1991 yılında Douglas&nbsp;Coupland, Generation&nbsp;X:&nbsp;Tales&nbsp;for&nbsp;an&nbsp;Accelerated&nbsp;Culture kitabında içinde bulunduğu kuşağı “X” olarak tanımlayarak günümüzün en büyük&nbsp;trendlerinden&nbsp;birini, kuşakları isimlendirme ve ortak aidiyetlerini sorgulama akımını popüler kültüre taşıdı. Daha önce kuşak çatışmalarını inceleyen sosyologlar olsa da&nbsp;Coupland&nbsp;bir sosyolog değil, kendini yabancılaşmış hisseden kuşağını sorgulayan bir sanatçıydı. Popüler kültüre kattığı bakış açısı ise zamanla Y, Z ve Alfa kuşaklarına uzanan bir aidiyete dönüştü.Kuşakları isimlendirerek anlama trendi, ilk olarak pazarlamacılar arasında yayıldı. Ancak özellikle 1990’ların sonları ile 2010’ların başları arasında doğanları tanımlamak için kullanılan "Z kuşağı" etiketi, zamanla başlı başına bir kimliğe dönüştü. Artık neredeyse bir millet gibi Z kuşağının da ortak bir kültürü, espri anlayışı ve alışkanlıkları var. Öyle ki kurumlar, bu kuşağa daha fazla seslenebilmek için gençlere doğrudan “Gen Z” diye hitap edebiliyor; onlarla özdeşleştirilen bazı davranışlarla tatlı tatlı dalga geçerek onlara hitap etmeye çalışabiliyor.<ul><li>Fakat bugün aynı “Gen&nbsp;Z"nin kurumlara güveninin eridiğini, geleceğe dair umudunun azaldığını ve temsiliyet krizinin yükseldiğini de görüyoruz.&nbsp;Bu koşullarda kurumların gençlerin güvenini kazanması hiç olmadığı kadar zor.&nbsp;Hatta bu güvensizlik, artık başlı başına bir “Gen Z” aidiyetinin parçası.</li></ul>Gelinen nokta ise&nbsp;bugünkü&nbsp;“Z kuşağı protestoları”. Son yıllarda Sırbistan’dan Fas’a, şimdi de başta Fransa olmak üzere Batı Avrupa’nın farklı kentlerine uzanan gençlik&nbsp;hareketleri; eğitim&nbsp;bütçelerindeki eksikliklere, büyüyen ev&nbsp;bulma&nbsp;krizine, yolsuzluğa ve ekonomik güvencesizliğe karşı yükselen kitlesel eylemler olarak karşımıza çıkıyor. Farklı ülkelerde, farklı koşullarda ortaya çıkan bu eylemlerde gençler çoğu zaman ön saflarda yer alıyor. Bir zamanlarda şanslı bir zamanda dünyaya geldikleri söylenen bu kuşak, bugün kendisine karşı adaletsiz olduğuna inandığı bir dünyanın varlığını Z kuşağı kimliğinin bir parçası hâline getiriyor.&nbsp;<ul><li>Birçok ülkede büyüyen konut kriziyle birlikte 20’li yaşlarda kendine ait bir yaşam alanına sahip olmanın giderek zorlaşması, yüksek eğitimliler arasında nitelikli bir iş bulamamanın normalleşmesi, Batı’da artan enerji ve savunma bütçeleriyle birlikte sosyal harcamaların geri planda kalması ve demokrasinin birçok ülkede gerilemesiyle Z kuşağı olmak da hiç olmadığı kadar melankolik bir kimliğe dönüşüyor.</li></ul><figure><img src="https://images.aposto.com/2026/9/2/1793121559688.jpeg" width="600" height="338" draggable="false" contenteditable="false" style="max-width: 100%; height: auto; display: block;"><figcaption>Adults</figcaption></figure>Bu yeni kimliğin izlerini yalnızca kitlesel protestolarda değil, popüler kültürde de görüyoruz. Yılın en ses getiren sitcomlarından Adults, yetişkinliğe adım atmaya çalışan beş ev arkadaşının zorluklarını komediye dönüştürerek Z kuşağının kaygılarını anlatıyor; böylece kitlesel melankoli bir&nbsp;sitcoma&nbsp;uyarlanıyor. Şirketler ise Z kuşağı gençleri arasında yaygın olarak algılanan “gülümsemeyen, duygusuz yüz&nbsp;ifadesi”ni, yani “Gen Z&nbsp;stare”i, sosyal medyada&nbsp;mem’ler&nbsp;aracılığıyla paylaşarak pazarlamalarının bir parçası hâline getiriyor.<ul><li>Bazı teorisyenler bu ifadenin nedenini gençlerin artık fiziksel olarak daha az sosyalleşmesine bağlıyor. Yani aslında bu komik tespitin ardında, dijital dünyanın fiziksel dünyanın yerini almasından sosyal&nbsp;imkanların&nbsp;gençler için ulaşılmaz hâle gelmesine kadar çok daha büyük problemler yatıyor olabilir.</li></ul>Türkiye’de ise “Z kuşağı”, ilk gündem olduğu dönemden bu yana dünyanın gidişatına kızgın ve genellikle muhalif tarafta duran gençleri tanımlamak için kullanılıyor. 2020 yılında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın&nbsp;YouTube’da&nbsp;yaptığı bir yayın gençlerden büyük tepki çekince Z kuşağının siyasi idealleri, değerleri ve ne kadar muhalif bir kimliğe sahip olduğu birden ülkece masaya yatırıldı. 2023 seçimlerinde gençlerin hangi partiye oy verebilecekleri dönemin en çok konuşulan konularından biriydi.&nbsp;O günden beri Z kuşağı, Türkiye’de bazen yüceltilen, bazen küçümsenen, bazen de kendi içinde ayrışan “yeni kuşak solcu” veya “seküler&nbsp;milliyetçi” gibi kimlikler üzerinden anlaşılmaya çalışılan bir grup. Birçok ülkede olduğu gibi Türkiye’deki Z kuşağı da geleceğe dair umutsuzluğu, sisteme karşı tepkileri ve yeni kimlik arayışlarıyla öne çıkıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/9/2/1793120960475.png" width="600" height="398" style="max-width: 100%; height: auto; display: block;">Tüm dünyada Z kuşağından muhalif gençler, ortak aidiyetlerini internet ve popüler kültür üzerinden de ifade ediyor. Geçen yıl Fas’taki protestolarda muhalif gençler arasında sembolleşen One&nbsp;Piece&nbsp;animesine&nbsp;ait korsan bayrağı, bugün Paris’teki eylemlerde de görülebiliyor. Benzer şekilde, Türkiye’deki 19 Mart protestoları sırasında ortaya çıkan ve&nbsp;viral&nbsp;olan&nbsp;Pokémon&nbsp;kostümü, daha sonra Sırbistan, Gürcistan ve hatta ABD’deki eylemlerde de görüldü. <ul><li>Birbirinden farklı ülkelerde, farklı siyasi taleplerle sokağa çıkan gençlerin aynı popüler kültür sembollerini kullanması, gençlerin ön planda olduğu hareketler arasında dikkat çekici&nbsp;bir görsel ortaklık yaratıyor.</li></ul>Fakat Z kuşağı, belirsiz bir geleceğe karşı mücadele eden bir kuşak olduğu kadar kendi içinde de bölünmüş bir kuşak. Bir yanda Fransa’daki öğrenciler eylemleriyle tüm dünyada gündem yaratırken, öte yanda birçok Z kuşağı üyesi sosyal medyada bu eylemleri yozlaşmanın bir göstergesi olarak yorumlayabiliyor. Bir yanda Türk kökenli ABD’li yayıncı Hasan Piker, sosyalist görüşleriyle geniş bir genç kitleye ulaşırken diğer yanda Z kuşağının birlikte büyüdüğü ve bugün&nbsp;Trump&nbsp;yanlısı olan birçok&nbsp;influencer&nbsp;sosyal medyada hiç olmadığı kadar ön planda. Berlin’de genç seçmenlerden güçlü destek alan Die Linke, Elif Eralp’in adaylığında seçimden birinci çıkarken Almanya genelinde AfD’nin özellikle genç erkekler arasındaki desteği de artıyor.Yani Z kuşağı, artık varoluşunun bir parçası hâline gelen bu melankoli ve gelecek kaygısının ilacını bambaşka yerlerde, hatta kimi zaman tamamen zıt ideallerde arayabiliyor. Böylece Z kuşağı, yalnızca melankoli etrafında birleşen değil, melankoliyle birlikte farklı rüzgarlara kapılan ve kendini&nbsp;binbir&nbsp;farklı şekilde anlatmaya çalışan bir jenerasyonun&nbsp;hikayesine dönüşüyor.

Her perşembe yerel ve ulusal politikadan en kritik meseleleri ele alarak derinlemesine inceliyor, bağımsız bir tutumla alanında uzman akademisyenlere mikrofon uzatıyoruz.

Türkiye'yi yakala, dünyayı anla.

Spektrum

Son yıllarda Sırbistan’dan Fas’a, şimdi de başta Fransa olmak üzere Batı Avrupa’nın farklı kentlerine uzanan gençlik hareketleri; eğitim bütçelerindeki eksikliklere, büyüyen ev bulma krizine, yolsuzluğa ve ekonomik güvencesizliğe karşı yükselen kitlesel eylemler olarak karşımıza çıkıyor. Öte yandan Z kuşağı, artık varoluşunun bir parçası hâline gelen melankoli ve gelecek kaygısının ilacını bambaşka yerlerde, hatta kimi zaman tamamen zıt ideallerde de arayabiliyor.

Mucizevi kuşaktan ortak melankoliye: Z Kuşağı’nın kendini arayışı

A<a name="_GoBack" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a>vrupa Merkez Bankası, radikal bir kararla ikonik euro banknotlarını baştan aşağı değiştirmeye hazırlanıyor. Avusturyalı tasarımcı Robert Kalina'nın imzasını taşıyan ve bugün hâlâ kullanılan banknotların Avrupa mimari tarihini sergileyen konsepti 1996 yılında seçildi; 2002'de ise dolaşıma girerek dünyanın en tanınan para tasarımlarından biri hâline geldi.O dönemde tercih edilen mimari tema, yalnızca estetik bir seçim değildi. Gerçek kişi ya da ulusal anıtlar yerine, bir kıtanın mimari evrimini temsil eden hayalî köprüler ve yapılar kullanılarak ortak bir Avrupa kimliği&nbsp;inşa edilmeye çalışıldı. Bu yaklaşım hem tarafsız bir görsel dil sunuyor hem de kıta kültürleri arasındaki bağlantısallığı öne çıkarmasının yanı sıra Avrupa Birliği'nin genişleme döneminin ruhunu yansıtan "birlikte inşa edilen Avrupa" fikrini çağrıştırıyordu.Aradan yaklaşık otuz yıl geçti. Bugün Avrupa, yalnızca yeni güvenlik özelliklerine sahip banknotlar tasarlamıyor; aynı zamanda gölgede kaldığını hissettiği bir dönemde kendini nasıl anlatmak istediğini de yeniden düşünüyor. Avrupa Merkez Bankası'nın geçen günlerde finale kaldığını açıkladığı tasarımlar da Avrupa'nın son yıllarda kafa yorduğu&nbsp;temel bir soruya&nbsp;işaret ediyor: Avrupa Birliği, yeni ortak öncelikler etrafında şekillenen siyasi bir topluluk mu olmak istiyor, yoksa köklü ve dinamik bir medeniyetin büyük temsilcisi mi?<img src="https://images.aposto.com/2026/6/2/1785229829546.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.92" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">İşte Avrupa Merkez Bankası, bu ikilem doğrultusunda belirlenen iki tema altında hazırlanan on euro banknotu tasarımını kamuoyu oylamasına açtı. Finalistlerin 5'i "Avrupa Kültürü" konseptini temsil ederken, diğer 5'i de "Nehirler ve Kuşlar" temasını sunuyor. Avrupa Merkez Bankası'nın sitesinde yapılan oylama 21 Eylül tarihine kadar açık ve katılmak için AB vatandaşı olma, hatta AB ülkelerinden birinde yaşama zorunluluğu da yok.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Hâliyle yarışma, başta Avrupa olmak üzere dünyanın sosyal medya gündemine girdi; insanlar Avrupa'nın yeni temsilcisinin&nbsp;insan mı, doğa mı olması gerektiği konusunda ikiye bölündü.</li></ul>"Avrupa Kültürü" konseptinde öne çıkan tasarımların ön yüzünde, Avrupa'nın şimdiye kadar yapmaya özellikle çekindiği klasik bir tema öne çıkıyor: Kıtanın kültürel birikimini simgeleyen tarihî figürler. 3 kadın ve 3 erkekten oluşan seride, Leonardo da Vinci ve Beethoven gibi ikonik isimlerin yanı sıra barış aktivisti kimliğiyle öne çıkan Avusturyalı yazar Bertha von Suttner ve Avrupa'nın dış dünyayla bağlantısını gösteren Yunan-Amerikalı operacı Maria Callas da var.<img src="https://images.aposto.com/2026/6/2/1785229854017.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.95" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bu tasarım fikri kamuoyunun bir kısmı tarafından beğenilse de, seçilen isimlerin genelde Batı Avrupa ve Avrupa Birliği'ne erken katılmış ülkelerden olması, Avrupa'da zaman zaman öne çıkan kültürel temsiliyet tartışmalarını da tetikledi. Banknotlarda eski Doğu Bloku üyelerini temsil eden tek figür, 20 euro üzerinde yer alan Polonyalı bilim insanı Marie Curie. Ancak bu isim de aynı zamanda Fransa ile özdeşleştirilen bir figür.Kültür temalı banknotların arkasında ise Avrupa yaşamının simgelerinden biri olarak görülen&nbsp;"kültürel alanlar" onurlandırılıyor. Parkta birlikte enstrüman çalan müzisyenler, kütüphanede kitap okuyan çocuklar, müze gezen sanatseverler... Bu şekilde hem banknotların ön yüzünde görülen figürlerin katkı sağladığı "Avrupa medeniyetinin" kamusal alanlarda yaşamaya devam ettiği ima edilirken hem de Avrupalıların çeşitliliği ve dinamizmi vurgulanıyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/6/2/1785229868447.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.91" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Kamusal ve kültürel alanların yüceltilmesi aslında birçok Avrupalının son dönemde aşina olduğu bir konu. Avrupa Birliği'nin neredeyse bir entegrasyon mucizesi olarak gördüğü bu alanlar, hem farklı Avrupa ülkelerinden kişilerin sıklıkla biraraya gelmesine vesile olmasıyla hem de Avrupa’da aidiyet sorunları yaşayabilen toplumların, mesela göçmenlerin, kendilerini bir grubun parçası olarak hissedebilmesi potansiyeliyle Avrupalılık aidiyetini güçlendiren alanlar olarak görülüyor. Böylece "Avrupa Kültürü" temalı banknot tasarımları da ön yüzlerinde kurdukları klasik medeniyet anlatısını, arka yüzlerinde çoğulcu yaşamı öne çıkaran bir toplum tasviriyle dengeliyor."Nehirler ve Kuşlar" temalı banknotlar ise görece daha nötr ve güvenli bir seçenek. Tasarımların ön yüzünde, Avrupa'nın farklı bölgelerinde yaygın olarak görülen leylek, çalıkuşu ve yalıçapkını gibi kuş türleri resmedilmiş. Bu tasarımlar dağ, şelale manzaraları ve nehirlerle tamamlanmış. Avrupa'nın doğayla birlikteliğini ve ekolojik çeşitliliğini vurgulayan bu tasarımlar, Avrupa Birliği'nin son yıllarda üzerinde çok durduğu çevre ve sürdürülebilirlik politikalarına da göz kırpıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/6/2/1785229885714.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.07" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bu tasarımların ön yüzlerinde yalnızca kuş türlerinin seçilmiş olmasının arkasında sembolik bir fikir de olabilir. Yaşamları boyunca siyasi sınırlara takılmadan farklı ülkelere göç eden kuşlar, kendisini açık sınırlar ve serbest dolaşım ilkesiyle tanımlayan Avrupa Birliği vatandaşlığı anlayışını ve özgürlük anlatısını yansıtıyor olabilir. Avrupa nehirleri ise tarih boyunca kıtanın farklı bölgeleri arasında ticaret, ulaşım ve etkileşimi mümkün kılmaları nedeniyle sıklıkla Avrupa toplumlarının karşılıklı işbirliğine yardım eden doğal unsurlar olarak değerlendiriliyor.Bu tasarımların arka planında ise Avrupa ülkeleri denildiğinde ilk akla gelen ikonik tarihî yapılar değil, Brüksel ve Frankfurt gibi şehirlerde bulunan Avrupa Birliği kurumlarının görselleri yer alıyor. Bu şekilde tasarımların belirli bir ülkeyi öne çıkarmamayı amaçlayan dili görece korunmaya çalışılırken, kıtayı düşündüğümüzde ilk akla gelmeyen daha modern ve bürokratik yapılar aracılığıyla Avrupa Birliği'nin kurumsal kimliği vurgulanmış. Böylece doğa ve kurumlar gibi iki kavram bir araya getirilerek daha evrensel bir konsept oluşturulmuş.<img src="https://images.aposto.com/2026/6/2/1785229898730.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.07" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fakat bu iki tasarımın da şu an hâlâ kullanımda olan mimari konseptli eurolardan önemli bir farkı var; o da daha tarafsız ve apolitik olması için büyük çaba harcanmış bir konseptten ortak değer idealleri ve Avrupa politikalarına göndermelerde bulunan tasarımlara geçiş yapılması. Bu geçiş, esasında Avrupa Birliği'nin sloganı olarak kabul gören "çeşitlilik içinde birlik" anlayışını da, daha ortak bir birliktelik fikrini öne çıkararak güncelliyor gibi.&nbsp;Böylece Avrupa Birliği, 2008 krizinden Brexit'e, toplumsal kutuplaşmanın artışından Ukrayna Savaşı'na kadar uzanan belirsizlik dönemini, toplumu ortak gündem, sosyal birliktelik ve kurumsal güven etrafında biraz daha Avrupa'ya kenetlemeye çalışarak aşmayı hedefliyor. İşte Avrupa Birliği'nin sahiplendiği bu güncellenen Avrupa anlatısı da ilerleyen yıllarda kıta Avrupası'nda yaşayan milyonlarca insanın cüzdanına girmeye hazırlanıyor.

Avrupa Merkez Bankası, radikal bir kararla euro banknotlarını baştan aşağı değiştirmeye hazırlanıyor. Bu kararla Avrupa, yalnızca yeni güvenlik özelliklerine sahip banknotlar tasarlamıyor; aynı zamanda gölgede kaldığını hissettiği bir dönemde kendini nasıl anlatmak istediğini de yeniden düşünüyor.

Avrupa kimliğini yeniden tasarlıyor: Yeni Euro banknotları bize ne anlatıyor?

Bu aralar dünyada "yumuşak güç"ün, yani ülkelerin dış dünyayı kültürleri ve değerleriyle etkileyebilme kabiliyetinin öldüğü tezi oldukça popüler. Son dönemin çok konuşulan teknoloji şirketi Palantir, Nisan ayında yayımladığı tartışmalı manifestoda da bu görüşe bir atıf yapmış; artık Batı dünyasının dijital savunma teknolojileri başta olmak üzere sert gücüne odaklanmadan, sadece yumuşak güçlerini kullanarak hiçbir ilerleme kat edemeyeceğinin altını çizmişti.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bu konuşulan “yeni dünya” dinamikleri kültür dünyasında da farklı sonuçlar doğurdu; özellikle Avrupa’da kültür-sanata ayrılan devlet destekli sermaye bazen azaldı, bazen de içerikten ziyade dijital dönüşüme adapte olma, toplumsal kutuplaşmayı önleme, toplumsal yalnızlı<a name="_GoBack" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a>ğı azaltma gibi somut hedefleri merkezine alarak strateji değiştirdi.&nbsp;</li></ul>Fakat bu hafta Ankara’da düzenlenen NATO zirvesine baktığımızda, hem ev sahibi Türkiye hem de davetli Batılı liderler için yumuşak gücün ölümünden öte daha teatral, kişisel ve sert bir yöne doğru biçim değiştirdiğini&nbsp;görmek mümkün. Televizyon yayınlarından çok, sosyal medyadan takip edilen zirvede liderler, bir yandan ev sahibi ülkenin kurmaya çalıştığı büyük bir medeniyet anlatısının parçası olurken, diğer yandan da kendi anlatılarını yansıtan jestleri, alışkanlıkları ve sembolleri aracılığıyla, diplomasinin hiç olmadığı kadar performatif hâle geldiği bu yeni düzene uyum sağlamaya çalışıyor.Son yılların en önemli NATO zirvelerinden biri olacağı aylar öncesinden konuşulmaya başlanan 2026 Ankara Zirvesi, 7-8 Temmuz tarihleri arasında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde yapıldı. Külliye, 2014 yılında tamamlanıp "Ak Saray" ismiyle açıldığında, sadece Türkiye’de değil, uluslararası basında da zaman zaman eleştirilmiş, tevazuyu öne çıkartan Avrupa siyasi kimliğine ters algılanması sebebiyle Türkiye’nin Batı’dan uzaklaşmasının bir alameti olarak yorumlanmıştı. Hatta 2015 yılında Angela Merkel burayı ziyaret ettiğinde Erdoğan görüşme salonunda bir tahtı andıran altın varaklı şaşaalı bir koltuğa oturtulunca ülkesi Almanya’da tepki toplamıştı.Fakat artık itibar ve medeniyet gösterisinin&nbsp;hiç olmadığı kadar doğrudan olduğu, ABD’deki Beyaz Saray’ın bile büyük bir balo salonunun eklenmesiyle genişletilmek istenildiği bir dünyada Cumhurbaşkanlığı Külliyesi de uluslararası kamuoyunda eskisi kadar büyük bir tartışma yaratmıyor. Öyle ki, 32 NATO ülkesinin liderleri başta olmak üzere birçok davetli pek endişelenmeden külliyenin önünde bir hatıra fotoğrafı çekebiliyor. Yeniden Avrupa kıtasında yaşanan savaşların, artan askerî yatırımların konuşulduğu 2026 yılında, öncesinde bir kesim tarafından tabu olarak görülen simgeler de yeni diplomasi dilinde rolünü alıyor.Tabii ki bu trendin başını çekenlerden biri de&nbsp;ABD Başkanı Donald Trump. Yakın tarihte görmeye alıştığımız ABD başkanlarından farklı olarak Trump, ülkeleri överken demokrasi gibi değerleri değil pürüzsüz yollar, güzel yemekler, itibarlı karşılamalar gibi somut öğeleri öne çıkarıyor. Tabii Trump'ın kalbine giden yolun bilinmesi de, ABD'nin Türkiye'ye yönelik yaptırımları kaldırması ve F-35 satışını yeniden değerlendirmesi gibi kritik kararların beklendiği bir dönemde Türkiye hükümeti için özel bir fırsat doğurdu.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Trump baştan aşağı yenilenmiş bir Ankara'da oldukça görkemli bir törenle karşılanarak zirve boyunca el üstünde tutuldu. Nitekim daha sonraki açıklamalarından da görüldüğü üzere bu karşılama Trump’ta çok olumlu bir izlenim bıraktı.</li></ul>Zirvenin en çok konuşulan taraflarından biri de konuk liderler ilk gün Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ne akşam yemeğine doğru yürürken, büyük bir mehter takımının&nbsp;onlara eşlik etmesiydi. Birçok lidere farklı marşlar çalınırken en az iki lidere en bilinen mehter marşı "Ceddin Deden" eşlik etti: Donald Trump ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/6/6/1783747604525.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.69" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Aslında Türkiye’nin mehter takımını diplomasinin bir parçası olarak kullanması ne yeni ne de Erdoğan’ın Cumhurbaşkanlığı dönemine özgü. 2004 yılında Ahmet Necdet Sezer liderliğinde İstanbul’da düzenlenen NATO Zirvesi’nde de konuk liderlere bir mehter takımı gösterisi düzenlenmişti. Fakat bu zirvede yeni olarak algılanan, mehter takımının bu kadar ön planda yer alması. Konuk liderler de bu performansa uyum sağladı, hatta o gece Türkiye’de en çok konuşulan anlardan biri İtalyan Başbakan Giorgia Meloni’nin mehter takımı eşliğinde havalı bir şekilde akşam yemeğine yürümesiydi.&nbsp;Bu gösteri de günümüzde şekil değiştiren "yumuşak güç"ün bir ürünü olarak görülebilir. Mehter, esasında bir medeniyet ve kültür mirası gösterisi; fakat askerî güç ve geleneğinin ön plana çıkarılmasıyla "eski dünya"nın daha güvenli yumuşak kültürel gösterilerinden belirgin bir şekilde ayrılıyor. 2004 yılında İstanbul’da düzenlenen NATO zirvesinin logosunda İstanbul Boğazı mutlak barışı temsil edercesine bir kuş siluetine benzetilerek tasarlanmıştı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Şimdi ise ön planda bir askerî caydırıcılık anlatısı var. Ve daha da önemlisi, sadece Türkiye değil diğer NATO ülkeleri için de bu anlatı günümüzün gerçekliklerini ve önceliklerini temsil ediyor.&nbsp;</li></ul>Zirvenin dikkat çeken yönlerinden biri de birçok liderin, karakteristik ve medyatik özelliklerini öne çıkararak yükselen performatif siyaset anlayışına uyum sağlamasıydı. Özellikle Angela Merkel'in 2021'de Alman Şansölyeliği görevinden ayrılmasının ardından Avrupa zaman zaman "karizmatik lider" eksikliğiyle eleştirildi; hatta bazı yorumcular bunun Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden önce Avrupa'nın siyasi caydırıcılığını zayıflattığını savundu.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/6/6/1783747921121.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bugün ise uluslararası zirvelerde adeta birer kişisel marka hâline gelen, keskin karakterleriyle gündem oluşturan liderler öne çıkıyor. Bu eğilimin en belirgin örneklerinden biri Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron. Görevinin ilk yıllarında daha mesafeli ve ciddi bir profil çizen Macron, son yıllarda ise rahat tavırları, güneş gözlüğü ve ziyaret ettiği ülkelerde yaptığı sabah koşularıyla dikkat çekiyor. Ankara'da da tekrarladığı bu koşu, bazı yorumlara göre yalnızca kişisel bir rutin değil, ziyaret ettiği ülkenin gündelik yaşamıyla sembolik bir bağ kurma mesajı taşıyordu.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Fakat Macron koşusu boyunca bazı Ankaralılarla selamlaşma imkanı bulsa da, yüksek güvenlik önlemleri ve polis barikatları eşliğinde yaşanan bu karşılaşmaların tamamen spontane ya da gündelik olduğu söylenemezdi.</li></ul>Zirvede tarzı ve "cool" tavırlarıyla öne çıkan bir diğer figür de Giorgia Meloni'ydi. Son dönemde Donald Trump'la yaşadığı gerilim nedeniyle nasıl bir tutum sergileyeceği merak edilen İtalya Başbakanı, kendine özgü üslubuyla zirvenin en çok konuşulan liderlerinden biri oldu. Alman Şansölyesi Friedrich Merz ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen gibi daha kurumsal profil çizen liderlerin aksine, Macron ve Meloni gibi isimler yalnızca söyledikleriyle değil, uluslararası kamuoyunun ülkeleriyle özdeşleştirdiği kimi stereotipleri çağrıştıran jestleri ve tavırlarıyla da öne çıkıyor. Bu durum, uluslararası zirvelerde liderlerin kişisel imajının ve kamuoyuna yansıyan jest ve davranışlarının diplomatik iletişimin giderek daha görünür bir parçası hâline geldiğini gösteriyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Örneğin Macron'un akşam yemeğinde Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleri ve şef Fatih Tutak ile sohbet edip onları Paris'e davet etmesi, Fransa'nın sanat ve gastronomiyle özdeşleşen kültürel imajını çağrıştıran sembolik bir an olarak dikkat çekti.</li></ul>En nihayetinde bu yılki NATO Zirvesi, sembollerin, anlatıların ve kültürel gücün ortadan kalkmadığını; aksine yeni bir biçim kazandığını gösteren anlarla doluydu. Sert gücün, savunma sanayiinin ve caydırıcılığın öne çıktığı bir dönemde yumuşak güç de bu gerçekliğe uyum sağlıyor; daha sert semboller, daha karizmatik lider imajları ve daha gösterişli ritüeller üzerinden yeniden üretiliyor.Belki de bunun en çarpıcı örneği zirvenin sonunda ortaya çıktı. Liderlere diplomatik hediye olarak isimlerine özel hazırlanmış tabancalar takdim edildi. Bazı liderler bunları ülkelerindeki yasal düzenlemeler nedeniyle Ankara'da bırakırken bazıları ise bir müzeye bağışlamayı, hatta sosyal medya hesaplarında paylaşmayı tercih etti.&nbsp;Savunma sanayiinin güçlendirilmesinin konuşulduğu bir zirvenin hediyesinin de bir tabanca olması tesadüf değil. Belki de bu ayrıntı, günümüz diplomasisinin sembolik dilini de özetliyor: Daha doğrudan, daha sert ve caydırıcılığı görünür kılmaktan çekinmeyen bir dünya.

Bu yılki NATO Zirvesi; semboller, anlatılar ve kültürel güçle örülen "yumuşak gücün" ortadan kalkmadığını; aksine yeni bir biçim kazandığını gösteren anlarla doluydu. Savunma sanayiinin ve caydırıcılığın öne çıktığı bir dönemde yumuşak güç de bu gerçekliğe uyum sağlıyor; daha sert semboller, daha karizmatik lider imajları ve daha gösterişli ritüeller üzerinden yeniden üretiliyor.

Yumuşak güç sertleşirken: 36. NATO Zirvesi'nde diplomasinin yeni kodları

Yaklaşık 6.500 kişilik kapasitesiyle Avrupa'nın en büyük ve prestijli salonlarından Rotterdam Ahoy, uzun süredir beklenen bir geceye ev sahipliği yaptı. Genellikle köklü ve kendini kanıtlamış sanatçıları ağırlayan arena, 13 Haziran'da Türkiye'nin müzik piyasasına yakın sayılabilecek bir zamanda girmiş Manifest'i ilk albümlerinin yıldönümünde konuk etti ve kapalı gişe sattı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Şarkıların çoğunu Türkçe söylediklerini ve Lefkoşa harici ilk yurt dışı konserlerini de hesaba katarsak bu hem Manifest hem de Ahoy için çok büyük bir başarı.</li></ul>Ben de 13 Haziran günü bu gece için Rotterdam'daydım. Manifest'in hedef kitlesinden uzakta, genelde konser tercihleri rocktan yana olan 25 yaşında bir erkek olarak, Manifest'i izlemek için Belçika'dan iki saat yol gideceğimi birkaç ay önce ben de düşünmezdim.Fakat bu grup hedef dinleyici kitlesiyle ilgili kalıpları çoktan aştı. İlk çıktıklarında daha çok kız çocuklarına hitap ettiği düşünülse de Manifest artık küçük büyük, kadın erkek demeden çok geniş bir kitlenin kendinden bir parça bulduğu bir fenomen.<img src="https://images.aposto.com/2026/5/2/1781646602735.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.30" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Hâliyle Ahoy'da da bunu kanıtlayacak nitelikte bir kalabalık ve çeşitlilik vardı. Daha önce Hollanda'da yaşamış biri olarak, bu kadar çeşitli bir Türkiye diasporasını en son 2023 seçimlerinin sandık sırasında birarada görmüştüm. Çiftlerden çocuklu ailelere, beyaz yakalı arkadaş gruplarından Avrupa'nın dört bir yanında üniversite okuyan gençlere kuşak, cinsiyet ve yaşam tarzı fark etmeksizin her kesimden insan oradaydı.&nbsp;Hatta ertesi gün millî maç olacağından seyircinin bir kısmı millî takım üniforması giyerek gelmiş, bazıları yüzlerini favori Manifest üyesinin renginde simlemiş, bazıları ellerinde yaptıkları pankartları gösterirken diğerleri yelpazeleri veya Manifest üyeleri için getirdikleri hediyeleri tutuyordu. Hangi sanatçının kimler tarafından dinleneceğine dair toplumsal kalıpları düşündüğümüzde, bu kadar çeşitli bir kitlenin hep bir ağızdan "Sana alkış yok anca finger snap" diye bağırması gerçeküstüydü.Son bir sene içinde haklarında açılan tartışmalı soruşturmayı ve yasaklama kampanyalarını göz önüne aldığımızda, Manifest'in bu konserde tüm zorluklara rağmen ne kadar geniş bir kitlenin sevgisini kazandığı bariz bir şekilde belli oluyordu. Şovlarının ortalarına doğru seyirciler hep bir ağızdan "Türkiye sizinle gurur duyuyor!"&nbsp;sloganları atınca duygulanıp bir süre kulise gitmek zorunda kaldılar; üyelerden Hilal sahnede kalıp durumu idare etmeye çalıştı.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/5/3/1781699577425.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.70" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Rotterdam'da Manifest konseri sırasıBüyük ihtimal kendilerine bile sürpriz olan bu tepki, Türkiye'den Avrupa'ya göç etmiş birçok kişi için Manifest'in müzikten öte bir anlam kazandığını gösteriyor: Türkiye ile kurdukları özel bir bağ. Avrupa'daki Türk göçmen grupları arasında son yıllarda oldukça artan kutuplaşma da göz önüne alındığında, bu etkinlik birleştirici gücüyle bir kolektif deneyimin hakkını tam anlamıyla verdi.&nbsp;Hatta konserle kalmayıp, Manifest hayranlarının Hollanda’nın Türk öğrenci kulüpleri işbirliğiyle düzenlediği bir&nbsp;after party ile de tüm gece devam etti. Rotterdam’ın en bilinen gece kulüplerinden birindeki partinin varlığı bile etkinliğin katılımcılar için ne kadar değerli bir deneyim olduğunu gösteriyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Manifest nasıl kısa sürede bu kadar büyüdü?</h2>Bu soruyu son aylarda birçok kişinin tartıştığını duymuş olabilirsiniz. Bazılarına göre çok başarılı yürütülen bir PR çalışmasının ürünü, bazılarına göre yerel müzik sektöründe eksikliği çok hissedilen bir açığı kapatmalarının sonucu, hatta bir yoruma göre Türkiye'de değişen gençliğin kodlarını yansıtan bir "dip dalga".&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Sonuçta oldukça dinamik bir müzik kültürüne sahip Türkiye'de, popüler müzik türleri yıllar boyunca yalnızca bir zevk meselesinin ötesinde, toplumu ve özellikle genç kuşağı anlamanın bir yolu olarak görüldü. 60'larda Türkçe sözlü hafif Batı müziğinin gelişimi, 70'lerde Anadolu rock, 80'lerde arabeskin yarattığı toplumsal etki ve son yıllarda rap müziğin popülerliği hep toplumun değişen kodlarını gösteren sinyaller olarak algılandı.&nbsp;</li></ul>Manifest'i düşündüğümüzde, geçen aylarda yaşadıkları zorluklar bazı çevrelerde grubun bilinirlik ve sahiplenilişini artırmış olsa da grup, kendisini çevreleyen tüm o tartışmaların ötesinde siyasi bir kutup olmaktan sıyrılıp, kutupları eriten geçici bir vaha yaratmayı başarmış görünüyor. Bence gördükleri desteğin altında büyük analizler gerektirmeyen çok temel bir sebep var: En ihtiyaç duyulan zamanda mutlu etmeleri.Oldukça yetenekli ve etkileyici altı kadının hareketli, umut dolu şarkılar söyleyip dinleyicilerle samimi iletişim kurması, beklentileri aşarak Ajda Pekkan ile düet yapacak seviyeye gelmesi, yoğun bir iç gündem arasında tabii ki insanları gülümsetiyor. Disiplinleri ve samimi kişilikleri onları hem örnek hem de "bizden biri" yapıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/5/2/1781646699659.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bu içtenlik ve emek, son bir yılda Manifest'i gittikçe daha büyüyen bir kitlenin sahiplenebildiği toplumsal bir ikona dönüştürdü bile. Sosyal medyada Manifest şarkılarını söyleyerek gruba destek veren "agalar" gündem oldu, herkes bir Manifest üyesi oldu ve hatta Türkiye'de başlı başına bir girl band furyasını tetikledi.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bunun sonucunu da o gece bizzat gördüm: Bir yıl önce arkadaş grubumla konu Manifest olduğunda önyargıyla konuşurken, şimdi aynı arkadaş grubuyla bu konserde gözlerimizin içi gülerek eğlendik.&nbsp;</li></ul>Avrupa'nın dört bir yanından gelen birçok tanıdığıma rastladım, hatta bana bir ay önce&nbsp;"Manifest konserine mi, tabii ki hayır" demiş bir arkadaşımın heyecanla sırada beklediğini görmek gecenin benim için en sevimli anlarından biriydi. İşte bir konser deneyimini özel kılan da bu: Müziğin farklı insanları nasıl birleştirebileceğine şahit olmak, hatta o hareketin bir parçası olmak.Büyük toplumsal kutuplaşmaya rağmen bizi birleştirmeyi başaran unsurları zaten bağrımıza basıyoruz; Manifest de şovlarıyla seyirciyi dans ettirerek, hep bir ağızdan şarkı söyleterek veya sadece hayranlıkla izlettirerek bunu fazlasıyla başarıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/5/2/1781646663377.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.28" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Şimdi ise Manifest'in daha büyük bir hedefi var: Müzik dünyasının en güçlü isimlerinden biri olan organizatör&nbsp;John Giddings ile anlaşan grup, artık tam anlamıyla dünyaya açılmayı hedefliyor. Daha önce Türkiye'den birçok sanatçının denediği ancak sınırlı başarı elde edebildiği bu yolda sabır ve özgün bir kimlik şart.&nbsp;Türkiye’de Manifest ülkeye yeni bir soluk getirdiği için seviyoruz, fakat global sahnede kalıcı olmak&nbsp;için grubun bu kimliği daha da oturtması ve aynı uyumla devam etmesi gerekiyor. Neyse ki rüzgarı arkasına alan grup bu hedeflerinde yalnız değil; arkalarında hem güçlü bir isim hem de kendilerine inanan büyük bir kitle var.Yazın önce Kosova'daki Sunnyhill Festival'de, ardından Londra'daki efsanevi OVO Wembley Arena'da sahne alacak grup için Rotterdam konseri ise asıl hedefin yalnızca başlangıcıydı.

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Sinema ve müzik evreninden söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları.

Duende

Yaklaşık 6.500 kişilik kapasitesiyle Avrupa'nın en büyük ve prestijli salonlarından Rotterdam Ahoy, uzun süredir beklenen bir geceye ev sahipliği yaptı. Genellikle kendini kanıtlamış sanatçıları ağırlayan arena, 13 Haziran'da Türkiye'nin müzik piyasasına yakın sayılabilecek bir zamanda girmiş Manifest'i ilk albümlerinin yıldönümünde konuk etti ve kapalı gişe sattı. Konserden notlar...

Toplumsal bir akım olarak Manifest: Rotterdam konserinden notlar

Kapak fotoğrafı:&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.amazon.com/City-Cats-Istanbul-Marcel-Heijnen/dp/0500298416/ref=sr_1_3?dib=eyJ2IjoiMSJ9.-wBo46Wplmbm9uBvpC3PGqTF6UUtkORSTcll9h2sQXzu_9wY_qAlHtECHURKcuHasT7MnXwwuOKQ2fmyrMEWAw.5G_spR2z5YhCfZWSAoEh4kt0SRG9tD7JRJrdgPTopkU&dib_tag=se&qid=1770144153&refinements=p_27%3AMarcel+Heijnen&s=books&sr=1-3" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">City Cats of Istanbul</a> kitabının yazarı Marcel Heijnen. Artık Türkiye’nin en ünlüsü ne Tarkan ne dizi oyuncuları ne de günümüz siyasetçileri. Yıllardır oryantalist klişelere sıkışmaktan şikayet eden, yeni bir hikaye ile gün yüzüne çıkmayı bekleyen Türkiye’nin artık hepimizin yakından tanıdığı starları var: İstanbul kedileri.&nbsp;Bu patili kültür elçilerinin etkisini en son Atlético Madrid-Galatasaray maçı vasıtasıyla yeniden gördük. Madrid ekibi, İstanbul yolculuğunu kedi fotoğrafları paylaşarak duyurmayı tercih etti.&nbsp;<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://x.com/atletienglish/status/2013955050758910151?s=20" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2026/1/2026-02-03T16:25:28.089Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a> Kediler artık geçici bir internet trendinin çok ötesinde, İstanbul’un yaşayan ve zamansız bir sembolü; Türkiye’nin imajının ayrılmaz bir parçası. Artık Türkiye deyince bir yabancının aklına ilk aklına gelen şey kediler olabiliyor, sadece onları sevmek için bile İstanbul’a gelmek isteyenler var. Peki, eskiden yabancı basının pek de dikkatini çekmeyen kedilerimiz, nasıl Türkiye’den çıkan en samimi hikayelerden birine dönüştü?<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Batı’nın kediler ile imtihanı&nbsp;</h2>İstanbul kedilerinin tarihi İstanbul’un tarihi ile beraber yazılmış. Şehrin dünya ticaretinin başkenti olduğu yıllarda tüccarların gemilerinden kaçarak tüm kente yayıldıkları düşünülen kediler, aynı köpekler ve güvercinler gibi Osmanlı döneminde sosyal hayatın ayrılmaz parçaları olmuş.&nbsp;Yüzyıllardan beri şehir halkıyla iç içe yaşayan, mahalle sakini olarak görülen kediler, o zamanlardan beri yolu İstanbul’a düşmüş Batılı seyyahlara da kültür şoku yaşatıyor. Türkiye’de gerek dinî ve kültürel etkiler gerekse haşereleri önlemesi nedeniyle hoş karşılanan şehir kedileri, Batı dünyasında tarihsel olarak çok daha mesafeli, hatta negatif bir algıyla karşılanıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Orta Çağ Avrupa’sında hastalık taşıyıcısı olarak suçlanıp kentlerden dışlanan kediler, bugün hâlâ steril bir kent yaşamının dışına itilmiş durumda.</li></ul>İşte bu kalıplaşmış algı yüzünden İstanbul’daki kedi popülasyonu yakın zamana kadar değil şimdi olduğu gibi romantize edilmek, Batılı modernleşme standartlarına göre bir kent zafiyeti olarak görülüyordu. Paris, New York gibi metropollerde kontrol edilemez hâle gelen haşere popülasyonuna karşı kediler hiçbir zaman bir alternatif olarak görülmedi. Aksine, sıklıkla düzensizlik ve gelişmemişlikle eşleştirildiler.&nbsp;Fakat İstanbul kedileri, bugün sadece Türkiye’nin kültür elçiliğini üstlenmiyor, Batı’daki kalıplaşmış sokak hayvanı algısını da kırıp birlikte yaşamanın mümkün olduğu bir dünyayı gösteriyor.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İstanbul’un #Catstabul’a dönüşümü</h2>İnternet çağından bu yana, kediler mutluluğun evrensel dili. Dünya değişiyor, ama kedi videoları popülerliğini yitirmiyor. Her gün milyonlar tarafından sosyal medyada izlenen kediler, dijital dünyanın değişmez maskotları konumunda. İstanbul kedileri de kedilerin mutluluk ile eşleştiği bu dünyada internetin radarına girdi.&nbsp;Geçen yıllarda kaybettiğimiz Ayasofya’nın kedisi Gli, "ağababa" duruşuyla en meşhur internet fenomenlerinden biri oldu. Hatta dönemin Amerikan başkanı Barack Obama bile Ayasofya ziyaretinde Gli ile fotoğraf verdi.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/1/2/1770140872766.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.28" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fakat dünya kamuoyunun İstanbul kedilerinin değerini en gerçek hâliyle anlaması 2016’da vizyona giren <a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt4420704/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Kedi&nbsp;belgeseli</a> ile oluyor. Ceyda Torun yönetmenliğinde çekilen, bambaşka hayatlar yaşayan İstanbulluların kedilerle kurduğu özel bağı anlatan belgesel, modern bir külte dönüşüyor.&nbsp;Belgesel, Türkiye’nin en çalkantılı günlerini yaşadığı, dünyada terör saldırıları, bölgesel karışıklıklarla anılmaya başladığı günlerde sadece kedileri değil, onlarla dertleşen, yemeğini paylaşan, başlarını okşayan İstanbulluları da gösteriyor. Neredeyse diplomatik bir misyon üstlenerek yabancı basında unutulmuş Türkiye’yi gösteren kedilerimiz, zamanla Türk misafirperverliğinin, hoşgörüsünün, birlikte yaşama arzusunun en somut simgeleri oluveriyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/1/2/1770141708041.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.67" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bir zamanlar yabancı basında görmezden gelinen, burun kıvrılan sokak sakinlerimiz, artık seyahat yazılarında ballandırılarak anlatılıyor, İstanbulluların kedilere gösterdiği merhamet Türkiye’yi özel kılan bir yaşam felsefesi olarak sunuluyor.&nbsp;Sosyal medyada ise İstanbul’un artık yeni bir lakabı var: "Kedilerin başkenti". Caddelerde oynayan, insanlarla iletişim kuran, metro duraklarında komikler yapan kedilerin videoları milyonlar tarafından izleniyor. Kedilerin insanlardan korkmamaları, görece bakımlı görünmeleri "Türklerin hayvan sevgisi" olarak övülüyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Peki İstanbul gerçekten kedi cenneti mi?</h2>Fakat bu fenomen bazıları tarafından aşırı romantik olmakla da eleştiriliyor. Hayvanseverler tarafından bir zamanlar örnek gösterilen "kısırlaştır-aşılat-yerinde yaşat" politikasının yeni sokak hayvanları tasarısıyla birlikte geçerliliğini yitirdiği bir gerçek.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bu kanun daha çok sokak köpeklerine odaklanmasına, kamuoyundaki tepkiler sonrası kedilerin tasarıdan muaf tutulmasına rağmen, bu bağlayıcılığın resmiyeti halen tartışmalı.&nbsp;</li></ul>Bu tasarının sadece ülke değil dünya gündemine de oturma sebeplerinden biri, herhangi bir ülkede değil artık hayvan sevgisiyle özleşmiş Türkiye’de hayata geçirilmesi.Bunun yanında, İstanbul’daki birçok kedinin zor şartlar altında yaşadığı, hayvan barınaklarındaki problemler, hayvan cinayetleri ve kötü muamelenin<a name="_GoBack" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a> varlığı da dile getiriliyor, bu tarz sorunların İstanbul kedilerinin romantizme edilmesiyle görmezden gelindiği savunuluyor. Fakat şu da bir gerçek ki Türkiye kamuoyu hayvan haklarıyla ilgili meselelerde dünya genelinden çok daha hassas. Hayvanlara kötü muamelenin Türkiye’de daha çok gündem olmasının altında, hayvanlarla birlikte yaşamaya alışmış bir toplumun değerleri yatıyor.Bu tartışmalara rağmen, kediler artık Türkiye’nin uluslararası kimliğinin kenarında köşesinde değil, tam merkezinde. Türkiye’de çekilmiş bir kedi videosunun sosyal medyada viral olması, on binlerce dolar harcanmış PR çalışmalarından daha fazla "soft power" getiriyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Belki de bunun en büyük sebebi kedilerle birlikte yaşama isteğinin samimiliği. İşe giderken metro parmaklıklarında bekleyen kedinin bir yabancıya kendini sevdirmek için başını çevirmesi, büyük bütçeli bir turizm reklamından daha organik, daha içten, daha özel geliyor.&nbsp;</li></ul>Dünya için kedilerin toplumumuzda gündelik hayatın bir parçası olması, aynı zamanda şefkat ve empatinin de göstergesi. Çünkü hayvanlara iyi bakan insanlara daha çok güven duyulması bize özel değil, evrensel bir sezgi. Tam da bu yüzden, karmaşanın gölgesinde neşe ile kendini sevdirmeye devam eden kedi, artık toplumun en özgün ruhu.

İstanbul'dan ve dünyadan seçilmiş etkinlikler, kültür-sanat ajandası, şehir gündemi, tematik rehberler ve şehrin sınırlarından taşmaya değecek davetler her hafta e-posta kutunda.

İstanbul'un ve dünyanın sunduğu tüm hediyeleri keşfetmek, evden çıkmaya değecek deneyimlerin peşine düşmek için.

Aposto İstanbul

Kediler artık İstanbul’un yaşayan ve zamansız bir sembolü; Türkiye’nin imajının ayrılmaz bir parçası. Artık Türkiye deyince bir yabancının aklına ilk gelen kediler olabiliyor, sadece onları sevmek için bile İstanbul’a gelmek isteyenler var. Peki, eskiden yabancı basının pek de dikkatini çekmeyen kedilerimiz, nasıl Türkiye’den çıkan en samimi hikayelerden birine dönüştü?

İstanbul'dan #Catstabul’a: Türkiye'nin kedilerinin ünü sınırları nasıl aştı?

Geçen hafta, gazeteci Chris Whipple’ın Vanity Fair dergisi için Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ile yaptığı kapsamlı röportaj, Amerikan gündemine damga vurdu. Metinde Wiles, Donald Trump’ı “alkolik karakterli”, JD Vance’i “komplo teorisyeni”, Elon Musk’ı ise “tuhaf” ve “uyuşturucu kullanan” biri olarak tanımlıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bu ifadeler geniş yankı uyandırırken Wiles daha sonra röportajı “taraflı biçimde düzenlenmiş, negatif algı yaratmaya dönük bir çalışma” olarak niteledi.</li></ul>Ancak sosyal medyada asıl dikkat çeken unsur, röportaja eşlik eden fotoğraflar. Dünyaca ünlü fotoğrafçı Christopher Anderson tarafından çekilen karelerde, Susie Wiles’ın yanı sıra Trump kabinesinin en güçlü ve tartışmalı figürlerinden Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt ve Kıdemli Danışman Stephen Miller gibi isimler yer alıyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2025/11/1/1766415599431.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.53" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Fotoğraflar doğrudan bir aşağılama içermese de, yakın çekim portrelerin alışıldık dergi fotoğrafçılığı estetiğinin dışında bırakılması— kırışıklıkların, lekelerin ve kusurların rötuşlanmaması—bilinçli bir tercih olarak yorumlandı. Figürlerin yakın plan çekimlerinde JD Vance’in ağzındaki yemek kırıntıları, muhafazakar Amerikan güzellik estetiğinin sembolü hâline gelen Karoline Leavitt’in dudaklarındaki dolgu iğnesi izleri özellikle dikkat çekiyor.&nbsp;Fotoğrafların gündeme oturmasının en büyük sebeplerinden biri, Trump yönetiminin cilalanmış anlatısına meydan okuduğu izlenimi. Yakın dönemdeki Amerikan yönetimlerinden daha belirgin olarak, Trumpizm, Amerika’ya sadece bir siyaset değil, bir kültür vadediyor. Bu kültür; kusursuzluğun, geleneksel güzelliğin, tasarrufu olmayan itibar ve şatafatın, yani geçtiğimiz yüz yıla damgasını vuran Amerikan Rüyası'nın karikatürleştirilmiş bir geri dönüşü.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bu hedefin Beyaz Saray’ı ince ince yeniden dokuduğu bir sır değil. Trump’ın çevresinde popülerleşen ‘Mar-a-lago face’ adı verilen bol botokslu kadınlar, Beyaz Saray’ın iki katına çıkarılıp altın varaklarla yeniden süslenmesi, Trump’ın şatafatlı partileri bu yeni kültür anlatısının bir parçası.&nbsp;</li></ul>İşte Anderson’ın çekimleri tam da burada devreye giriyor, Trump yönetiminin kurmak istediği cilalanmış imajı, yönetimim en merkezî kişilerini apaçık eleştirmek yerine insanlaştırarak ters düz ediyor. Özellikle Trump karşıtları tarafından dahiyane bulunan çekimler, Cumhuriyetçilerin kurmak istediği yeni Amerika anlatısına ince bir meydan okuma.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2025/11/1/1766420417521.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.63" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Anderson’ın fotoğraf serisinin anlatısı, kimilerine göre Rönesans tablolarını çağrıştıran arka planlar ile tamamlanıyor. Bu çekimlerde, aynı kişileri Beyaz Saray’da bulunan objelerle birlikte, gururla poz verirken görüyoruz. Kraliyet resimlerini anımsatan konsept, Anderson’un ince dokunuşlarıyla yeniden uyarlanıyor. Arka plandaki dolanmış kablolar, figürlerin merkezî perspektifini bozan eşyalar, hatta odada görülen hasar ve çatlaklar, Beyaz Saray’ı kusursuz bir güç merkezinden çok, eskimiş bir makam olarak sunuyor.&nbsp;Bazı karelerde kullanılan hafif sarı filtre ise kimilerine göre boğucu, hatta mekanı ucuzlaştıran bir etki bırakıyor. Bu fotoğraflar, sadece sarayın anlatısına değil, günümüzün diğer güçlü figürlerine de “Acaba gerçekten düşündüğünüz kadar önemli misiniz?” mesajını iletiyor. Bazı figürlerin poz verirken değil, poz vermeye hazırlanırken çekilen kareleri de bu mesajı güçlendiriyor.Christopher Anderson, çok tartışma yaratan fotoğraflarının aşağılama amacı taşımadığını ifade ederken, eleştirel gözle bir hikaye anlatmaya çalıştığını&nbsp;kabul ediyor. Ona göre bu çekimler Amerikan iktidarını kötü göstermekten öte, dürüst bir şekilde göstermekten ibaret. Anderson, aslında bir ünlü (celebrity) fotoğrafçısı olarak ünlülerin kusursuz görünen fotoğraflarını çekmesi ile tanınıyor.&nbsp;Fakat Anderson Instagram hesabında bu projeyi diğerlerinden ayırdığını söylüyor, çünkü ona göre&nbsp;“Politikacılar celebrity değildir.”

Geçen hafta, gazeteci Chris Whipple’ın Vanity Fair dergisi için Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ile yaptığı kapsamlı röportaj, Amerikan gündemine damga vurdu. Ancak röportajdan daha çok dikkat çeken röportaja eşlik eden fotoğraflar oldu. Dünyaca ünlü fotoğrafçı Christopher Anderson tarafından çekilen karelerde doğrudan bir aşağılama olmasa da kusurların rötuşlanmaması bilinçli bir tercih olarak yorumlandı.

Christopher Anderson'un objektifinden Beyaz Saray: Vanity Fair’den Yeni Amerikan Rüyası’na ince bir meydan okuma

Tame Impala, belki de alternatif müziğin en ana akım temsilcisi. Avustralyalı müzisyen Kevin Parker etrafında şekillenen proje, elektronik müzikle nispeten niş bir tür sayılan psikedelik müziği harmanlamasına rağmen, günümüzde ana akım olarak görülen birçok sanatçıdan daha çok tanınıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Sanatçı, yakın zamanda heyecanla beklenen yeni albümü Deadbeat’i yayımladı. Müzikseverler tarafından hemen tartışmaya açılan albüm, Parker’ın Belçikalı radyo istasyonu Studio Brussel’a verdiği bir röportajdan sonra Türkiye’nin sosyal medya gündemine bomba gibi düştü.</li></ul>Röportajda Parker, albümün öne çıkan şarkılarından biri olan Loser’ın, bir dönem sürekli dinlediği 1970'ler Türk müziği ve özellikle Barış Manço’nun şarkılarından esinlendiğini söylüyor. Barış Manço’dan “Türk Todd Rundren” olarak bahseden Parker’ın Loser şarkısında gerçekten de Manço ile özdeşleşen küçük synth tınılarını, Anadolu rock ezgilerini andıran gitar ritmini fark etmek mümkün.<img src="https://images.aposto.com/2025/9/1/1761568402482.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Son yıllarda Batılı müzikseverlerin Turkish psychedelia adıyla yeniden keşfettiği Anadolu rock, belki de uluslararası ana akıma girmeye hiç olmadığı kadar yakın. Peki bizim ilk defa 2015 yılında, Elijah Wood’un Selda Bağcan’dan imza istemesiyle fark ettiğimiz bu ilgi, Anadolu Rock’ın küresel yükselişini nasıl tetikledi? Türkçe psikedelik müzik, yakın gelecekte Türkiye imajının bir parçası hâline gelebilir mi?<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Ruhuna yakışır bir keşfedilme hikayesi</h2>Son yıllarda Londra’daki bir barda Erkin Koray çalması, Kopenhag’da Anadolu rock konserlerinin yok satması veya New York’ta müzisyenlerin eski Türkçe parçalar hakkında hararetle sohbet etmesi şaşırtıcı olmaktan çıktı. Dünyada adına Turkish psychedelia dense de biz bu türü Anadolu rock ve Anadolu pop olarak biliyoruz.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Türün Erkin Koray gibi bazı temsilcileri, hippi kültürüyle özdeşleşen psikedelik müzik akımından etkilenmiş olsa da,&nbsp;Selda Bağcan gibi Türk halk müziği geleneğine daha yakın birinin şarkıları da dünyada psikedelik olarak tanınabiliyor.</li></ul>Bunun nedeni 60'lar ve 70'lerin Türkçe müziğiyle psikedelik müziğin ortak bir özelliğinde yatıyor: Batı’dan gelen Rock'n Roll'un geleneksel Doğu ezgileriyle harmanlanması. Batı ülkelerinde, Doğu’nun “egzotik” ezgilerine duyulan merakla oluşan bu tını, Türkiye’de Batı’dan yükselen Rock'n Roll’un keşfiyle ortaya çıkıyor.&nbsp;1961 Anayasası sonrası oluşan özgürlük dalgası, TRT’deki Altın Mikrofon yarışmasıyla Batı esintili Türkçe müziğin desteklenmesi ve Doğu‑Batı arasında konumlanan toplum yapısı sayesinde Türk sanatçılar zamanla kendi popüler müzik kültürlerini yaratıyorlar. 70’lerde bir yandan Barış Manço gibi isimlerle geniş çevrelere yayılan, diğer yandan Cem Karaca gibi isimlerle sivrilip politikleşen bu tür, 80 darbesiyle başlayan sansür ve baskı atmosferiyle bıçak gibi kesiliyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/9/1/1761568492085.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bu türün, uluslararası müzik dünyası tarafından yeniden keşfedilmesi ise Türkiye sponsorluğunda bir teşvik programı ile değil, belki de Anadolu rock’ın aykırı ruhuna yakışır, daha organik bir biçimde yaşanıyor. 2000’li yıllarda hem Türkiye ve Avrupa etkileşiminin gelişmesi hem de göçmen kültürlerin ezgilerine “dünya müziği” adı altında artan ilgi sonucu, Almanya’da eski Türk müziğine kısmi bir merak başlıyor.&nbsp;Fatih Akın’ın Crossing The Bridge&nbsp;belgeseli İstanbul’un müzik kültürünü Almanya’ya tanıtırken, Alman prodüktör Roskow Kretschmann, 2003 yılında Love, Peace &amp; Poetry –Turkish Psychedelic Music adıyla yayımladığı toplama albümüyle bu türe yeni ismini veriyor.2010’larda plak koleksiyonculuğuna ilginin artmasıyla hem Batı dünyasında hem de Türkiye’nin metropollerinde tozlu raflarda duran eski parçaların gördüğü rağbet yükseldi. Bir yandan Türkiye’deki genç kuşak eskilerin sanatçılarını yeniden tanırken diğer yandan Batı’da niş bir Anadolu rock hayran kitlesi oluşuverdi. O sırada Spotify gibi servislerle eski şarkıların daha ulaşılabilir hâle gelmesi, “Anatolian Rock Revival Project” ve “My Analog Journal” gibi Youtube kanallarının eski Türk şarkılarını arşivleyip ücretsiz bir biçimde sunmasıyla bu tür, dünyada yeni bir hayran kitlesi kazandı.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Selda Bağcan’ın garip yükselişi</h2>Yurt dışında Turkish psychedelia'ya yönelik ilgiyi Türkiye’deki kamuoyu görece geç fark etti. Bu konudaki ilk farkındalık anlarından biri 2015’te dünyaca ünlü oyuncu Elijah Wood’un&nbsp;Selda Bağcan’dan imza isterken&nbsp;çekilen fotoğrafının sosyal medyaya düşmesi oldu.&nbsp;Biz daha Yüzüklerin Efendisi'nin Frodo’sunun Selda Bağcan’ı nasıl tanıdığına anlam veremeden, Bağcan’a yurt dışında gösterilen ilginin Türkiye’den daha yüksek olduğunu öğrendik. Birkaç sene sonra Bağcan, meşhur müzik festivallerinde boy göstermeye başladı. Türkiye’de de Selda Bağcan’a ilgi, yurt dışında rağbet gördüğü öğrenilince arttı.<img src="https://images.aposto.com/2025/9/1/1761568088778.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.35" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">O dönemde kamuoyunda daha az tanınan bazı şarkıcı ve müzik gruplarının Avrupa’da sold out konserler verdiğini öğrendik. Anadolu rock müziği çağdaş bir şekilde yeniden yorumlayan Gaye Su Akyol, ses getiren uluslararası turneler yapıyor, albümleri uluslararası medya ajanslarında inceleniyor, orijinal müziği yanı sıra protest kimliği ile öne çıkartılıyordu. Bu sıralarda Türkiye ve Avrupa’da Turkish psychedelia akımını benimseyen birçok yeni müzisyen ve müzik grubu ortaya çıkıyordu.Türkiye’de o dönem neredeyse hiç bilinmeyen Altın Gün grubu 2019’da Grammy adayı oldu. Hollanda’da kurulan grubun üyelerinden sadece vokalist Türkiye kökenli. Türk halk müziğini funk ve elektronik ezgilerle yeniden yorumlayan grubun şarkılarını o sırada Amsterdam’ın her köşesinde duymak mümkündü.Avustralyalı rock grubu King Gizzard &amp; the Lizard Wizard’ın Anadolu esintisi taşıyan şarkıları, Travis’in İstanbul konserinde Barış Manço’nun Dağlar Dağlar şarkısını söylemesi derken, Turkish psychedelia'nın yurt dışındaki dinleyici kitlesini iyice fark etmeye başladık.&nbsp;Burada görece alternatif, ama ana akım müzik trendlerini belirleyen bir kitleden bahsediyoruz. Ünlü prodüktörler, müzisyenler, müzik eleştirmenleri, tutkulu müzikseverler. Türk müziği artık sadece "otantik" değil, aynı zamanda “havalı” bulunuyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">‘Bir gün gelecek dönence’</h2>Tame Impala’nın Barış Manço’dan esinlenerek yaptığı&nbsp;Loser, bir tesadüfün ötesinde unutulmaya yüz tutmuş Anadolu rock'ın yeniden keşfedilme yolculuğunun ürünü. Bu şarkı, bize hem modern kültürümüzün evrensel mirasını hatırlatıyor, hem de Turkish psychedelia’nın küresel etkisinin devam edeceğini gösteriyor. Hatta bu türün giderek daha da ana akıma yaklaşan sanatçıları etkilemesi, Türkiye’nin çağdaş kültürel mirasını dünyaya tanıtması için eşsiz bir fırsat sunuyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/9/1/1761568694527.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fakat bu akımın, gündemdeki sanatçılara baskı tartışmaları ve artan zorlukların gölgesinde yükseldiğini hatırlamakta da fayda var. Örneğin Güney Kore’den dünyaya yayılan ve hızla ana akım kültürün bir parçası olan K Pop, Güney Koreli sanatçılarının dünyaya tanıtılmasını hedefleyen ulusal bir kültür politikası projesi sayesinde başarıya ulaştı.&nbsp;Bizim ülkemizde ise durum daha farklı. Türkiye’de yapılan müzik festivalleri artık oldukça sınırlı, yurt dışındaki etkinliklere katılım için birçok müzisyenin zorlu vize süreçlerinden geçmesi gerekiyor. Bir zamanlar müziğimizin uluslararası seyirciye tanıtılması için fırsat olarak görülen Eurovision Şarkı Yarışması’na uzun yıllardır katılmıyoruz.&nbsp;Tüm bunlara rağmen, Anadolu rock yıllar sonra birçok müzik türünün arasından sıyrılıp bir dönence gibi yeniden doğabiliyor, en rağbet gören müzisyenlere ilham kaynağı olabiliyor. Organik yollarla büyüyüp Tame Impala’ya ilham verebilen Anadolu rock, daha farklı bir Türkiye’de kim bilir nerelere varırdı?

Batılı müzikseverlerin “Turkish Psychedelia” adıyla yeniden keşfettiği Anadolu rock, küresel ana akıma hiç olmadığı kadar yakın. 2015’te Elijah Wood’un Selda Bağcan’dan imza istemesiyle fark ettiğimiz bu ilgi, bugün Tame Impala’nın "Loser" parçası için Barış Manço’dan ilham aldığını açıklamasına kadar uzanıyor.

Nart Özel

Mucizevi kuşaktan ortak melankoliye: Z Kuşağı’nın kendini arayışı