Bazen bir karakter, bazen bir kurgu, bazen de konusunda uzman bir yazar hiç beklemediğimiz bir anda yolumuzu aydınlatabiliyor. Bibliyoterapi'nin amacı da bu: Kitaplar aracılığıyla hayattaki dertlerinize deva olmak.&nbsp;Ne beklemelisiniz?&nbsp;Bu köşede edebiyat bölümü mezunu, yüksek lisansını psikolojide tamamlamış 20 yıllık bir yazarın biriktirdiği deneyimlerden yola çıkan, edebiyatı ve psikolojiyi dengede tutmaya çalışan kitap tavsiyeleri bulacaksınız.Nasıl ulaşabilirsiniz?&nbsp;Sorularınızı perkerasli@gmail.com e-posta adresi ya da @<a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/bibliyoterapi_asliperker/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bibliyoterapi_asliperker</a> Instagram hesabı üzerinden, ister isminizle isterseniz de bir rumuzla gönderebilirsiniz.Bu hafta okurumuz D.Ç.'den gelen soru annelik çıkmazlarına dair:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">"Annelik bambaşka bir şey. Hem mucizelerle dolu, hem de sorumluluğu çok fazla. Bu durumları nasıl aşacağımı bilemiyorum, çıkmaza giriyorum, kitap önerileriniz var mı? D.Ç."</blockquote>Sevgili D.Ç., bildiğim yerden sordunuz, teşekkürler. Ama zaten anne olan hangi kadın bu çelişkileri bilmez ki? Zira bana öyle geliyor ki annelik ilk günden itibaren aslında kadının kendi içinde de yaşadığı bir çatışma. Kimi bunun farkındadır kimi değil. Farkında olan bir nebze sıkıntısını nasıl çözeceğini düşünür, farkında olmayan yani toplumun ona yüklemiş olduğu rolü sevgiyle ve sabırla kabul eden kişi ise iç sıkıntısının adresini bulmakta zorlanır.&nbsp;Şimdi hiç vakit kaybetmeden konuyla ilgili dönüp Melanie Klein’a&nbsp;bakalım. Klein çocuğun doğduğu anda anneyi bir nesne olarak gördüğünü söyler ve bu nesne çocuk için hem iyi hem kötü olabilir. Bu teoriye göre annelik yükünü ise şöyle açıklayabiliriz: Anne çocuğun içinde her zaman idealize edilen, ama saldırılan ve suçluluk üreten bir figürdür. Annelikte suçluluk duygusu hem çok erken başlar hem de gitgide derinleşir. Kadın çocuğun iç dünyasında adeta bir savaş alanıdır.&nbsp;Çocuk onu sürekli bilinçdışı düzeyde idealize ettiği ama aynı zamanda öfkesini de ona yönlendirdiği için anne kendini yetersiz hisseder. Ona karşı olan saldırının farkındadır, ama düşünün ki bir insan olarak buna cevap verememektedir. Açıkçası benim gördüğüm kadınların anne oldukları andan itibaren onlardan insan olduklarını, herhangi biri, etten kemikten biri olduklarını unutmalarının beklendiği. Çok tuhaf değil mi?&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Artık hata yapamazsınız, gözünüz her an açık olmak zorundadır. Size karşı çocuğunuz tarafından yönlendirilen, zaman zaman zorbalamaya kadar varan davranışlara sabırla baş eğmelisinizdir. Kabul edelim, bu kimse için kaldırılabilir olamaz.</li></ul>Üstelik bu noktada şikayet etmeye de hakkınız yok. Toplumda kutsal görevini yapmak istemeyen pozisyonuna düşmeniz an meselesi. Ben en başından beri şunu açıkça söylüyorum: Ben çocuğumu seviyorum ama annelik müessesesi çok zor ve sevilesi bir şey değil.&nbsp;Klein’a göre çocuğun bilinçdışı dünyasında sürekli “iyi nesne” olmak zorunda kalmak yorucudur. Belki de annelerden beklenen şey, hiçbir zaman “kötü anne” olmamalarıdır. Oysa çocuğun ruhunda bile anne iki parçalıdır. Yani bir anne kendisine atfedilen her görevi harfiyen yerine getirmiş olsa bile çocuk onun bazı anlarını kötü annelik olarak görebilir.&nbsp;Hâl böyleyken bizden beklenen aslında bir mucize. Yani çocuk da dahil her şey size karşı olacak, yükünüz ağır olacak ama siz buna hiç isyan etmeyeceksiniz, etmemekle kalmayıp bu işi çok seveceksiniz. Mümkün değil. Bu fikirle barıştığımız anda işlerin değişeceğini düşünüyorum sevgili D.Ç. Eğer ölümsüz değilseniz hissettiklerinizin çok doğal olduğunu, yükün ağır gelebileceğini, bunun iç dünyanızda sarsıntılara sebebiyet vereceğini kabul etmeniz doğal.&nbsp;Naçizane kendi deneyimimden bir parça da paylaşmak isterim. Ben çocuğuma bu konuda şeffaf davranıyorum. Yani onu çok sevdiğimi ancak onun kadar insan olduğumu, duygularım, kafa karışıklıklarım, insani ihtiyaçlarım olduğunu anlatıyorum ve gözlerinin içine bakıp (belki de nafile) anlamasını bekliyorum.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Oya Baydar'dan 'Hiçbiryer'e Dönüş'</h2>Gelelim bize hangi kitaplar şifa olur? Hiç düşünmeden Oya Baydar’ın hemen hemen bütün romanlarını önerebilirim. Bilemiyorum kendisinin edebiyatına ne kadar hâkimsiniz ancak benim onda bulduğum en önemli tesellilerden biri bir anne olarak anlaşılma hissi.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Oya Baydar kutsal anne formundan uzak durur, onun kadınları anne oldukları kadar etten kemikten insanlardır ve hatta direnişçilerdir. Doğru bulunsun bulunmasın kendi hayatlarını ön plana koyabilirler.&nbsp;</li></ul>Baydar deneyiminize (eğer okumadıysanız) Hiçbiryer’e Dönüş&nbsp;ile başlayabilirsiniz. Yıllardır sürgünde yaşayan devrimci baş karakterin Eylül adında bir oğlu vardır ve o devrim için savaşmanın doğurmaktan daha önemli olduğu yıllarda çocuğunu dünyaya getirmiştir.&nbsp;“Çocuk hayatımızın odağı, amacı değil, ekiydi. Tarihe, geleceğe, bütün insanlara, bütün çocuklara adanmış yaşamımızdan aslan payı istemeye hakkı yoktu. Peki neden doğurdum onu?” diye sorar ama kesin bir cevap veremez. Tek hatırladığı devrimcilerin düşüncelerine inat siyasi bir yaşam ve duruşla anneliğin bir arada götürülebileceğini göstermek için doğurduğudur. Ancak ikisini birlikte yürütememiş ve aslında oğlundan uzaklaşmıştır.&nbsp;Bana Baydar bu konuya biraz şüpheci bakar, okur kadar kendini de sorgular gibi geliyor, yani&nbsp;bu kadın kendi hayatını önceleyerek iyi mi yapmıştır kötü mü? Bu bir soru ama bence daha önemli soru şu, sürekli kendimize bunu sormak yani kendimizi iki seçim arasında bırakmak zorunda mıyız? Bu çelişkiyle yaşamak hiç kolay değil zira.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Elena Ferrante'den 'Sen Gittin Gideli'</h2>İkinci romancımız Elena Ferrante. Ferrante, Napoli Romanları'nda da kesinlikle annelik meselesine eğiliyor ama benim burada tavsiye edeceğim kitabı Sen Gittin Gideli.&nbsp;Kurgusu fazlasıyla&nbsp;Sylvia Plath’in hayat hikayesini anımsatıyor. Olga adında bir kadın kocası tarafından terk edilince iki çocuğuyla kalır ve psikolojisi gitgide bozulurken hayatın zorluklarıyla da mücadele etmek mecburiyetinde kalır. Hayatın en büyük zorluğu da aslında bu debelenme hâlinde iki çocuğuna hâlâ annelik yapmaya çalışması ama bunun ona fazla gelmesidir.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Burada anne kendi ihtiyaçlarına ve arzularına odaklanmak için çocuklarını geçici olarak terk etmiştir diyebiliriz. Fiziksel olarak oradadır ama ruhsal olarak kendi dünyası içinde büyük bir savaş vermektedir. Annenin &nbsp;“mükemmel” insana dönüştüğü, kendini feda eden anne efsanesinin hâlâ çok yaygın olduğu düşünüldüğünde, bu anlatının reddedilmesini görmek güzel.&nbsp;</li></ul>Şöyle bir etrafınıza bakarsanız bunu zaten boşanmış çiftlerde kolaylıkla gözlemleyebilirsiniz. Erkek kolaylıkla çekip gider ve hayatına devam ederken kadın gidemez, çocuklarını terk edemez, hayat mücadelesine hiçbir şey olmamış gibi devam eder ama akıl sağlığını yitirebilir. En azından şunu düşünün, birinden ayrılmak, bir ilişkiden kopmak zaten zorken bunu bir de çocuğunuzun ruh sağlığını korumaya çalışırken yapmak daha da yıpratıcıdır.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Adrienne Rich’den 'Kadından Doğma'</h2>Gelelim üçüncü şifa kaynağımıza: Adrienne Rich’den Kadından Doğma.&nbsp;Rich’e göre kurumsallaşmış annelik, kadınlardan zeka yerine annelik "içgüdüsü",&nbsp;kendini gerçekleştirme yerine özverili olma, kendini yaratma yerine başkalarıyla ilişki kurmayı talep eder. Ve tahmin edin aslında bu düzeni kim kurmuştur? Tabii ki ataerkil toplum.&nbsp;İşin kötüsü bu düzenin yürümesi için de diğer kadınları polisliğe özendirmiş ve herkesten önce kadınları birbirlerini eleştirmeye teşvik etmiştir. Üstelik o ataerkil kontrolün nereden çıkacağı da hiçbir zaman belli değil. Kontrolcü sizin çok medeni görünen eşiniz de olabilir, profesör doktor babanız da. Kitaptan paylaşacağım alıntı sanırım konunun da özü.&nbsp;<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">“Anneler: çocuklarını okuldan alıyor; veli toplantısında sıralar halinde oturuyor; süpermarkette bebek arabalarında huysuz bebeklerini sakinleştiriyor; işten sonra eve dönüp akşam yemeği hazırlıyor, çamaşır yıkıyor ve çocuklarla ilgileniyor; çocuklarına iyi bakım verebilmek ve uygun okullar bulabilmek için mücadele ediyor; ev sahibi tahliye tehdidinde bulunurken çocuk yardımı çeklerini bekliyor; zevk ve rahatlamanın tek yolu seks olduğu için yine hamile kalıyor; hassas iç organlarına uzun iğneler batırtıyor; dışsal olarak tamamlanmamış rüyalarından bir çocuğun ağlamasıyla uyanıyor—annelerin fantezilerine, gündüz rüyalarına ve hayali deneyimlerine bakabilseydik, öfkenin, trajedinin, aşırı yüklü aşk enerjisinin, yaratıcı çaresizliğin somutlaşmış halini görürdük, annelik deneyimini parçalayan kurumsal şiddet mekanizmasını görürdük.”</blockquote>Bu üç önerinin size yalnız olmadığınızı hatırlatacağını düşünüyorum. Ne annelikten ilk yorulan sizsiniz ne de bunu itiraf etmekten ilk korkan. Bizden çok önemli duygularımızın bastırılması isteniyor, paylaşılmaması, yok sayılması. Oysa biliyoruz ki “anne sabırlıdır,” “anne yorulmaz,” “anne sıkılmaz,” “anne şikayet etmez,” ve “anne her koşulda çocuğunu sevmekten haz duyar” iç sesi kolektif süperegonun sesidir ve bastırılan duygular öfke, sıkılma, kaçma isteği, yetersizlik duygusu ve belki de en kötüsü çocuğa karşı ambivalans (sevgi nefret döngüsü) davranış olarak kendini gösterir.&nbsp;Şimdi bu kitapların ışığında bir kez daha fark etmenizi umuyorum: Siz de herkes kadar etten kemikten bir insansınız. Reçete aşağıda, sevgilerimle.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Oya Baydar, Hiçbiryer’e Dönüş, Can Yayınları, 223 syf.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Elena Ferrante, Sen Gittin Gideli,&nbsp;Everest Yayınları, 232 syf.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Adrienne Rich, Kadından Doğma,&nbsp;Otonom Yayıncılık, 368 syf. &nbsp;</li></ul>

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Sinema ve müzik evreninden söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları.

Duende

Annelik ilk günden itibaren her kadının kendi içinde yaşadığı bir çatışma. Bu süreçte kadınlardan çok önemli duygularını bastırmaları bekleniyor, paylaşmamaları, yok saymaları... Anneliğin ağır sorumluluğu altında yolunu bulmaya çalışanlara eşlik edecek, onlara yalnız olmadıklarını hissettirecek kitaplardan bir seçki...

Bibliyoterapi'de bu hafta: Annelik çıkmazlarına kitap reçetesi

İki hafta önceki <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/bibliyoterapide-bu-hafta-hayallerini-kaybedenlere-kitap?a=customButton&utm_source=aposto" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Bibliyoterapi</a>'de 52 yaşında artık hayal kuramadığını söyleyen bir hanımefendinin derdine derman bulmaya çalışmıştık. Bu yazıya pek çok yanıt geldi, meğer 50’li yaşların dertlerinden biriymiş. Ancak R.N. hanımefendi gönderdiği mesajda çok daha düşündürücü bir soru sormuştu:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">&nbsp;"Yaşım 46, hiç hayal kurduğumu hatırlamıyorum. Belki çocukken kurdum ama ondan bile emin değilim. Sanırım beceremiyorum. Takılıp tıkanıyorum sanki. Tam olarak ne istediğimi dahi bilmediğim şeyler var. ‘Var bir hayalimiz’ diye post atanlara çok imreniyorum ya da çocukluk hayalimdi gerçekleşti çok mutluyum diyenlere. Ya hayallerini gerçekleştirmek için adım adım, ilmek ilmek ilerleyenlere ne demeli? Peki ben nereden başlamalıyım? Ne okumalıyım?"</blockquote>Soruyu iki haftadır aralıksız düşünüyorum ve işin doğrusu ne kadar önemli bir mesele olduğunu da düşündükçe daha iyi anlıyorum. Her zaman olduğu gibi önce R.N.’nin ve onun gibi hiç hayal kurmamışların muhtemel psikolojik altyapısına&nbsp;bakalım.&nbsp;Hayal kuramamak ne demektir bir düşünün. Hayal kuramamak aslında isteyememektir. Biraz daha ileri gidelim. İstemeyi güvenli bulmamaktır. Bazı insanlar hayal kuramaz evet ama bu hayalsiz oldukları için değil, hayal kurmanın erken dönemde güvenli bulunmadığı bir psikolojik iklimde büyüdükleri içindir.Açayım: Hayal, çocuk zihni için masum bir oyun değil. Hayal beklenti üretir, umutlandırır ve kaçınılmaz olarak hayal kırıklığı ihtimali taşır. İşte bazı çocuklar için bu risk, çok erken yaşta ve çok ağır hissedilir. Bu çocuklar henüz gelişimsel olarak hayal kırıklığını tolere edecek bir iç kapasiteye sahip değilken, çevresel gerçeklik onlara şunları öğretir: İstemek risklidir, beklemek inciticidir ve umut kaybedilebilen bir şeydir. Bu bilgi bilinçli olarak kazanılmaz elbette, çocuk zihniyle tamamen hayatta kalmaya yönelik bir kararla birlikte gelir.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Elbette R.N.’nin aile yapısını, kendi ev ortamında isteklerine ne kadar ket vurulup vurulmadığını bilemiyoruz, ancak şunu yapabiliriz: Bugün 46 yaşında olan bir kadının çocukluğunun geçtiği dönemden ve coğrafyadan ipuçları edinebiliriz.&nbsp;</li></ul>Hanımefendi 1980 doğumlu. Toplumsal zemini bir düşünelim: Zaten hayalin lüks sayıldığı bir kültürün&nbsp;içindeyiz. Zira belirsizlikle şekillenmiş bir toplumsal zeminde hayal, özel bir alan olmaktan çıkıyor, ayıp, gülünç ya da tehlikeli bir faaliyet olarak kodlanıyor. Politik istikrarsızlık, ekonomik kırılganlık ve kuşaklararası aktarılmış kaygılar şu cümlelerle gündelik hayata sızıyor ki bunları benim gibi o dönemde büyüyenler hatırlayacaktır: “Ayağını yorganına göre uzat”, “Gerçekçi ol”, “Önce ekmeğini eline al”, “Hayaller karın doyurmuyor.”&nbsp;Bizler ister istemez hayallerimiz, yani aslında isteklerimizi askıya almak zorunda kalmış çocuklarız. Hayal kurmanın bile isyan sayılabileceği bir ortamda büyüdüğümüz yadsınamaz bir gerçek. O iklimde ödüllendirilen şey hayal değil,&nbsp;uyumdu. Kişisel yönelimlerimizden ziyade durumu idare edebilme becerisi önemliydi. Hayal kuran değil, uyumlanan, sessiz kalan, yük almayan çocuk takdir görüyordu. Bu aile içinde de, siyasi ortamda da böyleydi.Bu çocuklar uyum, erken sorumluluk alma, durumu idare etme, erken olgunluk becerilerini geliştirdi. Ve bakın bugünlerde çok konuşulan ve dalgası geçilen X kuşağı ortaya çıktı. Yani yetişkinliklerinde çok iş başaran, “ne iş olsa” yapan ve hâlâ da yapmaya gönüllü bir nesil. Ama bir şey eksikti: İçten gelen yön duygusu. Yani mesele bastırılmış bir arzudan çok hiç şekillenememiş bir arzu alanı.Uzun zamandır didiklediğim bir başka fikrimi de paylaşmak isterim. 1968 kuşağı Türk yazarlarının hayal kurmayı bir kenara bırakıp gerçeklerle yüzleşmeye davet eden romancılığının o dönem genç Türk insanı üzerindeki psikolojik etkileri. Bunu çok düşünmüş, çok da kızmışımdır yalan yok. Büyüklerim lütfen bunu açık bir yürekle okusunlar.&nbsp;1968 kuşağı Türk romancılığı&nbsp;yalnızca estetik ya da ideolojik bir kırılma değildi, kolektif bir psikolojik iklim kurma girişimiydi. Hayali askıya almaya bir davetti. O dönemin yazarlarının önemli bir kısmı, romanı&nbsp;hayal kurdurmak için değil, uyanık tutmak için&nbsp;yazmıştı. Bu da okuru “Başka bir hayat mümkün” düşüncesine yönlendirmiyordu, tam tersi bizi “İçinde bulunduğun gerçeklikten kaçamazsın” fikriyle yüzleştiriyordu. (Beni kurtaranın 11 yaşında İngilizcesiyle tanıştığım Mark Twain olduğunu düşünüyorum.)&nbsp;Bu estetik bir tercih olmanın ötesine geçmişti, tarihsel ve ahlaki bir zorunluluktu. En nihayetinde onlar da sert gerçeklerle büyümüş bir kuşaktı ve okura bunu anlatmayı görev edinmişlerdi. O yüzdendir ki bugün hâlâ Türkiye’de içinde siyasi fikir bulunmayan romanlar biraz daha “önemsiz” ve “işlevsiz” addedilir. O kuşağın okuru da bu fikre alışmıştır ve hayalî kurguyu; burjuva kaçışı, lüks, zayıflık olarak değerlendirir.&nbsp;Bütün bunları neden anlatıyorum sevgili R.N.? Geriye dönüp baktığımızda anlıyoruz ki böyle bir ortamda hayal kurmak neredeyse direnmek demekmiş. Belki de hayal kuranların azınlıkta olduğu bir dönemden bahsediyoruz. Bunu bizim üniversite yıllarımızdan on kişiden dokuzunun işletme okumasından da pek âlâ çıkarabilirdik, lafı uzatmış oldum.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Oğuz Atay'dan Tutunamayanlar</h2>Peki bizim derdimize deva olacak romanlar nelerdir? Öncelikle şunu söyleyelim: Hayal, psikolojik gelişimin en üst basamağıdır. Alt basamaklar kurulmadan sizi hayal kurmaya zorlamak doğru olmaz. Önce kendinize şu soruyu sormanızı tavsiye ederim:<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">"Ben ne istemiyorum? Zira istememek, istemenin kapısı."</blockquote>İlk romanımız Oğuz Atay’dan&nbsp;Tutunamayanlar.&nbsp;Yıllarca sevmekte zorlandığım ama 40’lı yaşlarımda okuduğumda birdenbire benim için önemli bir kılavuz hâline gelen bu romanın adı zaten konuyu bütünüyle anlatmıyor mu?&nbsp;Ne demektir tutunmak? Topluma uyum sağlamaktır. Bunun için ne gerekmektedir? Normal olmak, işe yaramak, ayıp etmemek, elâleme göre yaşamak ve para kazanmak. Böyle bir dünyada hayal kurmak tabii ki gülünçtür. Bütün bir roman boyunca bir kurgunun peşinden gitmekten çok birini tanımaya çalışırız. Selim Işık. Ve sevgili R.N. Selim’in sizin yolunuza da ışık tutacağına inanıyorum. Kaldı ki belki de yazar bu seçimi bilinçli yapmıştır.&nbsp;Romanın hayalî kahramanı Olric’in görevi ise aslında tamamen psikolojik analizdir. Onların istediği gibi yaşamak istememektedir. Hatırlayın, ne demiştik, önce neyi istemediğinizi kendinize sorun. Bu "Bir sonraki yılbaşını ailemle kutlamak istemiyorum" olabileceği gibi "Başkaları gibi olmak istemiyorum" da olabilir.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Ayşe Kulin'den Füreya</h2>İkinci romanımız Türk edebiyatının çok satan yazarlarından Ayşe Kulin’den&nbsp;Füreya.&nbsp;Kulin’in eserlerini bir görev bilinci ile okuyan biri olarak bu romanın sizin durumunuzla birebir örtüştüğünü ve okudukça bugüne kadar sizdekinin bir eksiklik değil, bilhassa sizde&nbsp;eksik bırakılmış bir şey olduğunu anlayacağınızı düşünüyorum.&nbsp;Zira Füreya’nın kadın oluşu, hayalin askıya alınması durumunu iki kat güçlendirir. Çünkü kadınlardan beklenen “fazla istememek”tir. Kendin için yaşamak bencillik gibi algılanır. Üstelik Füreya’nın bu kalıbın dışına çıkmaya çalışması bile yine bir tür uyumluluk çerçevesinde olur. Seçtiği meslek fantastik ya da romantik değildir, yine işlevseldir. Seramik nihayetinde maddiyata da dönüştürülebilen kadim bir sanattır.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Peki Füreya bunu ancak ne zaman yapabilir? &nbsp;Hayal kurmasına izin verilen bir yaşa geldiğinde. Füreya hayal kurmayı değil, yön bulmayı öğrenir. Doğru başlangıç noktası neden bu olmasın ki?</li></ul><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Gail Honeyman'den Eleanor Oliphant Gayet İyi</h2>Üçüncü romanımız okumaktan çok zevk alacağınızı düşündüğüm Eleanor Oliphant Gayet İyi. Hayatı boyunca değil hayal kurmak bir hayali olabileceğini bile bilmemiş bir kadının hikayesi. Eleanor tuhaf, kimselere benzemeyen, antisosyal bir kadın ama kendini arayışı devam ediyor, hatta belki de bir hayali olabileceğini, üstelik bunun gerçeğe dönüşebileceğini yavaş yavaş anlıyor.&nbsp;Yıllarca annesinin manipülasyonları altında ezilmiş, nefes almaya çalışmış, boğulmuş, başına gelen talihsizliklere rağmen hayatta kalmayı çok iyi öğrenmiş ama istemeyi hiç öğrenememiştir. Sık sık ettiği “Gayet iyiyim” lafı&nbsp;bir savunmadır aslında. Şunu demektedir: Bu kadarı bana iyi, daha fazlasını istemiyorum ve hayal kırıklığı riskini almıyorum.&nbsp;Şimdi bu noktaya kadar biraz toplumu, biraz tarihsel gerçekleri ve belki aileyi sorumlu tuttuk ama tabii kendimize şu soruyu da sormamız gerekecek:<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">"Ben hayal kırıklığına uğrama riskini alabiliyor muyum?"</blockquote>Son düşünce olarak da bunu ortaya koymuş olayım ve reçetemize geçeyim:<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Gail Honeyman, Eleanor Oliphant Gayet İyi&nbsp;Pegasus Yayınları, 376 syf.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Oğuz Atay, Tutunamayanlar&nbsp;İletişim Yayınları, 724 syf.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ayşe Kulin, Füreya&nbsp;Everest Yayınları, 424 syf.&nbsp;</li></ul>

Geriye dönüp baktığımızda anlıyoruz ki X kuşağının büyüdüğü ortamda hayal kurmak neredeyse direnmek demekmiş. Hayal kuranların azınlıkta olduğu bir dönemden bahsediyoruz. Peki hayal kuramama derdimize deva olacak romanlar hangileri?

Bibliyoterapi'de bu hafta: Hayal kuramayanların ufkunu açacak kitaplar

2020'de yazıyla başlayan, ardından podcast'le devam eden "Bibliyoterapi" artık Aposto çatısı altında! Bu hafta hayal kurma yetisini kaybetme şikayetiyle gelen B.İ. için üç kitaplık bir reçetemiz var.

Aslı Perker