Kufi: İnatçı, umut dolu ve gayet olgun

“Müzik neden bu kadar etkileyici?” diye düşündüm Duman’ın yeni albümü Kufi’yi dinlerken. Bu sorunun aklımda gezmesinin sebebi 11 yıl sonra çıkan albümün üçüncü şarkısı Bir Güzellik Yapsana’nın içimde kabarttığı nostalji hissiydi sanırım. 

Bir müziği neden beğeniriz? Ya da beğendiğimiz müziklerin bir kısmını neden başkalarına nazaran daha çok seviyoruz? Sadece verdikleri hissiyat yeterli değil sanki, o hislerin çağrıştırdığı anılar ve akabinde yükselen duygular da insanı peşinden sürüklemeli. Bütün bunların yanında müzik umut da vermeli. Kendi adıma konuşuyorum, Beyoğlu’nda sarhoş sarhoş yürüdüğüm, eşim dostum etrafımdayken eğlendiğim, flört ettiğim anları anımsatan bir havası var Duman’ın. Onların şarkıları kulağımdayken daha çok muhabbet etmek istiyorum, eğlenmek istiyorum, kavga etmek, yaşamak istiyorum. İnsana aşk acısını bile özleten bir hâlleri var.

Kufi güçlü, sert ve tavizsiz bir albüm. Sevgisi harbi, isyanı ise damardan. Albüm öncesi son konserleri olan 8 Aralık’ta Volkswagen Arena’daki kitleyi de selamlayan safkan, cayır cayır grunge şarkısı Nerde Benim Kafa ile açılıyor. Devamının nasıl geleceğini kestirmek pek mümkün değil. 16 şarkılık albümde ani ruh ve tempo değişimleri sizi bekliyor. İkinci şarkı Kufi albümün ilk hiti diyebiliriz. Çıktığı gün ezberlendi neredeyse, grubun dinamit gibi çaldığı o konserde herkes hep bir ağızdan ezbere söyledi. Sözleri akılda kalıcı, vurucu. İğneleyici detaylarına ustaca işlenen gizem ise ateşli. Bir rock’n roll şarkısından beklediğimiz her şey diyebiliriz kısacası. Grubun şu ana kadar yaptığı en enteresan şarkılardan biri olmakla beraber Duman imzasını da hiç kuşkusuz taşıyor.

İçimde Aşk Var, Bir Güzellik Yapsana ve Haykırdım Ben arka arkaya üç aşk şarkısı. Klasik Duman tarzı aşk.. Kamikaze de konserde zıplatacak pozitif şarkılardan. Spaghetti Western müziklerine selam çakan gitarlarına bayıldım. Gazze’de’yi dinlerken isyan etmeden duramıyorsunuz; Sözleri içini parçalıyor insanın. Zelzele albümün ve hatta grubun en dokunaklı şarkılarının arasına sayılacak iki şarkıdan biri. Çoğu kişinin gözünü kapatıp kafasını çevirdiği Gazze ile sadece Hatay ve depremden etkilenen çevre illerde yaşayanların konuşmaya devam ettiği iki farklı olayı iki farklı şarkıda tek yürekten çığıran ekibi kutlamak lazım. Drama yaratmak için çiğ numaralara başvurmayan anlatımları çok gerçekçi ve hâliyle çok acı. 

Tüm albüm, satır aralarında politik göndermelerle dolu. Grubun her albümünde politik şarkılar vardır. Darmaduman (2013) albümündeki Köpekler, Sivas’taki Madımak Oteli Katliamı’nı anlatır örneğin. Kufi'de de muhteşem Anadolu grunge rock örneği olan Hele Hele Gur Gur “Ayıldık, bayıldık boyuna, vay vay! Peşine de takıldık, gezeriz toy toy, Hele hele, gur-gur-gurluyo' midemiz, vay vay!” sözleriyle derdini gayet net anlatıyor. Amerikana ve folk müziğin harika söz yazarları Tim Buckley, Nick Drake, Jim Croce’u andıran ve özellikle havasını eşsiz James Taylor’a çok benzettiğim Canımsın'ı kasetten dinliyor olsaydım durmadan kalemi kasede sokup başa saracağım şarkı olurdu. Keyfim kaçtıkça açıp dinlediğim şarkılardan oluşan folk listeme girdi bile.

İğneleyici ve oyuncu 

Rock’n roll bir tavır işidir. Tavrı olmayanın bu dünyada yeri yoktur. İçinden geleni geldiği gibi etrafı düşünmeden anlatma sanatıdır bu. Farklı türleri içine alır, yutar, içselleştirir ve yeni bir tür olarak sunar. O yeni tür icracının imzası, hikayesidir. Kağıt üstünde plan program yaparak da bu müziği icra edebilirsiniz. “Bu albümde isyankar takıldık, bu albümde pop ve metal’i arabesk vokallerle bezedik” gibi şeyler diyebilirsiniz. İşe yarayıp yaramaması kitleye nasıl yansıdığı ile ilgilidir. Belki tutar, kim bilir. 

Duman böyle bir grup değil. Müziklerini içlerinden geldiği gibi yapıyorlar. Sözleri içlerinden döküldüğü gibi yazıyor istedikleri gibi eğlenip istedikleri şekilde hüzünleniyorlar. İçimde Bir Bahar'daki gibi umut dolu Ben Senden Vazgeçmem'deki gibi inatçı Maşallah'taki kadar iğneleyici ve oyuncu bir grup. Duruşları, sözleri, tepkileri ve dikine yaşayan tavırları sağ olsun. Yer yer katıksız gücünü ortaya koyan gerektiği yerde de ayağınızı yere bastırmayı bilen bu albüm, grubun en olgun üretimi. Hikaye anlatıcılığı anlamında iyice gelişen yönünü parlatan en politik ve umut dolu Duman albümü dinleyicisine hayırlı olsun.