Kapak fotoğrafı:&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.amazon.com/City-Cats-Istanbul-Marcel-Heijnen/dp/0500298416/ref=sr_1_3?dib=eyJ2IjoiMSJ9.-wBo46Wplmbm9uBvpC3PGqTF6UUtkORSTcll9h2sQXzu_9wY_qAlHtECHURKcuHasT7MnXwwuOKQ2fmyrMEWAw.5G_spR2z5YhCfZWSAoEh4kt0SRG9tD7JRJrdgPTopkU&dib_tag=se&qid=1770144153&refinements=p_27%3AMarcel+Heijnen&s=books&sr=1-3" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">City Cats of Istanbul</a> kitabının yazarı Marcel Heijnen. Artık Türkiye’nin en ünlüsü ne Tarkan ne dizi oyuncuları ne de günümüz siyasetçileri. Yıllardır oryantalist klişelere sıkışmaktan şikayet eden, yeni bir hikaye ile gün yüzüne çıkmayı bekleyen Türkiye’nin artık hepimizin yakından tanıdığı starları var: İstanbul kedileri.&nbsp;Bu patili kültür elçilerinin etkisini en son Atlético Madrid-Galatasaray maçı vasıtasıyla yeniden gördük. Madrid ekibi, İstanbul yolculuğunu kedi fotoğrafları paylaşarak duyurmayı tercih etti.&nbsp;<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://x.com/atletienglish/status/2013955050758910151?s=20" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2026/1/2026-02-03T16:25:28.089Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a> Kediler artık geçici bir internet trendinin çok ötesinde, İstanbul’un yaşayan ve zamansız bir sembolü; Türkiye’nin imajının ayrılmaz bir parçası. Artık Türkiye deyince bir yabancının aklına ilk aklına gelen şey kediler olabiliyor, sadece onları sevmek için bile İstanbul’a gelmek isteyenler var. Peki, eskiden yabancı basının pek de dikkatini çekmeyen kedilerimiz, nasıl Türkiye’den çıkan en samimi hikayelerden birine dönüştü?<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Batı’nın kediler ile imtihanı&nbsp;</h2>İstanbul kedilerinin tarihi İstanbul’un tarihi ile beraber yazılmış. Şehrin dünya ticaretinin başkenti olduğu yıllarda tüccarların gemilerinden kaçarak tüm kente yayıldıkları düşünülen kediler, aynı köpekler ve güvercinler gibi Osmanlı döneminde sosyal hayatın ayrılmaz parçaları olmuş.&nbsp;Yüzyıllardan beri şehir halkıyla iç içe yaşayan, mahalle sakini olarak görülen kediler, o zamanlardan beri yolu İstanbul’a düşmüş Batılı seyyahlara da kültür şoku yaşatıyor. Türkiye’de gerek dinî ve kültürel etkiler gerekse haşereleri önlemesi nedeniyle hoş karşılanan şehir kedileri, Batı dünyasında tarihsel olarak çok daha mesafeli, hatta negatif bir algıyla karşılanıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Orta Çağ Avrupa’sında hastalık taşıyıcısı olarak suçlanıp kentlerden dışlanan kediler, bugün hâlâ steril bir kent yaşamının dışına itilmiş durumda.</li></ul>İşte bu kalıplaşmış algı yüzünden İstanbul’daki kedi popülasyonu yakın zamana kadar değil şimdi olduğu gibi romantize edilmek, Batılı modernleşme standartlarına göre bir kent zafiyeti olarak görülüyordu. Paris, New York gibi metropollerde kontrol edilemez hâle gelen haşere popülasyonuna karşı kediler hiçbir zaman bir alternatif olarak görülmedi. Aksine, sıklıkla düzensizlik ve gelişmemişlikle eşleştirildiler.&nbsp;Fakat İstanbul kedileri, bugün sadece Türkiye’nin kültür elçiliğini üstlenmiyor, Batı’daki kalıplaşmış sokak hayvanı algısını da kırıp birlikte yaşamanın mümkün olduğu bir dünyayı gösteriyor.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İstanbul’un #Catstabul’a dönüşümü</h2>İnternet çağından bu yana, kediler mutluluğun evrensel dili. Dünya değişiyor, ama kedi videoları popülerliğini yitirmiyor. Her gün milyonlar tarafından sosyal medyada izlenen kediler, dijital dünyanın değişmez maskotları konumunda. İstanbul kedileri de kedilerin mutluluk ile eşleştiği bu dünyada internetin radarına girdi.&nbsp;Geçen yıllarda kaybettiğimiz Ayasofya’nın kedisi Gli, "ağababa" duruşuyla en meşhur internet fenomenlerinden biri oldu. Hatta dönemin Amerikan başkanı Barack Obama bile Ayasofya ziyaretinde Gli ile fotoğraf verdi.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2026/1/2/1770140872766.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.28" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fakat dünya kamuoyunun İstanbul kedilerinin değerini en gerçek hâliyle anlaması 2016’da vizyona giren <a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt4420704/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Kedi&nbsp;belgeseli</a> ile oluyor. Ceyda Torun yönetmenliğinde çekilen, bambaşka hayatlar yaşayan İstanbulluların kedilerle kurduğu özel bağı anlatan belgesel, modern bir külte dönüşüyor.&nbsp;Belgesel, Türkiye’nin en çalkantılı günlerini yaşadığı, dünyada terör saldırıları, bölgesel karışıklıklarla anılmaya başladığı günlerde sadece kedileri değil, onlarla dertleşen, yemeğini paylaşan, başlarını okşayan İstanbulluları da gösteriyor. Neredeyse diplomatik bir misyon üstlenerek yabancı basında unutulmuş Türkiye’yi gösteren kedilerimiz, zamanla Türk misafirperverliğinin, hoşgörüsünün, birlikte yaşama arzusunun en somut simgeleri oluveriyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/1/2/1770141708041.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.67" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bir zamanlar yabancı basında görmezden gelinen, burun kıvrılan sokak sakinlerimiz, artık seyahat yazılarında ballandırılarak anlatılıyor, İstanbulluların kedilere gösterdiği merhamet Türkiye’yi özel kılan bir yaşam felsefesi olarak sunuluyor.&nbsp;Sosyal medyada ise İstanbul’un artık yeni bir lakabı var: "Kedilerin başkenti". Caddelerde oynayan, insanlarla iletişim kuran, metro duraklarında komikler yapan kedilerin videoları milyonlar tarafından izleniyor. Kedilerin insanlardan korkmamaları, görece bakımlı görünmeleri "Türklerin hayvan sevgisi" olarak övülüyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Peki İstanbul gerçekten kedi cenneti mi?</h2>Fakat bu fenomen bazıları tarafından aşırı romantik olmakla da eleştiriliyor. Hayvanseverler tarafından bir zamanlar örnek gösterilen "kısırlaştır-aşılat-yerinde yaşat" politikasının yeni sokak hayvanları tasarısıyla birlikte geçerliliğini yitirdiği bir gerçek.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bu kanun daha çok sokak köpeklerine odaklanmasına, kamuoyundaki tepkiler sonrası kedilerin tasarıdan muaf tutulmasına rağmen, bu bağlayıcılığın resmiyeti halen tartışmalı.&nbsp;</li></ul>Bu tasarının sadece ülke değil dünya gündemine de oturma sebeplerinden biri, herhangi bir ülkede değil artık hayvan sevgisiyle özleşmiş Türkiye’de hayata geçirilmesi.Bunun yanında, İstanbul’daki birçok kedinin zor şartlar altında yaşadığı, hayvan barınaklarındaki problemler, hayvan cinayetleri ve kötü muamelenin<a name="_GoBack" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a> varlığı da dile getiriliyor, bu tarz sorunların İstanbul kedilerinin romantizme edilmesiyle görmezden gelindiği savunuluyor. Fakat şu da bir gerçek ki Türkiye kamuoyu hayvan haklarıyla ilgili meselelerde dünya genelinden çok daha hassas. Hayvanlara kötü muamelenin Türkiye’de daha çok gündem olmasının altında, hayvanlarla birlikte yaşamaya alışmış bir toplumun değerleri yatıyor.Bu tartışmalara rağmen, kediler artık Türkiye’nin uluslararası kimliğinin kenarında köşesinde değil, tam merkezinde. Türkiye’de çekilmiş bir kedi videosunun sosyal medyada viral olması, on binlerce dolar harcanmış PR çalışmalarından daha fazla "soft power" getiriyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Belki de bunun en büyük sebebi kedilerle birlikte yaşama isteğinin samimiliği. İşe giderken metro parmaklıklarında bekleyen kedinin bir yabancıya kendini sevdirmek için başını çevirmesi, büyük bütçeli bir turizm reklamından daha organik, daha içten, daha özel geliyor.&nbsp;</li></ul>Dünya için kedilerin toplumumuzda gündelik hayatın bir parçası olması, aynı zamanda şefkat ve empatinin de göstergesi. Çünkü hayvanlara iyi bakan insanlara daha çok güven duyulması bize özel değil, evrensel bir sezgi. Tam da bu yüzden, karmaşanın gölgesinde neşe ile kendini sevdirmeye devam eden kedi, artık toplumun en özgün ruhu.

İstanbul'dan ve dünyadan seçilmiş etkinlikler, kültür-sanat ajandası, şehir gündemi, tematik rehberler ve şehrin sınırlarından taşmaya değecek davetler her hafta e-posta kutunda.

İstanbul'un ve dünyanın sunduğu tüm hediyeleri keşfetmek, evden çıkmaya değecek deneyimlerin peşine düşmek için.

Aposto İstanbul

Kediler artık İstanbul’un yaşayan ve zamansız bir sembolü; Türkiye’nin imajının ayrılmaz bir parçası. Artık Türkiye deyince bir yabancının aklına ilk aklına gelen kediler olabiliyor, sadece onları sevmek için bile İstanbul’a gelmek isteyenler var. Peki, eskiden yabancı basının pek de dikkatini çekmeyen kedilerimiz, nasıl Türkiye’den çıkan en samimi hikayelerden birine dönüştü?

İstanbul'dan #Catstabul’a: Türkiye kedilerinin ünü sınırları nasıl aştı?

Geçen hafta, gazeteci Chris Whipple’ın Vanity Fair dergisi için Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ile yaptığı kapsamlı röportaj, Amerikan gündemine damga vurdu. Metinde Wiles, Donald Trump’ı “alkolik karakterli”, JD Vance’i “komplo teorisyeni”, Elon Musk’ı ise “tuhaf” ve “uyuşturucu kullanan” biri olarak tanımlıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bu ifadeler geniş yankı uyandırırken Wiles daha sonra röportajı “taraflı biçimde düzenlenmiş, negatif algı yaratmaya dönük bir çalışma” olarak niteledi.</li></ul>Ancak sosyal medyada asıl dikkat çeken unsur, röportaja eşlik eden fotoğraflar. Dünyaca ünlü fotoğrafçı Christopher Anderson tarafından çekilen karelerde, Susie Wiles’ın yanı sıra Trump kabinesinin en güçlü ve tartışmalı figürlerinden Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt ve Kıdemli Danışman Stephen Miller gibi isimler yer alıyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2025/11/1/1766415599431.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.53" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Fotoğraflar doğrudan bir aşağılama içermese de, yakın çekim portrelerin alışıldık dergi fotoğrafçılığı estetiğinin dışında bırakılması— kırışıklıkların, lekelerin ve kusurların rötuşlanmaması—bilinçli bir tercih olarak yorumlandı. Figürlerin yakın plan çekimlerinde JD Vance’in ağzındaki yemek kırıntıları, muhafazakar Amerikan güzellik estetiğinin sembolü hâline gelen Karoline Leavitt’in dudaklarındaki dolgu iğnesi izleri özellikle dikkat çekiyor.&nbsp;Fotoğrafların gündeme oturmasının en büyük sebeplerinden biri, Trump yönetiminin cilalanmış anlatısına meydan okuduğu izlenimi. Yakın dönemdeki Amerikan yönetimlerinden daha belirgin olarak, Trumpizm, Amerika’ya sadece bir siyaset değil, bir kültür vadediyor. Bu kültür; kusursuzluğun, geleneksel güzelliğin, tasarrufu olmayan itibar ve şatafatın, yani geçtiğimiz yüz yıla damgasını vuran Amerikan Rüyası'nın karikatürleştirilmiş bir geri dönüşü.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bu hedefin Beyaz Saray’ı ince ince yeniden dokuduğu bir sır değil. Trump’ın çevresinde popülerleşen ‘Mar-a-lago face’ adı verilen bol botokslu kadınlar, Beyaz Saray’ın iki katına çıkarılıp altın varaklarla yeniden süslenmesi, Trump’ın şatafatlı partileri bu yeni kültür anlatısının bir parçası.&nbsp;</li></ul>İşte Anderson’ın çekimleri tam da burada devreye giriyor, Trump yönetiminin kurmak istediği cilalanmış imajı, yönetimim en merkezî kişilerini apaçık eleştirmek yerine insanlaştırarak ters düz ediyor. Özellikle Trump karşıtları tarafından dahiyane bulunan çekimler, Cumhuriyetçilerin kurmak istediği yeni Amerika anlatısına ince bir meydan okuma.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2025/11/1/1766420417521.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.63" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Anderson’ın fotoğraf serisinin anlatısı, kimilerine göre Rönesans tablolarını çağrıştıran arka planlar ile tamamlanıyor. Bu çekimlerde, aynı kişileri Beyaz Saray’da bulunan objelerle birlikte, gururla poz verirken görüyoruz. Kraliyet resimlerini anımsatan konsept, Anderson’un ince dokunuşlarıyla yeniden uyarlanıyor. Arka plandaki dolanmış kablolar, figürlerin merkezî perspektifini bozan eşyalar, hatta odada görülen hasar ve çatlaklar, Beyaz Saray’ı kusursuz bir güç merkezinden çok, eskimiş bir makam olarak sunuyor.&nbsp;Bazı karelerde kullanılan hafif sarı filtre ise kimilerine göre boğucu, hatta mekanı ucuzlaştıran bir etki bırakıyor. Bu fotoğraflar, sadece sarayın anlatısına değil, günümüzün diğer güçlü figürlerine de “Acaba gerçekten düşündüğünüz kadar önemli misiniz?” mesajını iletiyor. Bazı figürlerin poz verirken değil, poz vermeye hazırlanırken çekilen kareleri de bu mesajı güçlendiriyor.Christopher Anderson, çok tartışma yaratan fotoğraflarının aşağılama amacı taşımadığını ifade ederken, eleştirel gözle bir hikaye anlatmaya çalıştığını&nbsp;kabul ediyor. Ona göre bu çekimler Amerikan iktidarını kötü göstermekten öte, dürüst bir şekilde göstermekten ibaret. Anderson, aslında bir ünlü (celebrity) fotoğrafçısı olarak ünlülerin kusursuz görünen fotoğraflarını çekmesi ile tanınıyor.&nbsp;Fakat Anderson Instagram hesabında bu projeyi diğerlerinden ayırdığını söylüyor, çünkü ona göre&nbsp;“Politikacılar celebrity değildir.”

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Sinema ve müzik evreninden söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları.

Duende

Geçen hafta, gazeteci Chris Whipple’ın Vanity Fair dergisi için Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ile yaptığı kapsamlı röportaj, Amerikan gündemine damga vurdu. Ancak röportajdan daha çok dikkat çeken röportaja eşlik eden fotoğraflar oldu. Dünyaca ünlü fotoğrafçı Christopher Anderson tarafından çekilen karelerde doğrudan bir aşağılama olmasa da kusurların rötuşlanmaması bilinçli bir tercih olarak yorumlandı.

Christopher Anderson'un objektifinden Beyaz Saray: Vanity Fair’den Yeni Amerikan Rüyası’na ince bir meydan okuma

Tame Impala, belki de alternatif müziğin en ana akım temsilcisi. Avustralyalı müzisyen Kevin Parker etrafında şekillenen proje, elektronik müzikle nispeten niş bir tür sayılan psikedelik müziği harmanlamasına rağmen, günümüzde ana akım olarak görülen birçok sanatçıdan daha çok tanınıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Sanatçı, yakın zamanda heyecanla beklenen yeni albümü Deadbeat’i yayımladı. Müzikseverler tarafından hemen tartışmaya açılan albüm, Parker’ın Belçikalı radyo istasyonu Studio Brussel’a verdiği bir röportajdan sonra Türkiye’nin sosyal medya gündemine bomba gibi düştü.</li></ul>Röportajda Parker, albümün öne çıkan şarkılarından biri olan Loser’ın, bir dönem sürekli dinlediği 1970'ler Türk müziği ve özellikle Barış Manço’nun şarkılarından esinlendiğini söylüyor. Barış Manço’dan “Türk Todd Rundren” olarak bahseden Parker’ın Loser şarkısında gerçekten de Manço ile özdeşleşen küçük synth tınılarını, Anadolu rock ezgilerini andıran gitar ritmini fark etmek mümkün.<img src="https://images.aposto.com/2025/9/1/1761568402482.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Son yıllarda Batılı müzikseverlerin Turkish psychedelia adıyla yeniden keşfettiği Anadolu rock, belki de uluslararası ana akıma girmeye hiç olmadığı kadar yakın. Peki bizim ilk defa 2015 yılında, Elijah Wood’un Selda Bağcan’dan imza istemesiyle fark ettiğimiz bu ilgi, Anadolu Rock’ın küresel yükselişini nasıl tetikledi? Türkçe psikedelik müzik, yakın gelecekte Türkiye imajının bir parçası hâline gelebilir mi?<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Ruhuna yakışır bir keşfedilme hikayesi</h2>Son yıllarda Londra’daki bir barda Erkin Koray çalması, Kopenhag’da Anadolu rock konserlerinin yok satması veya New York’ta müzisyenlerin eski Türkçe parçalar hakkında hararetle sohbet etmesi şaşırtıcı olmaktan çıktı. Dünyada adına Turkish psychedelia dense de biz bu türü Anadolu rock ve Anadolu pop olarak biliyoruz.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Türün Erkin Koray gibi bazı temsilcileri, hippi kültürüyle özdeşleşen psikedelik müzik akımından etkilenmiş olsa da,&nbsp;Selda Bağcan gibi Türk halk müziği geleneğine daha yakın birinin şarkıları da dünyada psikedelik olarak tanınabiliyor.</li></ul>Bunun nedeni 60'lar ve 70'lerin Türkçe müziğiyle psikedelik müziğin ortak bir özelliğinde yatıyor: Batı’dan gelen Rock'n Roll'un geleneksel Doğu ezgileriyle harmanlanması. Batı ülkelerinde, Doğu’nun “egzotik” ezgilerine duyulan merakla oluşan bu tını, Türkiye’de Batı’dan yükselen Rock'n Roll’un keşfiyle ortaya çıkıyor.&nbsp;1961 Anayasası sonrası oluşan özgürlük dalgası, TRT’deki Altın Mikrofon yarışmasıyla Batı esintili Türkçe müziğin desteklenmesi ve Doğu‑Batı arasında konumlanan toplum yapısı sayesinde Türk sanatçılar zamanla kendi popüler müzik kültürlerini yaratıyorlar. 70’lerde bir yandan Barış Manço gibi isimlerle geniş çevrelere yayılan, diğer yandan Cem Karaca gibi isimlerle sivrilip politikleşen bu tür, 80 darbesiyle başlayan sansür ve baskı atmosferiyle bıçak gibi kesiliyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/9/1/1761568492085.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bu türün, uluslararası müzik dünyası tarafından yeniden keşfedilmesi ise Türkiye sponsorluğunda bir teşvik programı ile değil, belki de Anadolu rock’ın aykırı ruhuna yakışır, daha organik bir biçimde yaşanıyor. 2000’li yıllarda hem Türkiye ve Avrupa etkileşiminin gelişmesi hem de göçmen kültürlerin ezgilerine “dünya müziği” adı altında artan ilgi sonucu, Almanya’da eski Türk müziğine kısmi bir merak başlıyor.&nbsp;Fatih Akın’ın Crossing The Bridge&nbsp;belgeseli İstanbul’un müzik kültürünü Almanya’ya tanıtırken, Alman prodüktör Roskow Kretschmann, 2003 yılında Love, Peace &amp; Poetry –Turkish Psychedelic Music adıyla yayımladığı toplama albümüyle bu türe yeni ismini veriyor.2010’larda plak koleksiyonculuğuna ilginin artmasıyla hem Batı dünyasında hem de Türkiye’nin metropollerinde tozlu raflarda duran eski parçaların gördüğü rağbet yükseldi. Bir yandan Türkiye’deki genç kuşak eskilerin sanatçılarını yeniden tanırken diğer yandan Batı’da niş bir Anadolu rock hayran kitlesi oluşuverdi. O sırada Spotify gibi servislerle eski şarkıların daha ulaşılabilir hâle gelmesi, “Anatolian Rock Revival Project” ve “My Analog Journal” gibi Youtube kanallarının eski Türk şarkılarını arşivleyip ücretsiz bir biçimde sunmasıyla bu tür, dünyada yeni bir hayran kitlesi kazandı.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Selda Bağcan’ın garip yükselişi</h2>Yurt dışında Turkish psychedelia'ya yönelik ilgiyi Türkiye’deki kamuoyu görece geç fark etti. Bu konudaki ilk farkındalık anlarından biri 2015’te dünyaca ünlü oyuncu Elijah Wood’un&nbsp;Selda Bağcan’dan imza isterken&nbsp;çekilen fotoğrafının sosyal medyaya düşmesi oldu.&nbsp;Biz daha Yüzüklerin Efendisi'nin Frodo’sunun Selda Bağcan’ı nasıl tanıdığına anlam veremeden, Bağcan’a yurt dışında gösterilen ilginin Türkiye’den daha yüksek olduğunu öğrendik. Birkaç sene sonra Bağcan, meşhur müzik festivallerinde boy göstermeye başladı. Türkiye’de de Selda Bağcan’a ilgi, yurt dışında rağbet gördüğü öğrenilince arttı.<img src="https://images.aposto.com/2025/9/1/1761568088778.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.35" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">O dönemde kamuoyunda daha az tanınan bazı şarkıcı ve müzik gruplarının Avrupa’da sold out konserler verdiğini öğrendik. Anadolu rock müziği çağdaş bir şekilde yeniden yorumlayan Gaye Su Akyol, ses getiren uluslararası turneler yapıyor, albümleri uluslararası medya ajanslarında inceleniyor, orijinal müziği yanı sıra protest kimliği ile öne çıkartılıyordu. Bu sıralarda Türkiye ve Avrupa’da Turkish psychedelia akımını benimseyen birçok yeni müzisyen ve müzik grubu ortaya çıkıyordu.Türkiye’de o dönem neredeyse hiç bilinmeyen Altın Gün grubu 2019’da Grammy adayı oldu. Hollanda’da kurulan grubun üyelerinden sadece vokalist Türkiye kökenli. Türk halk müziğini funk ve elektronik ezgilerle yeniden yorumlayan grubun şarkılarını o sırada Amsterdam’ın her köşesinde duymak mümkündü.Avustralyalı rock grubu King Gizzard &amp; the Lizard Wizard’ın Anadolu esintisi taşıyan şarkıları, Travis’in İstanbul konserinde Barış Manço’nun Dağlar Dağlar şarkısını söylemesi derken, Turkish psychedelia'nın yurt dışındaki dinleyici kitlesini iyice fark etmeye başladık.&nbsp;Burada görece alternatif, ama ana akım müzik trendlerini belirleyen bir kitleden bahsediyoruz. Ünlü prodüktörler, müzisyenler, müzik eleştirmenleri, tutkulu müzikseverler. Türk müziği artık sadece "otantik" değil, aynı zamanda “havalı” bulunuyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">‘Bir gün gelecek dönence’</h2>Tame Impala’nın Barış Manço’dan esinlenerek yaptığı&nbsp;Loser, bir tesadüfün ötesinde unutulmaya yüz tutmuş Anadolu rock'ın yeniden keşfedilme yolculuğunun ürünü. Bu şarkı, bize hem modern kültürümüzün evrensel mirasını hatırlatıyor, hem de Turkish psychedelia’nın küresel etkisinin devam edeceğini gösteriyor. Hatta bu türün giderek daha da ana akıma yaklaşan sanatçıları etkilemesi, Türkiye’nin çağdaş kültürel mirasını dünyaya tanıtması için eşsiz bir fırsat sunuyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/9/1/1761568694527.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fakat bu akımın, gündemdeki sanatçılara baskı tartışmaları ve artan zorlukların gölgesinde yükseldiğini hatırlamakta da fayda var. Örneğin Güney Kore’den dünyaya yayılan ve hızla ana akım kültürün bir parçası olan K Pop, Güney Koreli sanatçılarının dünyaya tanıtılmasını hedefleyen ulusal bir kültür politikası projesi sayesinde başarıya ulaştı.&nbsp;Bizim ülkemizde ise durum daha farklı. Türkiye’de yapılan müzik festivalleri artık oldukça sınırlı, yurt dışındaki etkinliklere katılım için birçok müzisyenin zorlu vize süreçlerinden geçmesi gerekiyor. Bir zamanlar müziğimizin uluslararası seyirciye tanıtılması için fırsat olarak görülen Eurovision Şarkı Yarışması’na uzun yıllardır katılmıyoruz.&nbsp;Tüm bunlara rağmen, Anadolu rock yıllar sonra birçok müzik türünün arasından sıyrılıp bir dönence gibi yeniden doğabiliyor, en rağbet gören müzisyenlere ilham kaynağı olabiliyor. Organik yollarla büyüyüp Tame Impala’ya ilham verebilen Anadolu rock, daha farklı bir Türkiye’de kim bilir nerelere varırdı?

Batılı müzikseverlerin “Turkish Psychedelia” adıyla yeniden keşfettiği Anadolu rock, küresel ana akıma hiç olmadığı kadar yakın. 2015’te Elijah Wood’un Selda Bağcan’dan imza istemesiyle fark ettiğimiz bu ilgi, bugün Tame Impala’nın "Loser" parçası için Barış Manço’dan ilham aldığını açıklamasına kadar uzanıyor.

Nart Özel