmayı hâlâ nasıl başarıyorsunuz?Dünyada kafayı takıp öfkelenecek şeyler hiçbir zaman bitmiyor. İnsanoğlu hatalarından asla ders almadı.Türkiye'deki seyirciyi çok iyi tanıyorsunuz. "Bizim hakkımızda ne düşünüyorsunuz?" gibi klişe bir soru sormayacağım. Ancak gerçekten merak ettiğim şey şu: Bir müzisyen olarak, daha önce defalarca çaldığınız bir ülkenin seyircisi mi sizi daha çok heyecanlandırır, yoksa ilk kez sahne alacağınız bir ülkenin seyircisi mi?İşler pek öyle yürümüyor. Daha önce 10 kez çaldığınız bir yerde de harika bir şov çıkarabilirsiniz; yeni bir mekanda yeni bir seyirciye ilk kez çalarken de harika bir şov yapabilirsiniz. Ne olursa olsun her şovda %110'umuzu vermeye çalışıyoruz.Bir ülkede birden fazla kez sahne almak, sahne performansınızı nasıl etkiliyor?Mesele mekan değil. Mesele şovlar, çalma listesi (setlist) ve hayranlar. Her yeni albümde müziğe yeni bir şeyler katmaya çalışıyorum; böylece daha önce defalarca gittiğim bir şehre tekrar gittiğimde şov her zaman farklı oluyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Editörün notu: Pantera, Cavalera ve Bodysnatcher 12 Temmuz'da Ataköy Marina’da Sahne alacak.</li></ul>

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Sinema ve müzik evreninden söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları.

Duende

Sepultura, Brezilya’dan çıkıp dünyada metal müziğe en büyük katkıyı yapan gruplardan biri olarak Latin Amerika’nın köklerine sadık müziğini de bizlere tanıttı. 12 Temmuz'da Pantera’dan önce sahne alacak Cavalera Kardeşler'den Max Cavalera’yla konuştuk.

Max Cavalera: 'İnsanoğlu hatalarından asla ders almadı'

22 Temmuz'da, çocukluğumdan beri metalcilikle yoğrulmuş özümü oluşturan en büyük isimlerden birini kaybettim. Metal tarihine damga vurduğu gibi, işleriyle popüler kültürü de etkilemesini bilen Karanlıklar Prensi Ozzy Osbourne; Metallica, Slayer, Mastodon, Anthrax, Pantera ve Alice In Chains gibi dev isimleri biraraya topladığı veda konseriyle son kez selamladı bizleri. Konserden 10 gün sonra ise yaşamını yitirdi.Kendi gerçekliğinin farkında, ne yapıp yapamayacağının çok net bilincinde bir adamdı. Daha 18 yaşında bile değilken sıradan biri olmayacağı belliydi. İngiltere’nin fabrika şehri Birmingham’da doğmuş olsa da şehirde hüküm süren mavi yakalı işçilerinden biri olmayacaktı. Aylak, farklı, haşarı yapısı yüzünden zorbalığa maruz kalan John Michael “Ozzy” Osbourne durumu lehine çevirmeyi öğrenecekti. Birkaç ciddi hatadan sonra elbette…Babası ona “18’ine geldiğinde ya ölmüş ya da hapiste olacaksın”&nbsp;demişti. Ozzy, kolay yoldan zengin olmak için hırsızlık&nbsp;yapmaya çalışmış ve parmak izi bırakmamak için eldiven bile takmıştı. “Parmak izi bırakmamak için taktığım eldivenler keşke parmaksız olmasaydı” diyerek hayıflanıyordu I Am Ozzy adlı otobiyografisinde. Ozzy 18. yaşını dayak yediği, zorbalık gördüğü bir hapishanede korku dolu bir ortamda geçirdi. Babası haklı çıkmıştı.&nbsp;Onu okul zamanlarında zorbalayan isimlerden biri olan Tony Iommi’nin kurduğu Black Sabbath grubuna sadece elinde bir amfi sistemi olduğu için girebilmişti. O dönemde bu cihazlara ulaşmak çok zordu. Bir şekilde elinizde enstrümanınız varsa çok iyi çalmayı bilmeseniz bile kendinizi bir grupta bulabilirdiniz. Ozzy hayattan daha büyük olan karakterini gösterebilmek için elinden geleni yaptı. Besteleri Tony, Geezer Butler, Bill Ward yapar; Ozzy söz yazamadığı için mırıldanarak vokal melodilerini bulur ve Geezer ise Ozzy’nin mırıldandıklarını söze döküp Ozzy’nin eline tutuştururdu.&nbsp;Black Sabbath daha ilk albümüyle sadece bugün bildiğimiz anlamda heavy metal’i keşfetmedi aynı zamanda doom metal ve stoner gibi türleri de göz önüne çıkardı. Hiçbir zaman sıradan bir rock grubu olmak istemediler. Korku temalarından beslenmeye başladılar; çiçek çocuklarından karanlık, şeytani sahne dekorlarıyla ayrıştılar. Zaten fabrikalarla çevrelenmiş bu şehirde çiçek çocuk olmak mümkün de değildi.Şöyle bir söylem vardır: “Bu hayatta kendimden sonra tek güvendiğim şey Black Sabbath’ın ilk dört albümüdür” diye... İçlerinden geldiği gibi yaptıkları müzikleri, işte o kadar özel ve önemli, o kadar nokta atışıydı. Ozzy enteresan ses rengi ile grubun cazdan da beslenmekten geri kalmayan müziğiyle öne çıkmaya başladı.&nbsp;Parti hayatıyla erken yaşta tanıştılar. Vol. 4&nbsp;başlıklı albümlerinin kaydı için gittikleri Los Angeles’ta o kadar yüksek dozlarda uyuşturucu kullanılmıştı ki hükümet, sırf grup üyeleri oracıkta ölmesin diye başlarına FBI’dan adamlar dikmişti. Davulcuları Bill Ward albümün kaydını hiç hatırlamadığını söyler hatta.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ayrıntılara çok girmeyeyim ama Ozzy Osbourne’un yukarıda bahsettiğim I Am Ozzy (Ben Ozzy - Pegasus Yayınları) ve Tony Iommi’nin Türkçede çevirisi basılmamış&nbsp;Iron Man adlı kitaplarını okursanız nasıl ekstrem dozlarda bir particilikten bahsettiğimi anlarsınız.</li></ul><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Heavy metalin ta kendisiyle tanışmak</h2>30 Eylül 2010 günü Kuruçeşme Arena’da Ozzy Osbourne'un bir konser vereceği açıklandığında heyecandan ellerim titredi. Hürriyet gazetesi için röportaj kovaladım ve aldım. E-posta üzerinden yaptık ki zaten telefonda olsaydı ne söylediğini anlayamazdım.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Konser günü ise organizatör firma BKM tarafından kulise davet edildim. Black Sabbath’ın ilk iki albümünü ve Ozzy’nin&nbsp;The Ultimate Sin albümünün plağını koltuğumun altına alıp gittim. Biz beklerken Ozzy’yi getirip fotoğraf alanına yerleştirdiler. Tek tek hepimizle fotoğraf çektirip plaklarını CD’lerini imzaladı. Öylece durdu, kameradan başka yerlere baktı.</li></ul><img src="https://images.aposto.com/2025/7/5/1754044432216.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.01" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">2010 İstanbul konseri öncesi, Barış Akpolat ve Ozzy Osbourne.Konu Ozzy olunca yan yana gelmek bile bir lütuf diye bakıyoruz elbette ama adam gerçekten de orada mıydı değil miydi bilmek mümkün değil. 18 yaşından ölene kadar rock yıldızı&nbsp;olmak kolay değil. Hayranlarla yan yana gelmek, onların gönlünü hoş etmek zorundasınız. Ozzy hayranlarını severdi ve her konserini “Hepinizi çok seviyorum” diye bitirirdi. Sadece zorunlu tutularak yaptığı şeylerden de pek keyif almadığı ortadaydı. Yaşamayı istediği hayatın zorunluluklarını yerine getiriyordu işte. Herkes gibi…Hayatın ona verdiği yıldız kumaşını en iyi şekilde işledi Ozzy. Veya eşi Sharon Osbourne tarafından &nbsp;işlenmesine izin verdi. Yıldız kumaşı çok net hissedilse de yönlendirilmeye her daim ihtiyacı vardı. Black Sabbath’tan atıldığında neredeyse evsiz barksız kalacak hâldeydi. Sonradan evlenip soyadını vereceği Sharon, onun solo olarak da grubundan daha büyük bir isme dönüşebileceğini görmüştü.&nbsp;Ozzy’yi yönetmenin kolay bir iş olmadığını biliyordu. Sharon’un kurt bir menajer olan babası Don Arden başta olmak üzere tüm tanıdıkları Ozzy’de o potansiyeli görmemişti. Hiç kimse onunla uğraşmak istemiyordu. Her zaman haşarı bir çocuk gibiydi. Aslında çok duygusaldı; çocukluğunda yaşadığı zorbalıklara karşı geliştirdiği komik ve eğlenceli tipleme ona bir yaşam alanı sunmuştu. Ama Ozzy de her stüdyo albümünde kariyerine sağlam bir tuğla eklemeyi bilmişti.&nbsp;İçki ve uyuşturucu problemi, parti düşkünlüğüyle birleştiğinde kıyamet gibi bir karışıma&nbsp;dönüşüyordu. Sharon, turnelerde Ozzy’nin alt gruplarındaki müzisyenlere onunla içmemeleri için ağır şartlar koysa da Ozzy, yasakları her zaman delmeyi bildi. Bağımlılıkları yüzünden ağır depresyonlar geçirmiş ve sahneye çıkmamak için saçlarını bile kazımıştı bir keresinde. Sharon’un zoruyla tekrar sahneye çıktı elbette, hem de kel bir hâlde. “Ozzy’nin depresyonunu sahne ve seyirciler geçirir” gibi naif bir taraftan bakmak mümkün veya “Kullanıldı” da denebilir. Kesin olarak bilmek mümkün değil.&nbsp;Alkolizm yüzünden eşi Sharon’a saldırıp boğazını öldüresiye sıktığı hikaye bilinir. Her zaman çok zor adamdı ama Sharon için bardağı taşıran son damla bu olmuştu. Ya rehabilitasyon görecek ya da boşanacaklardı. Bu olay sonrasında ciddi bir aydınlanma yaşayıp rehabilitasyona girdi. Sonrası ise malum… Gelgiti bol, depresyon ve aşırılıklarla dolu, sürekli alkol ve uyuşturucuya dönen bir hayattı onunki. Bir gerçek var ki Sharon olmasaydı Ozzy, bırakın böylesi büyük bir dünya yıldızı olmayı, hayatta bile zor kalırdı. Onu hayatta tutan tek şey önce müzik, sonra Sharon olmuştu.<img src="https://images.aposto.com/2025/7/5/1754046498079.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.52" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Ozzy'nin ölümüyle Birmingham, Aston'da buluşan hayranları tüm şehri çiçeklere boğdu. Endüstri, böyle büyük isimlere&nbsp;her zaman ihtiyaç duyar. Ozzy, kitlesini ve popüler kültürü grubuyla, solo albümleriyle, kitaplarıyla, The Guardian’daki “Ask Dr. Ozzy” köşesiyle ve MTV’deki fenomen dizisi The Osbournes ile her açıdan etkiledi.Onun ölümü sadece kendi vedası değil; Ozzy, bir döneme damgasını vuran ve hayatlarımızı şekillendiren gerçek rock yıldızlığının da belki son temsilcisiydi. Bayrağı elbet birileri devralacaktır, ancak yeni dünya düzeni ve değişen endüstri koşulları, Ozzy gibi bir karakterin yeniden ortaya çıkmasına ne kadar izin verir, bilinmez.Hoşçakal Ozzy. Heavy metal için teşekkür ederim.&nbsp;

Metal tarihine damga vurduğu gibi, yaptıklarıyla popüler kültürü de etkilemesini bilen Karanlıklar Prensi Ozzy Osbourne; Metallica, Slayer, Mastodon, Anthrax, Pantera ve Alice In Chains gibi dev isimleri biraraya topladığı veda konseriyle son kez selamladı bizleri. Konserden 10 gün sonra ise yaşamını yitirdi. Son gerçek rock yıldızlarından birinin ardından...

Hoşçakal Bay Heavy Metal: Ozzy Osbourne'un ardından

“Bazen de albümlerden önce yayımlanan single’ları hemen dinlememek gerek” diye düşündüm MAYHEM&nbsp;başlıklı yeni Lady Gaga albümünü ilk açtığımda. Lady Gaga müzikal olarak inişli çıkışlı kariyerine bir şekilde yine ayakta kalmayı bilerek devam ediyor. Şubat'ın ilk günlerinde çıkan&nbsp;Abracadabra’yı dinlediğim anda şarkı beni aşırılığı ile tokatlamıştı. Bu şarkıyı tek kelimeyle açıklamak gerekirse “fazlalık” sıfatını gönül rahatlığıyla kullanabilirim. Dinleyicinin gözünü daha ilk dinlemede boyamış olmasına hiç şaşırmıyorum. Prodüktörlüğünün bu kadar iyi yapılması şans değil fakat bu şarkının&nbsp;over-produced&nbsp;olduğu yani pişmiş aşa su katıldığı gerçeğini değiştirmiyor. Açıkçası şarkıyı dinlediğimde, kafamda albümün genel sound’unu beğenebileceğime dair bazı fikirler oluşsa da albüme dair pek umudum yoktu. Abracadabra&nbsp;iyi fikirler ve harika bir köprü bölümü içerse de uzun zamandır bu kadar kalabalık bir şarkı dinlememiştim. İşin enteresan kısmı ise abartılı çıkış single’nı beğenmeyip açılış şarkısı Disease'i yetersiz bulduğum albümün geri kalanına daha ilkini dinlemede bayılmış olmam. Bir anlamda tükürdüğümü yaladım diyebiliriz.Bir karaktere oturtamadığım biçimde kaotik olduğu için beğenmediğim Abracadabra, hayranlar tarafından çok sevildiği için konserlerde inanılmaz eğlendirecektir, hayran faktörü önemlidir her zaman. Synth temelli ve akılda kalıcı nostaljik bir havaya sahip Garden of Eden’la albüm sakinleyip rayına oturuyor. Pink’in şarkılarına benzeyen pop-rock yapısıyla dikkat çeken, kişisel çatışmalar ve medya eleştirisi de içeren Perfect Celebrity, Gaga’nın vokal ve icra konusundaki farklı türlere yatkınlığını ortaya koyuyor.Genel olarak büyük hayranı olduğum ilk albüm The Fame ve Born This Way’in ortalaması gibi düşünülebilir bu albüm. Modern bir enerjiyle bu iki albümün nostaljisini güzelce toparlamış. Andrew Watt, Cirkut, Gesaffelstein imzalarını gördüğümüz albümde özellikle Gesaffelstein, insanın içine işleyen bas yürüyüşleri ve karanlık synth tonlarıyla imzasını anında hissettiriyor. Bu elektro-tekno prodüktörünün katkı sunduğu Killah parçasında David Bowie’den Fame’in funk gitar riff’lerini duyulsa da ilk dinlediğimden beri şarkının Prince'e bir saygı duruşu olduğunu hissediyorum. Punk, new-wave efsanesi Blondie’yi andıran bir disko (özellikle de Italo disco) hiti olan Zombieboy albümdeki favori şarkım. Don’t Call Tonight'ın temelini funk ve disko oluşturuyor. Vocoder kullanımı, gittikçe yükselen köprü bölümüyle desteklenen, naftalin kokmayan tatlı bir nostalji barındıran parça gayet olgun tınlıyor. Zaten albüme dair hissiyatım bu olgunluk etrafında gelişiyor. Albümü dinlerken kafamda canlanan fikirlerin başını albümün biraz aceleye gelmiş gibi hissettiriyor olması çekiyor. Gaga’nın başrol oyuncularından biri olduğu Joker: Folie à Deux’nün izleyici tarafından beğenilmemesi albüm sürecini hızlandırdı mı bilemem ama bu olasılığın altını çizebilirim.<img src="https://images.aposto.com/2025/2/1/1742220662326.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Albümde endüstriyel tandanslı pop, rock ve disko sorunsuzca iç içe geçmiş. Bu gerçekten hakkı verilmesi gereken, herkesin başaramayacağı bir iş. Gaga, pop köklerini çok sağlam bir duruşla evrimden geçirmeyi bilmiş. Sanki her şey kendiliğinden gelişmiş gibi rahat bir hava hakim.Hatırlarsanız sanatçı Artpop sonrası Tony Bennett ortaklığında Cheek to Cheek'i kaydedip sonra da olgunlaşıp büyüdüğünü kanıtlarcasına Joanne adlı harika bir albüm yayımlamıştı. Fakat ondan sürekli “aşırı pop” bekleyen biraz da yaşça küçük hayran kitlesi (Little Monsters) o olgun albümü hiç anlayamadığı için Joanne’in üstü kapatıldı gibi oldu ki bence zaten Gaga da bir daha o albüm gibi bir üretimden çekinecektir. Gel gelelim MAYHEM’de o olgunluk zorlanmadan verilmiş gibi hissettim. Michael Jackson, Prince, Blondie, David Bowie ve hatta son zamanlarda sanatçının ağzından hiç düşmeyen Nine Inch Nails ve projenin beyni Trent Reznor’un havasını ancak olgun bir pop albümünde bütüne yedirilmiş olarak bulabiliriz.Tüm şarkıların uzunlukları biz ihtiyarların alışık olduğu gibi üç buçuk dakika ve üzeri. Sosyal medyayı hedefleyen şarkılardaki 01.46 veya 02.14 gibi şarkı süreleri yok. Fark ettiyseniz bazı trafik ışıkları bile yeni şarkıların sürelerinden daha uzun yanıyor… Neyse ki Gaga bu ince detay ile sırtımızı sıvazlamayı biliyor. Albümün tamamında bir bütünlük maalesef yok. Net bir duruşu olmadığı gibi lirikal konseptler de bence güçlü müziğin altını dolduramıyor. Ama bu bir pop albümü neticede, acayip bir derinlik beklemek haksızlık olur. İlk yarısı gümbür gümbür başlayan albüm, Shadow Of a Man sonrasında arka arkaya rastgele sıralanmış baladlarla enerjisiz bir biçimde bitiyor. Maratonun son kilometresini sürünerek bitiren bir koşucu gibi tınlayan albümün finalini neyse ki müthiş bir parça yapıyor: Bruno Mars ile düeti&nbsp;Die With a Smile.Albümün aceleye gelmiş olabileceğini düşünmem tam da bu detaylarda devreye giriyor; şarkı sıralamasında bir hata, bir özensizlik var gibi hissettiriyor. Evet, albüm üç bölüme ayrılmış, ilk kısım EDM, elektro-pop ve darkwave’e göz kırpan karanlık pop, ikinci kısmı disko nostaljisi ve son kısmı ise balad şarkılardan oluşuyor ama bunun altı da pek iyi çizilmemiş. Baladlar albümün geri kalanından öyle özensiz ayrılmış ki asla kötü olmamalarına rağmen bir bakkal poşetiyle ortaya bırakılmış gibi hissettiriyor. Eğer şarkıların haddinden fazla cilalanmasını, parlatılmasını risk almak olarak değerlendiriyorsanız hemfikir değiliz. Bu albüm o risk alan Lady Gaga’dan çok, neyi nasıl nerede yapacağını çok iyi bilen eğlence sektörünün kodlarına aşırı derecede hakim, pop formülasyonunu çok iyi bilen Lady Gaga’yı ortaya çıkartmış. Uzun zamandan sonra yeniden Gaga külliyatına selam durmamı sağlayan bir albüm bu. Hataları olan ama eli yüzü düzgün bir pop albümü…

Lady Gaga, MAYHEM'le müzikal olarak inişli çıkışlı kariyerine bir şekilde yine ayakta kalmayı bilerek devam ediyor. "The Fame" ve "Born This Way"in ortalaması gibi düşünülebilir bu albüm. Modern bir enerjiyle bu iki albümün nostaljisini güzelce toparlamış.

Hataları olan, biraz abartılı ama eli yüzü düzgün pop: Lady Gaga'dan MAYHEM

İnsanın, hayatı elden geldiğince kendi doğrularıyla fakat eleştirel bir biçimde yaşaması gerektiğini öğütleyerek açılıyor Manic Street Preachers’ın 16. stüdyo albümü. Fazlasıyla akıllanan modern yaşamlarımızı, kişiye özel dijital algoritmaları, ironik ve biraz da vurdumduymaz bir ses tonu, öğretici bir üslupla yüzümüze vuran açılış şarkısı, albümle aynı adı taşıyor: Critical Thinking.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yaşça artık “boomer” diyebileceğimiz grup üyeleri, Socrates’in yaşadığı yıllardan beri hayatımızda olan bu tabiri (eleştirel düşünce) sahiplenerek, ortaya bir çelişki çıkana kadar soru sormaya devam etmiş.</li></ul>Grubun basçısı Nicky Wire, hem bu şarkıda hem de gayet sert duruşlu kapanış şarkısı OneManMilitia’da vokalleri üstleniyor. İki şarkı da başına buyruk yapısıyla dikkat çekiyor. Wire, bu şarkıları yazıp söylerken kimseyi umursamadığı gibi biraz da küçümser bir bakışa sahip sanki. Grubun gitaristi ve solisti James Dean Bradfield, NME röportajında Wire’ın vokalleri için şöyle diyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(192, 229, 160); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(192, 229, 160); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Bunu daha önce de pek çok kez yapmıştı ama bu kez hepsinden daha iyi oldu.”</blockquote>1994’te grubu ilk kez dinlediğimde 9 yaşında bir metalciydim. Dedemle bisikletlerimize atlayıp PTT’ye gider, annemin iş yerini ankesörlü telefondan arayıp hafta sonu beni görmeye gelirken yanında getireceği kaset siparişlerimi verirdik. Bir gün yine Guns’n Roses, Metallica kasetleriyle geldiğinde elinde bir de müzik dükkanındaki çalışanın tavsiyesiyle aldığı Manic Street Preachers’ın Gold Against The Soul&nbsp;kasedi vardı. O zamanki müzik zevkime göre fazla yumuşak ve duygusal bir müzikti ama birkaç şarkı, özellikle Life Becoming a Landslide beni gitar riff’leriyle yakalamıştı.&nbsp;Sonradan keşfettiğim, şimdiki hâllerine göre daha sert bir sound’a sahip Generation Terrorists albümlerini ilk dinlediğim ergenlik yıllarımda bu grubun bu kadar havalı yaşlanacağını hiç tahmin etmezdim. O dönemler hiç kimse grubun bu olgunluğa geleceğini düşünmezdi sanırım.<img src="https://images.aposto.com/2025/2/1/1741009655355.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.02" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">O sinirli, sert ve isyankar adamlar, zamanla beklenen evrimi geçirerek huysuz ihtiyarlara dönüştü. Şimdiki gençliğe hitap etmiyor ve buna da üzülmüyorlar bence. Dertleri başka ve daha çok kendilerini ilgilendiriyor. Nicky Wire’ın tüm gün dünyada olup bitenleri takip ettikten sonra kağıt-kalemi eline alıp bir hikaye anlatmaya başlar gibi bir hâli var, adeta fikir ateşliyor. Zaten NME’ye verdiği bir röportajın başında da şöyle diyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(192, 229, 160); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(192, 229, 160); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Albümler, zihninizin o an nerede olduğunun bir yansımasıdır, en azından Manics dünyasında öyle. Bazen o dürüstlüğü dışa vurmanız gerekir. Kendimden biraz uzaklaştım ama en güvenilir ilham kaynağımın yine kendim olduğunu düşünüyorum. Artık bunu kaybetmeye başlıyorum."</blockquote>Aynı röportajda şunları söyleyerek albümün çerçevesini gayet net anlatıyor aslında:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(192, 229, 160); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(192, 229, 160); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Bu albümde saldırdığım tek kişi kendimim. Bu albümdeki ahlaki yargının hedefi büyük ölçüde aynadaki yansımam, belki People Ruin Paintings hariç, çünkü o biraz daha geniş bir çerçevede değerlendirilebilir. Albüme adını veren Critical Thinking, farklı bir tür lirik sertlik taşıyor ve tamamen kendine yönelik bir uyarı niteliğinde: Zihnin de en az diğer kaslar kadar önemli olduğu fikri. Beyin için de spor salonuna gitmek gerek, benim içinse bu her şeyi yazıya dökmek ve farklı bakış açılarına ulaşmaya çalışmaktı. Biliyorum, kulağa gerçekten aşırı nihilist ve narsist geliyor ama durum buydu. Nasıl bir albüm yapmak istediğimizi veya bunu nasıl yapacağımızı sorgulayacak vaktimiz yoktu."</blockquote><img src="https://images.aposto.com/2025/2/1/1741009722180.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">20’li ve 30’lu yaşlarımda birkaç kez röportaj yapma fırsatı yakaladığım ve her birinde pozitif tavırlarıyla, güleryüzüyle beni şaşırtan solistleri Bradfield, albüm için belirli bir “misyon bildirisi” ya da konsept olmamasının gruba bir tür özgürlük duygusu verdiğini söylüyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(192, 229, 160); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(192, 229, 160); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Yaş aldıkça ve büyürken benimsediğiniz tüm kavramlar, ideolojiler ve anlayışlar -sağda, solda ya da merkez sol fark etmeksizin- çözülmeye ve etrafınızda parçalanmaya başladığında; bunların artık farklı bir zamana ait olduğunu ve ekonomilerin farklı şekillerde işlediğini fark ettiğinizde, oyun bitmiştir. Eskisi gibi düşünemezsiniz. Daha esnek bir düşünme biçimi geliştirmeniz ve ortaya ne çıkacağını görmeniz gerekir. Biz de bu albümde bunu yaptık."</blockquote>Albümdeki Hiding in Plain Sight, Being Baptised&nbsp;ve People Ruining Paintings grubun hikayelerini akılda kalıcı ve bir o kadar da sade yazma konusunda nasıl usta olduğunu kanıtlayan tipik Manic şarkıları. Dear Stephen’ın son yıllarda garip, uç ve histerik çıkışları ile gündeme gelen Morrissey ile ilgili olduğu yazılsa da Nicky Wire "Hayır, şarkı benim kendi geçmişime olan bağıma karşı eleştirel bir duruş" diyerek çıkıyor işin içinden.Galler çıkışlı grubun bu son albümü, bir grubun 16. albümünden—en azından normal şartlar altında—beklemeyeceğim bir performans sergiliyor. Grup, müzikal olarak beni şimdiye kadar hiç üzmedi. Dinlemeyi tercih etmeyeceğim şarkıları, sıradan bulduğum albümleri olsa da bu albümde söylem olarak grubun kendine has bir ekseni ve imzası var. Zaten bir grubun her albümü çok iyi olamaz, müzikler de insanlar gibi değişir ve bu değişim her zaman bir anda olmaz. Taşların yerine oturması birkaç albüm sürebilir. Bazı sanatçılarla yollarımız geçirdikleri evrim sırasında ayrıldı ama Manic Street Preachers bana her dönem keyif verdi.16. albümlerinde olgunluğa ulaşsalar da &nbsp;yer yer günümüzde 20’li yaşlarını yaşayan dinleyiciler için&nbsp;boomer&nbsp;sayılabilecek bir eleştiri tadı yakaladıkları çok açık. Bence fikirleri boomer değil; bunu söylediğim için ben de biraz boomer oluyorum sanırım. Nesiller ile müzik algısının değişmesi de normal ancak değişen algı, Critical Thinking'in gayet sıkı, yumruk gibi fikirlerini, sanatsal yönü kuvvetli bir alternatif pop-rock sound’uyla verdiği gerçeğini yadsıyamaz.

Manic Street Preachers, 16. albümü "Critical Thinking"le geri döndü. Yaşça artık “boomer” diyebileceğimiz grup üyeleri şimdiki gençliğe hitap etmiyor belki ama buna üzülür gibi bir hâlleri de yok.

Güçlü, aksi, biraz da huysuz: Manic Street Preachers’dan 'Critical Thinking'

Türkiye, Almanya ve ABD’de eğitimler alan, Charleston Senfoni Orkestrası, Asheville Senfoni Orkestrası, Hilton Head Senfoni Orkestrası ve Savannah Filarmoni Orkestrası gibi ABD'deki orkestralarla sahne alan arp sanatçımız Beste Toparlak, Enrique Granados’un Valses Poéticos eserini arpe uyarladığı albümünü aynı isimle yayımladı. Kuzey Carolina’ın Charlotte şehrinde kaydedilen, çıkar çıkmaz Spotify editörleri tarafından “En Yeni Çıkan Küresel Klasik Müzikler” listesine kabul edilen albümün mixing ve mastering’i ise Hakan Kurşun imzası taşıyor. Toparlak ile albümün hikayesini, kültürel farkındalığın önemini ve bir yeniden doğuş hikayesine sahip olan enstrümanını konuştuk.Farklı kültürlerde eğitim almış, farklı sahnelerde sanat icra etmiş bir sanatçısınız. Bir sanatçının teknik becerilerinin yanında, kültürel farkındalığı da önemlidir. Enrique Granados, İber Yarımadası’na ait Katalan ve İspanyol kültürünü eserlerine yansıtıyordu. Farklı kültürlerde teknik bilgi ve kültürel farkındalık ayrımı kendini nasıl gösteriyor? Bu konudaki deneyimleriniz neler?Haklısınız, farklı kültürlerde edinilen deneyimler, sanat anlayışı şekillendirmede büyük rol oynuyor. Teknik bilgi temel taş olsa da, kültürel farkındalık, o temelin üzerine inşa edilen hikayeye, duyguya ve bağlama apayrı bir ruh katıyor. Evet, Enrique Granados’un eserlerinde İber kültürünün izlerini görüyoruz ve bu onun müziğinin sadece notalardan ibaret olmadığını, aynı zamanda bir halkın kimliğini ve tarihini yansıttığını gösteriyor.Benim yolculuğumda zamanla olgunlaşan duygusal derinlik klasik Batı müziğindeki yapı ve disiplinle birleştiğinde, teknik hassasiyet ve duygusal ifade arasında bir denge kurmamı sağladı. Avrupa’da dinleyicilerin daha analitik bir yaklaşımı olduğunu farkettim ve bu analitik yaklaşım teknik becerilerimi daha da geliştirmemi sağladı. ABD’de ise çeşitlilik ve yenilikçilik daha ön planda; bu da insanı farklı tarzları denemeye teşvik ediyor.Kültürel etkileşim çeşitliliği, müziğe yeni bir düzlem ekliyor. Bir eseri çalarken sadece notalara değil, o notaların hangi hikayeyi anlattığına, hangi duyguyu taşıdığına odaklanıyorum. Granados’un İber kültürüne olan bağlılığı gibi, ben de kendi kökenlerimden ve karşılaştığım kültürlerden ilham alarak, seslerde küresel bir dil oluşturmaya çabalıyorum. Bu süreç, sanatçının sadece bir müzisyen değil, aynı zamanda bir anlatıcı ve köprü kurucu olduğunu kanıtlıyor. Farklı sahnelerde performans sergileyebilmek, bu köprüleri daha da güçlendiriyor ve her yeni deneyim, yapılan müziğe yeni bir boyut ekliyor.Türkiye’deki sanatçılar sizce neden yurtdışına yöneliyor? Maddi imkanlardan ziyade sanatçıya duyulan saygı konusunda neler gözlemliyorsunuz?Türkiye’deki sanatçılar adına konuşamam ama kendi deneyimlerimden söz edebilirim. Yurtdışına yönelme sebebim eğitim amaçlıydı. Başka bir kültürde, ve dilde öğrenim görmek, hayat görüşü ve bakış açıma yeni anlayışlar katabilme heyecanı idi. Eğitim süreci bittikten sonra iş imkanları çıkınca yavaş yavaş burada bir yaşam kurdum. Yurt dışında saygı görme konusuna gelince; insanın hayatını sanatsal tutkusu etrafında şekillendirip sürdürebilmesi zor ama saygı uyandırıcı bir süreç. Burada insanlar takdirlerini dillendirerek sanatçıları cesaretlendirmekten çekinmiyorlar, aksine hayranlık ve gurur duyuyorlar. Sanatçı içinse motive edilmek ve desteklenmek ilerleme için bir itiş gücü yaratıyor. Türkiye’de sanatçıya duyulan saygı, sanki onun ne kadar “ünlü” olduğuna ya da eserlerinin ne kadar “sattığına” bağlıymış gibi hissediyorum. Yeteneğin ya da özgünlüğün kendisi değil, daha çok popülerlik ya da ticari başarı ölçüt oluyor.Yurt dışında geniş ve çeşitli bir kitleye ulaşabildiğimi, yaratıcı süreçlerde daha özgür olabildiğimi düşünüyorum. Bu hem sanatçı, hem de sanatsal gelişim için büyük avantaj. Mesela bir müzisyenseniz ve sıra dışı bir şey deniyorsanız, Türkiye’de “Bu kime hitap edecek ki?”&nbsp;sorusuyla karşılaşmanız çok olası ama yurt dışında, o özgünlük bir risk olarak değil, bir değer olarak görülebiliyor.Öte yandan Türkiye özlemi hiçbir zaman azalmıyor. Burası benim için bir işyeri ise, Türkiye ev, başlangıç. Türkiye giriş bölümü, ve ben şu anda gelişme bölümündeyim diye düşünüyorum ama yurt dışı yönelimim radikal ya da temelli değil. Uygun zaman ve fırsatlar oluşması durumunda tekrar yurda dönme konusunda esneğim.Andante’de &nbsp;yayımlanmış bir yazıda “Valses Poéticos’un lirikal tarzının esnekliği ve özgürlüğünün arp çalgısına çok yakıştığını düşünüyorum. Eseri tesadüfen dinlediğim günün akşamı notaları inceledim ve kaydetmek istediğim eserin bu olduğunu artık biliyordum” diyorsunuz. Bir akşamüstü duyduğunuz eser, ertesi gün sizin için bir albüme dönüşebilecek kadar güçlü bir his uyandırdı. O anda sizi en çok çeken şey neydi? Eserin size “bu benim sesim olabilir” dedirten yanı ne oldu?Valses Poéticos’u ilk dinlediğimde, eserin tarzının ve bağlarının arp ile mükemmel uyum sağlayabileceğini hissettim. Beni en çok çeken, eserin duygusal yoğunluğunun yumuşak tema, sırasıyla artan enerjik ritimler ve melodilerin arp üzerinde nasıl canlanabileceğiydi. Arpın tınısı ile bu eserin nasıl bir uyum içinde olabileceğini gördüm. Teknik olarak zorlayıcı ama duygusal olarak zengin. Bu dalgalanmayı yaratabileceğimi hissettim diyebilirim. Eserin ismi bir valsler toplamı gibi duyulsa da bence baştan sona birbirine bağlı bir hikaye. Bu hikayeyi sahiplendim ve onu kendi tarzımla yorumlama heyecanına kapıldım.Valses Poéticos, aslen piyano ve ardından gitar için düzenlenmiş bir eser. Siz bu müziği arp için yorumlarken ona ne tür yeni karakteristik özellikler kazandırdınız? Arp, bu eserle önceki enstrümanlara göre nasıl farklı bir diyaloğa girdi? Arp aranjesi size farklı ve yeni bir anlatı sundu mu?Olduğundan yumuşak ve göksel bir karakter kazandığını düşünüyorum. Arp, esere daha derin bir rezonans ve tını zenginliği getirdi, kopuk değil; bağlı ve akışta. Orijinal ruhunu koruyor ama daha akışkan ve anlaşılır bir diyalog gibi. Enstrümanın doğası, eserin melodik ve armonik yapısını, eserlerin içindeki melankoliyi, sevinci, neşeyi ve hüznü olduğundan daha da belirgin hâle getiriyor. Hikayenin daha duru ve net bir hâle gelmesi bana sanatçı olarak yeni ifade yolları açıyor.Granados eserleriyle aranızdaki bağı nasıl tanımlarsınız?Onlu yaşlarımdan beri İspanyol klasik gitar post-romantik dönem müziğiyle aramda ayrı bir bağ var. Isaac Albéniz, Enrique Granados, daha sonra gelen Joaquín Rodrigo... Dinleyiciye duygusal bir derinlik ve estetik bir deneyim yaşatıyor. Samimi içten ve duygulara hitap eden bir tarzı var. İspanyol müziğini sadece bir müzik türü olarak değil, aynı zamanda tarihsel bir yolculuğun ve kültürel bir mirasın yankıları olarak görüyorum. Akdenizli olmanın etkisi belki de…Kullandığınız arpın hikayesi adeta bir yeniden doğuş öyküsü. Sizce bu enstrümanın geçirdiği yolculuk, müziğinize nasıl bir ruh kattı?Yeniden doğuş hikayesi gerçekten doğru bir tanım! IU Jacobs School Music’te Artist Diploma programını tamamladıktan sonra, Charlotte Senfoni Orkestrası seçmelerini kazanınca acilen arp arayışına başladım. ABD’de çoğu orkestrada sanatçı kendi enstrümanını getiriyor. Aradığım arpı bulmak için hızlıca Doğu Yakası’ndaki tüm arp mağazalarını ziyaret ettim; Florida’dan New Jersey’e! Hiçbiriyle bir bağlantı kuramazken önüme en son arp koleksiyoneri ve restorasyon ustası Matt Yates’in Virginia eyaletindeki Lynchburg kasabasında bulunan küçük atölyesi çıktı.Arpın gövdesi (çerçevesi) Los Angeles Filarmoni’nin ilk arpisti Stanley Chaloupka’ya ait. Mekanizması ise Florida’da gövdesi hortum sırasında hasar gören bir başka arpın sağlam kalan tek kısmı. Matt Yates bu iki parçayı birleştirmiş. Denediğim ilk dakikada aradığımın o olduğunu biliyordum. Poeticos’u dinlediğim gece kaydedeceğimi bildiğim gibi! Bazı anları kelimelere dökmek zor. Enstrümanın çok tok ve derin bir tonu, geçirdiği yolculuklar sonucu güçlü bir tarihi var, anlıyor ve anlatmak istediklerimi rahatlıkla yansıtabiliyor. Sesinde geçmişin yankılarını duyuyorum ve tüm bunlar sanki müziğe ve performanslarıma bir katman daha ekliyor.Küresel ölçekte bir müzisyen olarak geleceğe yönelik hedefleriniz neler?Gerek çalarak ve kaydederek, gerek ders vererek müziğin evrensel dilini daha fazla insana ulaştırmak. Sadece duymak değil dinlemek, anlamak, bu dili başka insanlara aktarmak. Değişik kültürlerle etkileşimi artırmak, yeni müzikal formlar keşfetmek ve müziği modern dünyayla harmanlayarak, yeni nesillere ilham vermek, onlara da bu kapıya giden sihirli yolu gösterebilmek isterim.

Türkiye, Almanya ve ABD’de eğitimler alan, Charleston Senfoni Orkestrası, Asheville Senfoni Orkestrası, Hilton Head Senfoni Orkestrası ve Savannah Filarmoni Orkestrası gibi ABD'deki orkestralarla sahne alan arp sanatçımız Beste Toparlak, Enrique Granados’un Valses Poéticos eserini arpe uyarladığı albümünü aynı isimle yayımladı. Toparlak ile albümün hikayesini, kültürel farkındalığın önemini ve bir yeniden doğuş hikayesine sahip olan enstrümanını konuştuk.

Beste Toparlak'la Türkiye’den ABD’ye uzanan şairane valslerin hikayesi

Müzik tarihinin gelmiş geçmiş en etkili simalarından biriydi 30 Ocak 2025 günü 78 yaşındayken yaşamını yitiren Marianne Faithfull. Macera dolu ve kalıplara sığmayan ömrü hem çevresindeki müzisyenlere hem dinleyicilerine ilham kaynağı oldu.1946'nın Aralık ayında Londra, Hampstead'de doğdu Faithfull ve tam 20 yıl sonra 1964'te Birleşik Krallık müzik listelerine ilk 10'dan giren As Tears Go By gibi bir şarkıyla sesini dünya duydu. Peşinden gelen dört yıl içinde oyunculuğu da kariyerine katan Faithfull, 1968’de başrolünde Alain Delon’un olduğu The Girl On A Motorcycle filmiyle sinemaya atıldı. 1960’lı yılları hızlı geçirdi. The Rolling Stones’un menajeri Andrew Loog Oldham’ın keşfettiği Faithfull, Stones ile yakın ilişkiler içine girdikten sonra Mick Jagger ile sevgili oldu.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Zaten şarkıcının kariyerini parlatan As Tears Go By da The Rolling Stones solisti Mick Jagger ve gitarist Keith Richards’ın ortak yazdığı ilk şarkı olma özelliği taşıyordu.</li></ul>The Rolling Stones’un önemli şarkılarından bazılarına ilham verdi. Wild Horses’ın nakaratı Faithfull’un Mick Jagger’a söylediği “Yabani atlar bile beni uzaklaştıramaz” sözünden esinlenmişti.&nbsp;You Can't Always Get What You Want, Dear Doctor ve özellikle Sister Morphine de onun için yazıldığını bildiğimiz şarkılardan… Let’s Spend The Night Together ise tahmin edebileceğiniz gibi Mick Jagger ve Faithfull’un bir Stones konseri sonrasında Bristol Hotel’de geçirdiği bir gece üzerine yazılmıştı.Şairane dili ve özgüveni ile tanınan sanatçı, bu özelliklerini çok da kolay elde etmedi. Tırmanmak için önce düşmek gerekiyordu zira… As Tears Go By’daki naif ve kırılgan imajı 1970’lerde yerle yeksan oldu. Mick Jagger ile ilişkisi bittikten sonra 1970'li yılları uyuşturucu bağımlılığının yanında hepatit ve bulimia (yeme bozukluğu) ile mücadele ederek geçirdi. Ayrıca Londra, Soho’da evsiz olarak geçirdiği dönem hayatına dair kendisinin de anlatmaktan çekinmediği, tam tersine düşüşünü göğsünü gere gere kabul ettiği kesitlerdendi.<img src="https://images.aposto.com/2025/1/1/1738591398078.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Yücel Göktürk’ün&nbsp;müzik dergisi Roll&nbsp;için sanatçıyla yaptığı röportajda 1999 tarihli Vagabond Ways albümündeki File It Under Fun From The Past şarkısını kastederek yaptığı “O şarkıyı dinlerken aklımıza kitabınız geldi. Otobiyografinizde geçmişinizle barıştığınızı söylüyorsunuz. Bu şarkıda da, geçmişte olup bitenleri ‘mazideki eğlenceler dosyası’na kaldırdığınızı söylüyorsunuz…” yorumuna Faithfull şu cevabı vermişti:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Evet, geçmişimle barıştığımı söyleyebilirim. Kitabın bana böyle bir faydası oldu, geçmişimle barışmamı sağladı. Aslında, başlangıçta böyle bir maksadım yoktu. Kitabı başka insanlar için yazmaya başlamıştım. Geçmişimi hiçbir zaman berbat bir dönem gibi görmedim. Hatta, geçmişimi çok güzel bir dönem olarak düşünüyorum. Ama başkaları aynı kanıda değil. Dolayısıyla, kitabı daha çok o insanlara hitap ederek yazmaya başlamıştım. Fakat, sonuçta bana önemli bir faydası dokundu."</blockquote>Hayatı yokuş aşağı giderken silkelenmeyi bilen Faithfull, müziğe 1976’daki Dreamin' My Dreams albümüyle döndü. Kariyerindeki en büyük üretimi ise 1979 tarihli punk, reggae, rock, blues ve new wave etkisindeki albümü Broken English oldu.&nbsp;"Sadece bir şarkıcı değil, aynı zamanda oyuncuydu da" diyerek devam etmeyeceğim. Faithfull, şarkılarındaki şairane anlatım, röportajlarına ağzından bir anda, hiç zorlanmadan çıkanlar onu bir şarkıcıdan daha büyük bir güç olduğunu gösteriyor. Elbette Faithfull’unki gibi büyük düşüşlerden çıkmak zor ama toparlananlar mutlak suretle daha güçlü kalkıyor ayağa. Faithfull'unki gibi hayatlar bunun kanıtı niteliğinde.&nbsp;Onun başarısını İngiliz müziğinin ABD’ye yaptığı çıkarmaya (The British Invasion) ya da The Rolling Stones ile olan ilişkisine bağlamak sığlık olur. Nick Cave, PJ Harvey gibi isimler, onun müzikal tarzından, cesur ve çetin duruşundan etkilenmişlerdi. Sigara içmekten çatallaşan sesiyle eşlik ettiği Metallica'nın The Memory Remains single’ıyla müziğine uzak duran metalcilere de kendini gösteren Faithfull, ciddi anlamda geniş bir kitleye hitap ediyordu.Hayata ve sanata meydan okuması, kadının gücüne olan sadakati ve özgürlükçü duruşu onu her daim başka bir yere koydu. Sosyal konularda da temkinli fakat aktifti. Bilmediğinde bunu açıkça ifade eden ama fikri ısrarla sorulduğunda da “bence” diyerek aklındakini utanmadan rahatlıkla paylaşan bir isimdi. Albümleri, özellikle Before the Poison&nbsp;ve Give My Love to London Faithfull’un sanatsal evrimini gözler önüne serdi. Tüm hayatı değişim, dönüşüm ve iyileşme üzerine kurulu bir ilham perisi o.&nbsp;Dibe vuranlara selam olsun, elbet çıkış vardır. Bunu ben söylemiyorum, ilham perisi Faithfull kendi yaşamıyla ima ediyor.

Müzik tarihinin gelmiş geçmiş en etkili simalarından biriydi 30 Ocak 2025 günü 78 yaşındayken yaşamını yitiren Marianne Faithfull. Macera dolu ve kalıplara sığmayan ömrü hem çevresindeki müzisyenlere hem dinleyicilerine ilham kaynağı oldu.

Marianne Faithfull: Dibe vuranların ilham perisi

ABD’nin 39. Başkanı&nbsp;Jimmy Carter, 29 Aralık'ta 100 yaşında yaşamını yitirdi. Dünya siyasetinin sanat ve müzik bağlantılı en enteresan karakterlerinden biri olduğu su götürmez bir gerçekti. ABD Başkanlığı görevini üstlenen isimler içinde müzikle sempati toplayan en başarılı isimlerden biri olmuştu görevi boyunca.&nbsp;Demokrat Bill Clinton da müziği bir sempati unsuru olarak kullanmayı iyi bilmişti. Clinton’un saksafon çaldığını&nbsp;benim yaşıma yakın herkes hatırlıyordur, hatırlamıyorsa bile elinde saksafonlu fotoğraflarına denk gelmiştir.&nbsp;Jimmy Carter, 52 yaşında başkanlık koltuğuna oturduğunda ABD’nin genç nüfusunu etkisi altına alan rock, soul ve folk müziği benimsemeyi bildi. Country efsanesi Willie Nelson, o dönem Carter ile dosttu. ABD’nin değişim rüzgarının mimarlarından efsane şarkı sözü yazarı, besteci, folk idollerinden Bob Dylan da Carter’la yakın arkadaştı. Aretha Franklin, 1977’de God Bless America şarkısını söyleyerek başkanlık yemin töreninde sahne almış ve hatta bağış toplama etkinlikleri country/blues grubu The Allman Brothers Band konseriyle açılmıştı. The New York Times'da yayımlanan Jon Pareles imzalı makalede yazar, olayın bağlantısını şöyle anlatıyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Georgia valisi iken Bay Carter, 1970'lerin Southern rock (Güneyli rock) potası olan Capricorn Records'u kuran Phil Walden’la müttefik oldu. Capricorn'un Allman Brothers ve Marshall Tucker'ı da içeren kadrosu, Bay Carter'ın başkanlık kampanyası için önemli bir erken destek ve gençlikte güvenilirlik sağladı. Jimmy Buffett, Charlie Daniels ve John Denver gibi diğer hit şarkıcılar da aynı şekilde destek sağladı. Bay Carter, 1970'lerdeki bazı politikacıların aksine, uzun saçlı hippi tiplerle birlikte görünmeye istekliydi."</blockquote>Yine Pareles’in yazısında belirttiği üzere Georgia doğumlu Carter, Güneyli bir baptist olarak yetiştirilmiş ve soul, country ve rock müziklerin temelini oluşturan gospel müziğiyle&nbsp;büyümüştü. Hayatını şekillendiren ve hayranı olduğu bu müziklerin ırkları ve sınıfları nasıl biraraya getirebileceğinin farkındaydı. Siyasetindeki kapsayıcılığı da buna borçluydu.&nbsp;Gregg Allman, Georgia valisinin malikanesini ilk ziyaret ettiğinde Bay Dylan'ın 1974'te Atlanta konserlerinin şerefine verilen bir resepsiyona katılmış, Carter ona bir kadeh viski ikram etmiş ve ikisi birlikte blues gitaristi Elmore James'in bir albümünü dinlemişlerdi. Carter, 1976 Demokratik Ulusal Kongresi'ndeki kabul konuşmasında, Amerika'nın “doğmakla meşgul” olduğunu vurgulamak için Bay Dylan'dan alıntı bile yapmıştı.&nbsp;Protesto şarkılarından, mitinglere ve seçim kampanyalarına destek veren müzisyenlere kadar, müzik ile siyaset arasındaki bağ hiçbir dönemde gevşemedi. Dünya siyaset tarihi boyunca iktidarlar ve iktidar olmak isteyen her yetkili, halk üzerinde etkisi olan mekanizmaları avuçlarında tutmak istedi. Müzik de bu mekanizmaların başında geliyordu. İktidarların gücünü artırmak için müziği kullanmasının yanında protest müzikten de bahsetmek lazım.Elinde gitarıyla şarkı söyleyen Şilili devrimci ve şarkıcı Victor Jara’nın efsaneleşen karizması kayda değer bir örnek. Şili’de devrik lider Allende yönetimini devralan diktatör Pinochet, Victor Jara’yı tutuklatıp o dönem cezaevi olarak kullanılan stadyuma hapsetmişti. Jara’nın elleri şarkı söylemekten vazgeçmediği için önce kırılmış, o halde hâlâ gitar çalmaya çalıştığı için en sonunda da kesilmişti. Pinochet’i iyi hatırlayanların sayısı yok denecek kadar az olsa da Jara’nın adının verildiği bir stadyum ve Calexico adlı grubun adına yazılmış Victor Jara’s Hands adlı bir şarkısı bile var.Amerikan müzikal protesto hareketinin öncüsü sayılan Woody Guthrie'nin gitarında yazan “Bu makine faşistleri yok eder” cümlesi binlerce müzisyene örnek oldu. Müzik, günümüzde protesto veya iktidar desteğinden çok gençleri oy kullanmaya teşvik etmek için kullanılıyor. ABD’de Taylor Swift’in gençleri oy kullanmaya davet ettiği videolar milyonlarca kez izlendi. Bunun ilk ve hatırda kalan örneklerinden biri, 1990 ABD Başkanlık seçimleri öncesinde Madonna’nın yayımladığı "<a fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=kFGlE44xuTs" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Rock The Vote</a>" adlı oya çağrı videosu olmuştu.Bu yılki ABD seçimlerinde ise Bon Iver, Patti LaBelle, Bruce Springsteen, John Legend, Stevie Wonder, Beyoncé gibi onlarca isim Kamala Harris’i destekledi ancak kazanan Trump oldu. Onun destekçileri arasında ise Billy Ray Cyrus, Azealia Banks, Kanye West ve Kid Rock gibi isimler bulunuyordu.<img src="https://images.aposto.com/2025/0/1/1737386918067.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Snoop Dogg’a KKK tepkisi</h2>KKK yani ABD’de siyahlara karşı kanlı ırkçı saldırılar yapan örgüt Klu Klux Klan’ın ismini bugün Trump’ın muhaliflerinin yeni başkanlarını tanımlarken kullandıklarına şahit oluyoruz. Bugün 20.00 sularında başlayacak Trump’ın yemin töreninde 2019’dan beri açıkça Trump destekçisi olan country şarkıcısı Carrie Underwood, America the Beautiful&nbsp;şarkısını seslendirirken tenor Christopher Macchio, ABD Millî Marşı'nı icra edecek. Kid Rock’sız bir Trump töreni düşünülemezdi, kendisini yine en önde ve sahnede göreceğiz. Sahne alacak diğer isimler arasında Lee Greenwood ve Miley Cyrus’ın babası country şarkıcısı Billy Ray Cyrus da var.Törende en büyük tepkiyi çeken isim ise LGBTİ marşına dönüşen Y.M.C.A.&nbsp;şarkısıyla ünlenen efsane disko grubu Village People. Grubun orijinal üyesi Victor Willis, Village People’ın Facebook sayfasında şu açıklamayı yaptı:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Yemin töreninde sahne almak ‘ne derseniz deyin’ Trump'ın politikalarını onaylamak anlamına gelmiyor. Artık yeni bir başkanımız olduğunu tasdik ediyoruz ve bize bunu yapmamamız için bir neden verene kadar hepimiz ona iyi dileklerimizi sunmalıyız. Başkan Trump'a bir şans verelim."</blockquote>Yemin töreninde sahne alıp çok tepki alacağını bildiği için törenden hemen önce 18 Ocak’ta düzenlenen Trump Crypto Ball’da sahne alan Snoop ise dört bir yandan topa tutuldu. Trump Crypto Ball’dan gelen fotoğraflarda beyaz Trump destekçilerinin Snoop’un yüzüne bakmaması dikkat çekerken siyah hayranları rapçiyi "Klu Klux Klan’a destek vermekle" suçladı.&nbsp;Önümüzdeki yıllarda müzik-siyaset ilişkisi daha çok konuşulacağa benziyor. Sanatçılar ya bu trende dahil olup kendilerinden ödün verecek ya da başlarını dik tutup dikenli yollarda yürümeye devam edecek.

Willie Nelson, Bob Dylan, Allman Brothers Band gibi “hippilerin sevdiği” isimlerden aldığı destekle ABD’nin 39. Başkanı olan Jimmy Carter, 29 Aralık’ta yaşamını yitirdi. Bugün yemin ederek ikinci kez ABD Başkanlık koltuğuna oturacak Trump'ın sahnesine çıkanlar ise Klu Klux Klan’a destek vermekle suçlanıyor.

Müzik-siyaset ilişkileri: Bu makine faşistleri yok edebilecek mi?

Şimdiye kadar pek çok müzisyen deha, uçuk kaçık, parlak gibi sıfatlarla anıldı. İyi bir medya okuryazarı ve biraz sorgulayan bir inansanız bu gibi yakıştırmaların genellikle halkla ilişkiler oyunlarından ibaret olduğunu biliyorsunuzdur. Deha sanılan pek çok insanın deha olmadığı çok geçmeden ortaya çıkıyor. Emin olun dehayı anlayabilmeniz için müzikten, sanattan çok iyi anlamanıza gerek yok. Onu tek notadan, tek fırça darbesinden algılarsınız zaten.&nbsp;Bu yıl dinleyip en çok etkilendiğim isimlerden biri Doechii oldu. NISSAN ALTIMA klibinin bir parçası TikTok’ta karşıma çıkar çıkmaz külliyatına daldım. Tarzından etkilenmemek mümkün değil. Yapmacık ya da şımarık görünmüyor. Beyninde konuşan farklı karakterleri kullanarak spoken word rap’ine bambaşka bir hayat vermeyi başarıyor. Üstüne üstlük sadece sesini kullanarak da değil: Mimikleri ve deli deli bakışları, şarkılarına çekici, çılgın bir kişilik katıyor. Doechii kimi zaman altımızdaki halıyı çekip ayağınızı yerden keserken bir anda çok kişisel hikayelerine kulak kabartmanızı isteyerek sizi gerçek dünyanın kucağına bırakıveriyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2024/11/1/1734964184732.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Alligator Bites Never Heal başlıklı mixtape’ini ilk dinlediğimde, Doechii’nin hayatına dair doneleri enteresan bir anlatımla aktaran bir çalışmadan ibaret olmadığını anlamıştım. MC’nin bu mixtape’te dinleyiciyi deliliğin sınırında gibi gösterdiği hayatının aslında sıradan detaylarla kaplı olduğu gerçeğiyle yüzleştiriyor. Cinsel yönelimi, açlık, şehvet, bağımlılıklar, tanrı kavramı, COVID’in sonraki yıllarda sosyal hayatlarımıza olan etkileri ve pişmanlıklar mixtape’te değinilen diğer konular. O, hepimizin hayatında bir şekilde yaşanan olaylar hakkında konuşuyor. Örneğin Denial Is A River&nbsp;hem boom bap hip-hop türüne selam çakan, synth ağırlıklı beat’i ile güçlü bir şarkı hem de MC’nin geçmişini kronolojik bir yapıda anlattığı kırılgan ve başarıya aç bir hikaye. Bu şarkıda bağımlılığını gizlemek için kendi kendine konuşuyor, eski sevgilisine kuruluyor, sinirleniyor, sakinleşiyor inkar ediyor, gerçeklerden kaçmaya çalışıyor... Kısacası o da bizden biri.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Florida’nın suyuna ne katıyorlar?</h2>Jaylah Ji'mya Hickmon yani Doechii bir günde meşhur olmadı. Bazen bir gün uyanıyor ve hiç tanımadığımız bir sanatçının tüm hayat hikayesini öğreniyoruz. Yeni medya/sanat düzeninde birinin ünleneceği varsa öyle ya da böyle bir yol bulunuyor ve o sanatçı ünleniyor. Doechii’yi gördüğüm andan beri ne kadar büyük bir istisna olduğu gerçeği yüzüme vuruyor. Kariyeri bu yıl, 2025 Grammy’lerinde 3 adaylık alarak hızla parlasa da Doechii çok uzun yıllardır kariyeri üzerinde çalışan bir rapçi.&nbsp;Hustle&nbsp;denir buna; yırtınmak, her gün canını dişine takıp çalışmak diye çevirebiliriz. 2016’dan beri single ve EP yayımlayan MC, ilk olarak Persuasive şarkısının bir remiksinde SZA ile çalışmıştı. Sonrasında Kodak Black, David Guetta, Afrojack, Katy Perry, Missy Elliot ile aynı şarkılarda ismi görünmeye başladı. Aralarda ise sürekli yeni şarkı çıkarmaya devam etti.Rolling Stone dergisinde Brittany Howard (Ex-Alabama Shakes solisti) ile yaptığı röportajda şöyle diyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Buraya gelmem çok zaman aldı. Ve evet her şey biraz sürreal geliyor. Bazı sabahlar uyandığımda tavanda yürüyormuşum, havada süzülüyormuşum gibi hissediyorum. Bu gayet güzel bir his ama zemin nerede?”</blockquote>Doechii 1998 Tampa, Florida doğumlu. Yine Rolling Stone’daki makalede Florida ile olan bağlarını şöyle anlatıyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Florida müzik sahnesindeki kültür ve enerjinin çok ham olduğunu söyleyebilirim. Hip-hop’taki etkimiz ile oluşan tarz, parti kültürüne ve kitlenin biraraya gelip eğlemesine dayanıyor. Ben annemin hazırlanıp arkadaşlarıyla gündüz partilerine gitmesi, büyük yemek partileri ve bunlara benzer şeylerle büyüdüm. Siyah topluluk biraraya geldiğinde çok fazla enerji ve hayat ortaya çıkar. Köklerimin buraya dayandığını hissediyorum.”</blockquote>Doechii çok farklı yorumladığı hip-hop’u ise enteresan bir biçimde anlatıyor. İnsanın çok fazla duyguya sahip olduğunu ve bunları tek bir biçimde ifade etmemize gerek olmadığını belirtiyor.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Hip-hop size canlandırmanız için çok fazla alan sağlıyor. Ben de bir tiyatro çocuğuyum, bu yüzden karakter yaratmayı seviyorum. Busta Rhymes'dan ve tiyatroyu müziğine dahil etme şeklinden ilham alıyorum.”</blockquote>Doechii, Busta Ryhmes ve Missy Elliott gibi teatral havaya sahip büyük karakterlerin modern bir yansımasıdır belki de. Onun müziğinde gerçekten çok sağlam bir duruş var. Sesindeki enerjide moral bozukluğunu, mutluluğu veya acıyı duymak mümkün. Bu tiyatroya yıl bitmeden dahil olmanızı tavsiye ederiz.

Son günlerde müzik çevrelerinde en çok konuşulan isimlerden biri Doechii. NISSAN ALTIMA klibiyle büyük bir kitleye oynamaya başlayan, 2025 Grammy Ödülleri’ndeki 3 adaylığı ile gelecek vadettiğini kanıtlayan Floridalı rapçi, muhteşem hikayeciliği ve sesinin güçlü karakteri ile daha bir albüm bile çıkarmadan neler başarabileceğini kanıtladı. Son olarak NPR'ın Tiny Desk programındaki konseriyle çok beğenilen ismi 2024 bitmeden sizinle tanıştırmak istedik.

Albümsüz hip-hop cevheri: Doechii

“Müzik neden bu kadar etkileyici?”&nbsp;diye düşündüm Duman’ın yeni albümü <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/album/5Y2a9iCvO8nflR7838wkrz" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Kufi</a>’yi dinlerken. Bu sorunun aklımda gezmesinin sebebi 11 yıl sonra çıkan albümün üçüncü şarkısı Bir Güzellik Yapsana’nın içimde kabarttığı nostalji hissiydi sanırım.&nbsp;Bir müziği neden beğeniriz? Ya da beğendiğimiz müziklerin bir kısmını neden başkalarına nazaran daha çok seviyoruz? Sadece verdikleri hissiyat yeterli değil sanki, o hislerin çağrıştırdığı anılar ve akabinde yükselen duygular da insanı peşinden sürüklemeli. Bütün bunların yanında müzik umut da vermeli. Kendi adıma konuşuyorum, Beyoğlu’nda sarhoş sarhoş yürüdüğüm, eşim dostum etrafımdayken eğlendiğim, flört ettiğim anları anımsatan bir havası var Duman’ın. Onların şarkıları kulağımdayken daha çok muhabbet etmek istiyorum, eğlenmek istiyorum, kavga etmek, yaşamak istiyorum. İnsana aşk acısını bile özleten bir hâlleri var.Kufi güçlü, sert ve tavizsiz bir albüm. Sevgisi harbi, isyanı ise damardan. Albüm öncesi son konserleri olan 8 Aralık’ta Volkswagen Arena’daki kitleyi de selamlayan safkan, cayır cayır grunge şarkısı Nerde Benim Kafa ile açılıyor. Devamının nasıl geleceğini kestirmek pek mümkün değil. 16 şarkılık albümde ani ruh ve tempo değişimleri sizi bekliyor. İkinci şarkı Kufi&nbsp;albümün ilk hiti diyebiliriz. Çıktığı gün ezberlendi neredeyse, grubun dinamit gibi çaldığı o konserde herkes hep bir ağızdan ezbere söyledi. Sözleri akılda kalıcı, vurucu. İğneleyici detaylarına ustaca işlenen gizem ise ateşli. Bir rock’n roll şarkısından beklediğimiz her şey diyebiliriz kısacası. Grubun şu ana kadar yaptığı en enteresan şarkılardan biri olmakla beraber Duman imzasını da hiç kuşkusuz taşıyor.İçimde Aşk Var, Bir Güzellik Yapsana ve Haykırdım Ben arka arkaya üç aşk şarkısı. Klasik Duman tarzı aşk.. Kamikaze de konserde zıplatacak pozitif şarkılardan. Spaghetti Western müziklerine selam çakan gitarlarına bayıldım. Gazze’de’yi dinlerken isyan etmeden duramıyorsunuz; Sözleri içini parçalıyor insanın. Zelzele albümün ve hatta grubun en dokunaklı şarkılarının arasına sayılacak iki şarkıdan biri. Çoğu kişinin gözünü kapatıp kafasını çevirdiği Gazze ile sadece Hatay ve depremden etkilenen çevre illerde yaşayanların konuşmaya devam ettiği iki farklı olayı iki farklı şarkıda tek yürekten çığıran ekibi kutlamak lazım. Drama yaratmak için çiğ numaralara başvurmayan anlatımları çok gerçekçi ve hâliyle çok acı.&nbsp;Tüm albüm, satır aralarında politik göndermelerle dolu. Grubun her albümünde politik şarkılar vardır. Darmaduman&nbsp;(2013) albümündeki Köpekler, Sivas’taki Madımak Oteli Katliamı’nı anlatır örneğin. Kufi'de de muhteşem Anadolu grunge rock örneği olan Hele Hele Gur Gur “Ayıldık, bayıldık boyuna, vay vay! Peşine de takıldık, gezeriz toy toy, Hele hele, gur-gur-gurluyo' midemiz, vay vay!” sözleriyle derdini gayet net anlatıyor. Amerikana ve folk müziğin harika söz yazarları Tim Buckley, Nick Drake, Jim Croce’u andıran ve özellikle havasını eşsiz James Taylor’a çok benzettiğim Canımsın'ı kasetten dinliyor olsaydım durmadan kalemi kasede sokup başa saracağım şarkı olurdu. Keyfim kaçtıkça açıp dinlediğim şarkılardan oluşan folk listeme girdi bile.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İğneleyici ve oyuncu&nbsp;</h2>Rock’n roll bir tavır işidir. Tavrı olmayanın bu dünyada yeri yoktur. İçinden geleni geldiği gibi etrafı düşünmeden anlatma sanatıdır bu. Farklı türleri içine alır, yutar, içselleştirir ve yeni bir tür olarak sunar. O yeni tür icracının imzası, hikayesidir. Kağıt üstünde plan program yaparak da bu müziği icra edebilirsiniz. “Bu albümde isyankar takıldık, bu albümde pop ve metal’i arabesk vokallerle bezedik” gibi şeyler diyebilirsiniz. İşe yarayıp yaramaması kitleye nasıl yansıdığı ile ilgilidir. Belki tutar, kim bilir.&nbsp;Duman böyle bir grup değil. Müziklerini içlerinden geldiği gibi yapıyorlar. Sözleri içlerinden döküldüğü gibi yazıyor istedikleri gibi eğlenip istedikleri şekilde hüzünleniyorlar. İçimde Bir Bahar'daki gibi umut dolu Ben Senden Vazgeçmem'deki gibi inatçı Maşallah'taki kadar iğneleyici ve oyuncu bir grup. Duruşları, sözleri, tepkileri ve dikine yaşayan tavırları sağ olsun. Yer yer katıksız gücünü ortaya koyan gerektiği yerde de ayağınızı yere bastırmayı bilen bu albüm, grubun en olgun üretimi. Hikaye anlatıcılığı anlamında iyice gelişen yönünü parlatan en politik ve umut dolu Duman albümü dinleyicisine hayırlı olsun.

Duman, 11 yıllık aradan sonra yeni albümü Kufi ile geri döndü. İlk yarısı parça parça yayımlanan albüm, geçen hafta paylaşılan son sekiz şarkısı ile 16 şarkıya tamamlandı. Farklı hikayelere aynı imza altında hayat veren albüm, Duman’ın her daim damarlarında gezen politik mesajlarını daha da parlatmayı biliyor.

Kufi: İnatçı, umut dolu ve gayet olgun

Soul ve cazdan beslenen vokaline Türkçe sözlü R&amp;B ile hayat veren Seda Erciyes ilk albümü <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/album/3TpE4Y9hOSoTZJ2Qwx8n2n?si=tGlhYx-RSOSnUVFlprm0TQ" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Bataklığımda</a>&nbsp;ile karşımızda. Albümde, duygusal anlamda yara almış olsa da ayağa kalkmayı bilen güçlü ve ne istediğinden emin bir kadın, şairane bir şekilde hikayeleştiriliyor. Seda Erciyes ile Bataklığımda'yı ve kişisel hikayesini konuştuk.Bataklığımda albümünün sound’u o kadar doğal tınlıyor ki gerçekten caz ve soul tarzlarının içine işlediği belli. Yer yer klasik caz vokali, biraz Erykah Badu aura'sı, hip-hop ve modern R&amp;B tınıları barındıran bu sound nasıl ortaya çıktı?Tüm süreci prodüktörüm Arsan Salaryfar ile tasarladık. Gölge parçasının prodüksiyonunda ise Mehmet Mutlu var. Arsan'la müziğe yaklaşımımız bir hayli örtüşüyor, ne demeye çalıştığımı şıp diye anlayıp ona uygun bir ses tasarımı yapıyor. Benim kısmımda ise dediğin gibi oluyor, severek dinlediğim müzikler istemsizce ortaya çıkıyor. İlham aldığımız tüm tarzların ve şarkıların bizdeki izdüşümleri bu şekilde gözüküyor.Bahsettiğin tüm elementlerin bir zamanlar içinde öyle kayboldum, o insanların anlatmak istediklerini ve metotlarını öyle içselleştirdim ve hayranları oldum ki, sanırım geçen şey bu. Üretmenin en güzel kısmı da bu. Diğer bir kısmı ise, müzikal dilde anlaşabildiğin insanlarla birlikte parlayabilmek. Arsan'ın ve Mehmet'in benim bir fikrimden yola çıkarak kendileri olabildiklerini görmek benim müziğimi de besliyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/11/1/1733761942845.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Seda ErciyesÜzgün, darbe almış olsa da ayağa kalkıp toparlanacağından emin bir kadınla tanışıyoruz albümde. Bu hikayede kendi ayrıksılığını kutlayan güçlü bir kadın var.&nbsp;Bataklığımda'yı feminist bir albüm olarak görebilir miyiz?&nbsp;Bu kendinden emin hava nasıl doğdu?Bataklığımda'yı varoluşundan ötürü feminist bir albüm olarak görebiliriz, ancak kendisi hiçbir zaman "feminist bir albüm olmalıyım" amacı ile yola çıkmadı. Ben sadece ilk albümümde olabildiğince kendim olmak ve Seda’yı anlatmak istedim. Beni ben yapan öğelerin en başında utanmadan ve müdanasız bir şekilde kendim olmak geldiği için de böyle hissettirmiş olabilir. Ne ülkenin gidişatına ne de her şeyin hep ileri ve yukarı gideceğine güvenim var. Tek emin olduğum şey, müziğe olan tutkum ve beni kimsenin bundan alıkoyamayacağı. Bu duruş buradan geliyor.Feminist ve queer teorilerin kesişim noktaları düşünüldüğünde, albümün queer kültürde de bir etki yaratacağını ya da yarattığını söyleyebilir misin?Evet, zamanla yeterli kitlelere ulaşırsa, özellike PAS şarkısının yaşadığımız acıları, dışlanmaları, ayrıştırılmaları ve ayıplanmaları temsil edeceğini düşünüyorum. Umarım zamanla daha çok kişiye ulaşma imkanı olur. "Ben sizleri temsil edeceğim" gibi üstenci ve kopuk bir duruşum yok ancak lubunyaların ve kadınların bu ülkede yaşadıkları zorlukların sanatımı etkilemediği bir an düşünemiyorum.Albümün fiziki formatta ve hatta genişletilmiş versiyon gibi eklemelerle yayımlanma ihtimali var mı?Fiziki formatı çok istiyorum, özellikle CD ve plak olarak. Bağımsız bir sanatçı olarak işin maddi boyutunu düşünmek zorunda olmaktan uzun zamandır hayal kurmaya korkar oldum. Fiziki formatta yayını becerebilecek miyim, göreceğiz. Genişletilmiş versiyon olmayacak ancak 2025'in ilk aylarında albümde yer almayan ama bu dünyaya ait bir tekli geliyor Billur Battal ile.Müziğin, her yeni single’ın ile bir dönüşüm içinde oldu. Başa Sarıp Dur&nbsp;ile daha bir modern trap vokal cümlelerine yakınken Uçak ile daha sade bir soul vokali özümsedin. Müzik olarak ne istediği bilen ama çevresinde gezinmekten çekinmeyen bir hâlin var.&nbsp;Basamakları tırmanmakta olan yeni bir sanatçının, ne istediği bilse de farklı türlere yönelik üretimler yapmasının hayran kitlesi ve dolaylı olarak maddi açıdan bakıldığında olumlu ve olumsuz yönleri nelerdir?Değişik türleri denemekten korkmadığımı ve yaptığım her tarzı ne kadar sevdiğimi gösterebilmek en güzel tarafı. Tabii bunun tutarlı gözükmediğinin ve dinleyicinin beni nasıl bir başlık altına koyması gerektiğini bilmediğinin farkındayım. Bir kalıba sığmaktan haz etmiyor ve içimden geldiği gibi üretiyorum. Bu yüzdendir ki herkese benzemeyen bir yolculuğum var, belki sayıların flop era gibi gözüktüğü bu durum beni özgün, özgür ve dürüst hissettiriyor. Ancak evet, bu beraberinde sadece müzikle hayatta kalamamayı da getiriyor. Müzik de hayat gibi kararlar üzerine kurulu, her şey ödün ve ödül dengesi meselesi.2024’ün sonlarında Bataklığımda albümünü çıkaran Seda Erciyes, 2019’da ilk single’ı 10:50'yi henüz yayımlamış Seda Erciyes’e nasihatte bulunsa bu ne olurdu?Standartlarını bu kadar yüksek tutmana gerek yok. "Kötü" bir şey yapmaktan korktuğun için erteliyorsun. Kendini bu kadar acımasızca yargılama. Sadece yaratıcı gücüne izin ver ve eğlen.<img src="https://images.aposto.com/2024/11/1/1733750943076.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.75" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Müzik eğitimini merak ediyorum. Caz ve soul’a olan hâkimiyetin çocukluktan gelen bir dinleme alışkanlığının sonucu mu? Müziği nasıl keşfettin?Evimizde çok fazla müzik dinlenmezdi ancak ailem çocukluğumda her alanda kendimi geliştirmem için beni çeşitli kurslara yolladı. Bunun dışında her zaman müziğe âşıktım ve hep kendi kendime kulağımı geliştirdim. İlk kazandığım parayla kaset ve CD, ilk ciddi maaşımla müzik dersi ve müzik aletleri aldım. Tutkum sayesinde müziği keşfettim ve sevdim. Kendimi dışardan eğitimle, online kurslarla ve workshop'larla geliştirdim.Çocukken evde neler çalardı? İçinize işleyen büyük müzisyenler kimler oldu?Evde Müzeyyen Senar ve Tarkan duyduğumu hatırlıyorum. İlk sahne deneyimim ilkokul gecesinde Erkilet Güzeli&nbsp;türküsünü söylemekti. İlkokul öğretmenimiz müziği ve matematiği çok severek işlerdi. Bir sürü türkü bilirim. Ortaokula geçtiğimde dinlediklerim MTV gibi müzik kanallarında çalan popüler müziğe evrildi. Lisede ise çok ciddi anlamda klasik rock tutkunu oldum. The Wall konsept albüm olarak beynime işledi ve bunu yapmadan ölmeyeceğime yemin ettim.&nbsp;Sonra caz ile tanıştım, cazı alıp eğip büken onun kalıplarına uymayan Thundercat'i sevdim. Daha sonra Erykah Badu'nun trap sound'lu albümünü gördüm, hayran olduğum insanların yargılara aldırış etmediğini gördüm. YEBBA'nın hayatımda duymadığım dürüstlükteki albümüyle tanıştım, duygu aktarabilmeyi deneyimledim ve daha birçok isim... Bu yüzden hep türler arası akışkan bir üretimim olacak sanırım.Müzik haricinde gündelik bir işin de var değil mi? O iş nedir ve müzikle bağlantısı var mı? Hem çalışıp hem müzik üretmenin zorluğu nelerdir?Ayrıcalıklı bir aileden gelmiyorum, ne yaptıysam hep gidip bunun için çalışmam gerekti. İlk şarkımı çıkardığımda da tam zamanlı çalışıyordum. Şimdi yine bir sanat ve teknoloji şirketinde, müzikle bağlantılı bir yerde çalışıyorum.&nbsp;Açıkçası eskiden bunu bir eksiklik olarak görürdüm. Yarı zamanlı müzisyen müzisyen değildir gibi yanlış bir inanç sistemim vardı. Şu an görüyorum ki bu beni besliyor. Çok şanslıyım ki çalıştığım yerde yazılım ile müzik iç içe, yeni enstrümanlar yapılıyor. Daha önce birçok kez belirtmiştim, Imogen Heap'in Mimu eldivenleri beni müzikle teknolojinin birleşimine âşık etmişti. Şimdi bunu deneyimleyebildiğim bir yerdeyim.&nbsp;Hem çalışıp hem müzik üretmenin tek zorluğu zaman yönetimi. Sevdiklerime çok zaman ayıramamaya başladım, en son ne zaman öylesine dışarı çıktığımı hatırlamıyorum.Daha önceki konuşmalarımızda hemen yeni bir albüm daha üretmeyi planladığını &nbsp;söylemiştin. Hazır fırsat yaratmışken onu da konuşalım. Birbirine bu kadar yakın iki albüm çıkarma fikri nasıl doğdu? Yeni albümün tarzı ilkinden daha farklı olacak mı? Nasıl bir hikaye var ardında?Bataklığımda 2023’te zaten tamamlanmıştı. Projeyi sonlandırabilecek maddi ve manevi gücü kendimde bulamadım. Şimdi bu gücü bulmuşken durmak istemiyorum. Yeni albümün ayrıntılarını vermeyeyim ancak Türkçe müziğin sınırlarını daha çok Türkçe R&amp;B ve soul ile genişletmeye takmış durumdayız.

Soul ve cazdan beslenen vokaline Türkçe sözlü R&B ile hayat veren Seda Erciyes, ilk albümü "Bataklığımda" ile karşımızda. Albümde, duygusal anlamda yara almış olsa da ayağa kalkmayı bilen güçlü ve ne istediğinden emin bir kadın, şairane bir şekilde hikayeleştiriliyor. Seda Erciyes ile "Bataklığımda"yı ve kişisel hikayesini konuştuk.

Seda Erciyes: Utanmadan ve müdanasız 'Ben'

Los Angeles’ın en belalı semti Compton’dan Pulitzer Ödülü’ne uzanan serüveniyle aklımızı alan Kendrick Lamar, karşısına kim çıkarsa çıksın alaşağı etmeyi iyi bilen bir rapçi. 2024’ü Drake ve J.Cole gibi isimlerle kapışarak geçiren Lamar, <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/album/0hvT3yIEysuuvkK73vgdcW?si=8Fgbm0m_QE6IyX99HFvdVw" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">GNX</a>’te de pek kendini frenlemeye çalışmış gibi görünmüyor.22 Kasım’da öncesinde hiçbir duyuru yapmadan çıkardığı albümün kapağında Lamar çocukken babasının kullandığı Buick Regal Grand National Experimental var. Gelmiş geçmiş en cool Amerikan otomobilleri arasında gösterilen Buick GNX, 1987 model. Bu tarih ve araç önemli. 1987 doğumlu Lamar, bir röportajında bu otomobille bağını şöyle anlatıyor:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Doğduğumda babam beni hastaneden eve 1987 model Buick Regal içinde Big Daddy Kane dileyerek getirmiş."</blockquote>GNX aynı ismi taşıyan otomobil gibi güçlü, havalı ve yakışıklı bir albüm. Lamar daha albümün ilk şarkısı wacced out murals ile vurucu, dramatik bir hava yakalamayı biliyor. 1980’lerin İtalyan Giallo filmlerini andıran synth temelli ritimler, açılışa sinematik bir hava katıyor. Bu şarkı albümün genelinden ne beklememiz gerektiğini anlatan bir monolog. Şarkıdaki tek başına güçlü durma mesajına eklenen R&amp;B ve soul müziğin kaliteli vokallerinden Anita Baker’a ait Sweet Love şarkı referansı ise Kendrick’in sofistike vizyonunu güçlendiren bir olgu. Bu parçada Lil Wayne’e de diss atan Lamar, Wayne’den henüz bir cevap alamadı. Wayne çok cool bir hareket ile “Ben burada oturuyorum bir şey yaptığım da yok bana ne sallıyorsun” der gibi bir <a fr-original-style="" href="https://x.com/LilTunechi/status/1860248989708562751" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">tweet</a> attı. Yakında buradan bir diss gelecek gibi duruyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/11/1/1733152479866.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Albüm tek başına yere sağlam basarak hayatta kalmanın ve güçlü durmanın anıtını inşa ediyor. 2024’te Not Like Us şarkısındaki Drake diss’i ile düşmanını yerle bir eden Lamar, liriklerine güç veren dikenli tarzını bu albümde de koruyor. Drake’in ana akım pop ile R&amp;B tarzı ve yeteneklerinin sınırı sebebiyle Kendrick Lamar ile kapışabilecek kapasiteye sahip olduğunu hiç düşünmesem de bu diss fırtınasının esas kazananının plak şirketleri ve sektör olduğunun da altını çizmek isterim. Bir yerde kutuplar varsa orada kutuplaşmış bir kitle vardır. Hayran kitlesi ne kadar bölünür ve radikalleşirse toplum o kadar fazla tüketir.&nbsp;Bu diss işi, liriklerde bozguna uğrayan Drake’e bile yaradı kısacası. Drake’in, Lamar’a aile içi şiddet faili diye hitap etmesini Lamar’ın elini yükselterek Drake’e pedofil demesi takip etti. Bunlara rağmen maddiyat ve şöhret anlamında kaybedeni olmayan bir oyundu bu. GNX’te bu kavganın bir devamı gelmiyor ama etkileri görülüyor.SZA&nbsp;gibi etkili bir vokal ve cazın modern nefesi, saksafon ustası Kamasi Washington’a rastladığımız albüm, 2015 tarihli caza yakın duran To Pimp a Butterfly ile karşılaştırıldığında müzikal anlamda fazlaca pop kalıyor. Lamar’ın 1990’lı yıllarda hüküm süren g-funk türüne de selam durmaktan geri kalmadığı GNX’teki squabble up klibinde Isaac Hayes’in Black Moses, Ice-T’nin Power albüm kapaklarına ve bir de The Roots grubunun kliplerine göndermeleri görmek mümkün.Albümün öne çıkan şarkısı Lamar’ın siyah müziğindeki kültürel değişimi vurguladığı reincarnated. 2Pac’ın Made Niggaz şarkısının beat’inin kullanıldığı parçada Lamar, Dinah Washington ve John Lee Hooker gibi kültürüne yön veren isimlere selam duruyor.GNX, Kendrick Lamar’ın kişisel hikayesini anlattığı, müzikal anlamda derli toplu gibi görünen, sözleriyle de Lamar’dan bekleneni veren bir albüm. To Pimp a Butterfly veya DAMN kadar vurucu olduğunu düşünmemekle beraber aynı sebeple en rahat dinlenebilir işlerinden biri olduğunu da belirtmek isterim. Kendrick Lamar kariyerinin ilk gününden itibaren sürekli devinim hâlinde bir sanatçı. Kültürünün sofistike katmanlarından manevi anlamda beslenen ve ne söylediğini çok iyi bilen biri.&nbsp;O, Amerikan kültürel değişiminin ve manevi devinimin bir simgesi artık. Ve tartışmasız, keskin ve oyuncu kalemini ateşlemekten sakınmayan bir sanatçı.

Rap’in Pulitzer Ödüllü dehası Kendrick Lamar, yepyeni albümü GNX’i hiçbir önduyuru yapmadan çıkardı. Eski usul hip hop’a selam duran albüm, skandallarla ahlaki çöküşünü tüm dünyanın önüne seren sektöre de bir çelme takıyor.

Kendrick Lamar'dan eski usul hip hop'a selam: GNX

Son yılların en büyük pop fenomenlerinden biri Melike Şahin’in ikinci albümü&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/album/7cJXufqiT9XL1V80r77P4G" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">AKKOR</a> çıktı. Sorularımı Londra’daki BBC stüdyolarında program çekimi sırasında cevaplayan, Türkiye’nin en hızlı büyüyen isimlerinden Şahin ile Spotify’ın global listesinde ikinci sıraya yükselen yeni albümünü, çığ gibi büyüyen hayran kitlesini ve geldiği noktayı konuştuk.İçinde boş şarkı olmayan, güçlü bir albüm AKKOR. Plak hariç fizikî albümün kalmadığı, pek çok sanatçının sadece single ve EP çıkardığı bir dönemde albümü fizikî formatta da yayımladınız. Şarkıların hepsinde o Melike aura'sını hissetmek de mümkün. Nasıl ortaya çıkıyor bu aura? Gerçekten bilmiyorum, “Hadi bu aura'yı ortaya koymak için şöyle şeyler yapalım” diye çıkmıyorum yola. Ben kendimi olduğum gibi kabul etmek için çok çaba sarf etmiş biriyim. Hem işimde hem de özel hayatımda kendi kalite standartlarımı önemserim. Benim yazdığım ya da okuduğum şarkılarda beni hissetmeniz gerekir zaten öyle değil mi? Yani sanatın yaptığı şey en temelinde bu değil mi? Ben çekinmiyorum kendimi açmaktan ve karnımı yarıp, çıkanları ortaya dökmekten. Belki ondan mı size öyle geliyor, gerçekten bilemiyorum. Aura'mı nasıl yansıtırım diye bir arayışım yok, o zaten kendisi yansıyan bir şey değil mi?AKKOR’u plak, kaset ve CD formatlarında da satışa sunacağız, hazır yeri gelmişken belirteyim. Albümümü elimde tutmak hoşuma gidiyor. Çocukluğumuza, gençliğimize, yitip giden o yıllara küçük bir saygı duruşu. Gülbaba Records’a da bu hayalimi gerçekleştirmemdeki emeklerinden ötürü teşekkür ederim.AKKOR, gerek oyunbaz gerek dramatik yapısıyla çok ilgi çekici. Söz yazarı olarak yükseldiğin bir albüm olmuş kanımca. Albümü bitirip ilk kez baştan sona dinlediğinde nasıl bir his kapladı içini? Ağladım. Burdayım’la bittiği için zaten… Fazla uzağa gidemedim. Gurur duydum. Özellikle cesur sound’u göğsümü kabartıyor, sonra yazdığım sözler... Şimdi sorularını cevaplarken AKKOR’u açtım, akıyor, hislerim hâlâ aynı gibi. Muhtemelen albümü sahneye taşıyana dek buralarda gezeceğim. Şarkılar benim için asıl yolculuğuna sahnede başlıyor.Yaratım sürecinde, düşünce yapının ve olayları algılayış tarzının değişikliğe uğradığını düşünüyor musun? İlham geldiğinde neler yaşıyorsun? Tabii ki. Bir şarkıya başlıyorum misal sekiz yıl önce (Durma Yürüsene), bitiriyorum şimdi. Yani aradan geçen zamanda her şey değişiyor, benim değiştiğim gibi. Canın Beni Çekti'nin de sözlerini bitirmek çok uzun sürdü. Arada o kadar fazla şey oluyor ki, şarkıları yorumlama hâlin de değişiyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/10/1/1732548741060.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.75" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">“Yerse benle kuytuya gel” dediğimde kendi içimde de ikiye bölünmüştüm. Kendi mahalle baskımı yaşattım kendime birkaç saat. Sonra dedim ki: “Tamam, bu cümleyi üstlenebilirim.” “Sıfatın ne haydi ordan hoşt” da çok endişelendirmişti beni en başında. Kaç arkadaşıma telefon açıp sordum, “Böyle bir şey yazdım nasıl sence?” diye. Ama ben değişiyorum, hâliyle yazar Melike de değişiyor. Bunun sanatıma yansıması hoşuma gidiyor. Cesur geliyor nerden baksan.Melike Şahin kimlerin sanatından ilham alır? Ben edebiyattan başlatıyorum hareketimi. Müzik o anlamda çok etkilemiyor beni. Annie Ernaux, Füruzan, Marguerite Duras, Deborah Levy, albümü yazarken hep yanımdaydı. Elbette memleketimin tüm kadın ozanları da ilham kaynağım; sadece yazdıklarıyla değil, varoluşlarıyla da güç saçıyorlar.AKKOR’a dönelim. Hayran kitlen pek çok sanatçıyı kıskandıracak kadar büyük. Amerikan veya Avrupai deyimle adult pop'u, yani yetişkinlere hitap eden kaliteli pop müziği Anadolu topraklarından çıkan melodilerle buluşturup bu ülkenin ruhuna uygun hâle getirebiliyorsun. Bu da Türkçe pop, arabesk ve güncel müziği takip eden farklı kitleleri senin müziğinde buluşturan bir özellik bence. Kendini Türkiye’de nasıl konumlandırıyorsun? Çok şaşırıyorum, memleketimde ana akımın beni benimsemesi tuhaf geliyor hâlâ. Dinleyici kitlem harbi bir kitle, bunun farkındayım ve çok mutluyum bu açıdan. Türkiye’nin pek çok şehrinde konser verdim, kaç bin tane göz gördüm kim bilir bunca yıl içinde. Şefkatle, merakla ve sevgiyle alkışlıyorlar. Onlara da söyledim kaç kere, sırtım yere gelmezmiş gibi bir his veriyor bu bağ bana. Müteşekkirim.<img src="https://images.aposto.com/2024/10/1/1732548688826.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.01" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sahneden bakınca ne kadar farklı bir kitle ile göz göze geldiğini tarif edebilir misin? Hayranlarının büyük bir kısmı sana “Ah Melike abla” diye derdini açmak istiyordur kesin. Ve buna benzer mesajların DM kutunda olduğundan nedense adım gibi eminim. Doğru mu tahmin ediyorum? O kadar güzel bakıyorlar ki. Çok heyecanlı ve bir o kadar emin gözler oluyor üzerimde. Sanki büyülü bir yolculuğa çıkıyoruz beraber. Yani düşününce şimdi 5.000 kişi yan yana gelip bir şarkıyı söylediğinde, orada dayanışmayla ilgili büyülü bir an oluyor. O anlar hiç bitmesin istiyorum.DM kutuma bakmıyorum ama yorumlardan alıyorum o kafayı. Sanki bir masada dertleşiyoruz gibi. Benim için de öyle bu arada. Ben de derdimi anlatıyorum, onlar dinliyor. Bu karşılıklı bir döküm ve demirden.&nbsp;“Melike Şahin etkisi” bundan sonra kullanmamız gereken tabirlerden biri olacak diye düşünüyorum. Yükselişinin hızı hayranlık uyandırıyor. Sahnede ilk kez şarkılarını hep birlikte söyleyenlere bakıp “Bu nasıl oldu ya, başardım galiba” dediğin anı hatırlıyor musun? Estağfurullah, şarkılarım size güzelce eşlik etsin, söyleyemediğinizi söylesin, benim için yeterli. Ben hızlı yükseldiğimi düşünmüyorum. Solo kariyerimin 7. yılındayım. Ama evet, ilk albümümle Türkiye’nin en prestijli salonlarında sold out konserler verme fırsatına eriştim. Dinleyicilerim hemen sahiplendi beni. Harbiye’de ikinci yılımda, önümde hayalet perde varken, yani insanlar beni henüz göremiyor ama ben onları görebiliyorken, ilk orda geldi kafası. İçimde bir şey yeniden doğdu. “Tamam kızım,” dedim, “Bundan sonrası rahat, hayatta yapmayı en çok sevdiğin şeyi yapıyorsun ve evindesin artık."

Son yılların en büyük pop fenomenlerinden Melike Şahin’in ikinci albümü AKKOR çıktı. Sorularımızı Londra’daki BBC stüdyolarındaki program çekimi sırasında cevaplayan, Türkiye’nin en hızlı büyüyen isimlerinden Şahin ile Spotify’ın global listesinde ikinci sıraya yükselen yeni albümünü, çığ gibi büyüyen hayran kitlesini ve geldiği noktayı konuştuk.

Melike Şahin: Hayatta en sevdiğin şeyi yapıyorsun, evindesin artık

Tek ayak üstünde durarak flüt çalmasıyla eşsiz bir görsel imza yakalamış progresif, folk rock efsanesi Jethro Tull’ın solisti Ian Anderson, küresel iklim krizi ve buna bağlı gelişen sorunlara uzun zamandır eğiliyor. Artan nüfus ve doğayı ikinci plana atan dünya liderleri hakkında her fırsatta fikir belirten Anderson’un müziği de farklı dönemlere özgü sosyo-kültürel ve politik vizyonunu ortaya koymayı bildi. Folk ve blues’a progresif rock perspektifinden bakan 57 yıllık grup, kariyeri boyunca 60 milyondan fazla albüm sattı. Aqualung (1971) ve hemen sonraki yıl çıkan Thick As A Brick ile rock tarihinin eşsiz örneklerine imza attılar.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Grup, 23 Kasım Cumartesi akşamı Volkswagen Arena’da verecekleri konserle bir kez daha İstanbul’da sahne alacak.</li></ul><img src="https://images.aposto.com/2024/10/1/1731333439497.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.45" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">16 yıl önce, bir konser, bir röportaj</h2>16 yıl önceye gidelim. 23 yaşında, müzisyenlerin peşinden koştuğum muhabirlikteki en aktif günlerimi yaşıyorum. Hürriyet’in hafta sonu eklerinde fırça yemeden güne başlamadığım ilk 2 yıl geçmiş bile. İyi işler yaptığımın farkındayım ama başlıklarım yeterince güçlü değil."Çok sıkı bir başlığa ihtiyacım var. Sağlam bir haber lazım" diye düşünürken, karşıma Jethro Tull'ın solisti Ian Anderson çıkıyor. 26 Nisan 2008’de Hürriyet Gazetesi’nin Cumartesi ekinde “Üç çocuk yapın demek çılgınlıktır” başlığı ile yayımlanan haber de o telefon görüşmesiyle ortaya çıkıyor.O röportaj öncesinde dünyanın geleceği ve sürdürülebilir yaşama takıntılı olduğunu bilsem de bu konuda bu kadar konuşacağını tahmin etmiyordum. Muhabbet derinleşse de ben dinlerken heyecanımı yitirmeye başlamıştım. Ramazan programı seslendirmelerini andıran davudi bir ses tonuyla tane tane anlatmaya devam ediyordu Anderson. Bense konudan kopmaya başladığımı, kendimi bir İskoç’un İngilizce telaffuzunu telefonda bu kadar net anlıyor olmama şaşırdığımı düşünürken bulduğumda anladım.Dünya nüfusunun haddinden fazla şiştiğinden bahsetmeye başladı ki bir anda uyanıp kendime geldim; hemen sordum:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Şu sıralar gündemimizde Başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın seçim öncesi konuşmalarında seçmenine en az üç çocuk yapmalarını öğütlemesi var."</blockquote>Bütün haberin gidişatını değiştirdiği gibi başlığı da şu cümleleriyle atmıştı Anderson:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Bu demeci çok garipsedim. Dünyanın en büyük problemi nüfusken böyle bir demeç vermek çılgınlıktır. Böyle fikirleri besleyen liderlerin gerçekçi olduklarına inanmıyorum. Sonu felakete doğru giden böyle kritik bir konuda nasıl bu kadar rahat olunabilir anlamıyorum."</blockquote>Başlık çıkmıştı, mutluydum. Deştim durdum konuyu, hatta “O adamdan kurtulmanız lazım” da demişti fakat habere o girmedi sanırım. En azından bugün Hürriyet internet arşivindeki haberde bu cümle yok, basılı gazete haberinde var mıydı, ne yazık ki anımsayamıyorum.Aradan geçti 16 yıl. Jethro Tull tekrar geliyor İstanbul’a. “16 yıldır cumhurbaşkanının değişmediğini üzülecek” diye düşünüp tekrar bir röportaj talebi geçtim kendisine. Kabul etti ve önceki röportajımızı da hatırladı.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">'Hükümetler kadınları birer çocuk makinesi gibi görmemeli'</h2>Formundan hiçbir şey kaybetmemiş ki upuzun bir cevapla başladı röportaja:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Gezegenimizin birçok yerinde hassas noktalar var ve kaçınılmaz olarak iklim krizi ile yüzleşiyoruz. Daha önce hiç görmediğimiz bir ölçekte göçle de karşı karşıyayız. Bu konuda hoşgörü, kabul ve ulusal sınırların korunması arasında bir denge bulmamız gerekiyor. Çoğu insan herkesin kontrolsüzce ülkesine girmesini istemiyor, çünkü milyonlarca yeni insanın sağlık hizmetlerinden, okullardan, hastanelerden ve devletin sağladığı yardımlardan faydalanma talebiyle başa çıkmak imkansız. Dünyanın en çok ihtiyaç duyduğu şey nüfusun azaltılması. İklim krizi ve gelecekteki pandemilerin daha da kötüleşmesi de dahil olmak üzere birçok sorunun temelinde insan sayısı yatıyor. Senin ve benim ülkemin liderleri, nüfusu artırarak ekonomiyi canlandırmak için daha fazla insan isteseler de bu kısa vadeli bir çözüm ve gelecekte durumu daha da kötüleştirecek. Bir şekilde daha küçük bir küresel nüfusla yaşarken üretken olmayı öğrenmeliyiz. Beğensek de beğenmesek de dünya nüfusu azalacak. Bu, pandemiler ya da nükleer savaş gibi sert yollarla ya da yaşam tarzımızı uyarlayarak gerçekleşecek.Kadınların daha fazla çocuk doğurmasını beklemek çözüm değil. Medeni dünyada doğurganlık oranları giderek düşüyor. Kadınlar genelde bir ya da iki çocukla yetinmekten memnunlar ve bu onların seçimi. Hükümetler kadınları birer çocuk makinesi gibi görmemeli.&nbsp;Bakın Netanyahu’ya, adam iktidarda kalmak için her şeyi yapar. Donald Trump için de aynı şey geçerli. Bu insanlar ülkelerinin refahından çok kendi refahlarıyla ilgileniyorlar. Ama Netanyahu’nun geleceği pek parlak görünmüyor. 100 yıl sonra onun Wikipedia sayfasını okumak isterdim. İşte bu tür bireylerin siyasi hesaplarla hareket etmeleri, durumu çok daha kötü hâle getiriyor. Eleştirel olmalı ve sesimizi yükseltmeliyiz ancak bunu yaparken ırkçılığa kaymamalıyız. Bu süreçten korkmadan, medyada kötülenmeden konuşabilmeliyiz. Sakın ha Hamas'ı desteklediğimi düşünmeyin, kesinlikle desteklemiyorum. Hamas’ın yıllardır gerçekleştirdiği eylemler korkunçtu. Ama Filistin halkının da 1948'den bu yana çok kötü muamele gördüğüne inanıyorum."</blockquote>Ardından elbette o zamanın Başbakan’ı bugünün Cumhurbaşkan’ı Recep Tayyip Erdoğan’ın o günlerden beri dilinden düşürmediği meşhur "üç çocuk" demecini hatırlatıyorum. Fikrinin değişmediğinden adım gibi emin olduğum Anderson şu nispeten kısa cevabı veriyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"O zaman da aynı görüşteydim. Nüfus kontrolü hayati önem taşıyor. Zaten aşırı nüfusla mücadele eden bir dünyada, insanları daha fazla çocuk yapmaya teşvik etmek mantıksız. Hükümetler, sürdürülebilir politikalara odaklanmalı."</blockquote><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">'Motivasyon kaynağım para değil'</h2>16 yıl önceki röportajımızı tekrar okuduğumda, gözüm Anderson’un eskisi kadar enerjik olmadığından bahsetmesine takılıyor. Bunca yıl devam etmesinin asıl sebebi ne olmuştu peki? Para mıydı motivasyonu yoksa rock’n roll gençleştiriyor muydu? Ian Anderson’un soruma biraz alaycı bir taraftan yaklaştığını hissediyorum elbette.<img src="https://images.aposto.com/2024/10/1/1731333510437.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.52" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Eski basçımız Jeffrey Hammond, 1971-1976 yılları arası gruptaydı ve epey para kazandı. Çalışmaya gerek kalmayacak kadar parası olduğunu anladığında gruptan ayrıldı. Şu anda güzel bir evde yaşıyor ve yaptığı yatırımlarla gayet iyi durumda. Benimse 70'lerin sonlarından beri çalışmam gerekmiyor. Para asıl motivasyon kaynağım değil. Asıl motivasyon, tutku duyduğun bir şeyi yapmandır.Her yıl, kazancını hayır kurumlarına bağışladığım konserler veriyorum. Müzikte insanı yönlendiren şey para olmamalı. 50 yıldır başkalarının albümlerinde konuk olarak çaldığımda para istemem, bunu onların müziğini sevdiğim için ya da farklı türde müziklerde çalma zorluğunu yaşamak için yaparım. Bunun nedeni ise David Bowie. 1974’te, Steel Eyes Span adında bir İngiliz folk rock grubunun albümünü yapıyordum ve istekleri üzerine David'i saksafon çalması için çağırdım. Geldi, çaldı ve bir fatura göndermedi. Hiç para talebi olmadı. &nbsp;90'ların ortasında, hayatımda ikinci kez Bowie ile karşılaşınca ‘David, 1974'te o albümde çaldığın ve para istemediğin için sana teşekkür etmek istedim. O zamandan beri birçok albümde çaldım ve hep senin yolunu takip ettim, hep ücretsiz yaptım’ dedim. O da şaka yollu, ‘Nasıl oldu da para istemedim? Sana yarın faturayı yollarım’ dedi. Ama tabii ki sadece biraz eğleniyordu."</blockquote><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">'İskandinav mitolojisine olan ilgim daha çok felsefi'</h2>Anderson’un Barok, Ortaçağ ve Asya folk müziğine olan ilgisi bestelerinde kolayca fark edilir. Kuzey Avrupa mitolojisinde odaklanan son albümü RökFlöte’ü konuşuyoruz biraz da.&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"RökFlöte’de önceliğim, üzerinde daha fazla ayrıntı bulabileceğim kayıtlı tarihe sahip kaynaklardan yola çıkmaktı. Güvenilir bir şekilde geri gidebildiğim en eski dönem, İskandinav paganizminin kökenleriydi. Yol boyunca bu inançlar değişti, ancak tanrıların çoğunın işlevleri ya aynı kaldı ya da oldukça benzerdi. Bu da bana tarihsel açıdan ilginç bir bakış açısı sundu. Tabii bu sadece felsefi bir ilgi.Günümüzde İskandinav tanrılarına ve paganizme olan inançlar, özellikle bazı İskandinav heavy metal grupları tarafından milliyetçi ve tehlikeli bir şekilde kutsanıyor. Bu ekibin bir parçası olduğum düşünülmesin, çünkü dinleri milliyetçi bir şekilde toplumu şekillendirmek için kullanan insanlara karşıyım. Bir şeye ilgi duymak, onu desteklediğin anlamına gelmez. Tarihten ders çıkarmamız gerekiyor; ne olduğunu, neden olduğunu ve bir daha olmaması için nasıl önlem almamız gerektiğini öğrenmemiz gerekiyor."</blockquote>

Progressif rock'ta özgün bakış açısıyla fark yaratan grupların başını çeken Jethro Tull'ın solisti ve sanatsal beyni Ian Anderson'la, biri 16 yıl önce, biri de 23 Kasım'daki Volkswagen Arena konseri öncesinde bugün yapılmış iki röportaj. 16 yılda değişenler ve hiç değişmeden duranlar.