apéro gazete'nin 67. sayısından merhaba.
The New York Times, Olimpiyat sporcuları için Paris'e hangi yiyeceklerin ithal edildiğini listeledi. Kimi ülkeler takımlarıyla birlikte kendi şeflerini de götürürken çoğunluğun yerel lezzetleri menülerinden eksik etmediği görülüyor. Olimpiyat Köyü'nde sporcuların rutinlerini sürdürmesini sağlayan yemek, aynı zamanda duygusal ve psikolojik açıdan da bir konfor unsuru sağlıyor.
Bu hafta yeme-içme gündeminde neler var? Marsel Delights’ın narlı lokumu Guild of Fine Food'dan Great Taste ödülü aldı. Türkiye’nin mate çayından hazırlanan ilk enerji içeceği satışa sunuldu. Tiramisunun yaratıcısı Roberto Linguanotto, 81 yaşında yaşamını kaybetti. Harry Potter dünyasından tarifler içeren Harry Potter: Bake, Create, and Decorate! kitabı çıktı.
Dahası: Baharatlı çıtır somon tarifi, limonlu ve kaparili sos eşliğinde Reçete'de.
- O sırada Aposto'da: Yeni bültenler, uzman kalemlerden makaleler ve podcast serileriyle zenginleştirmeye devam ettiğimiz Aposto Premium'u ilk ay sadece 6 TL'ye denemek isteyenler için özel kod, bültenin sonunda.
Afiyetler,
Reyhan
Olimpiyat sporcuları Paris'e hangi yemekleri taşıdı?
ABD fıstık ezmesi gönderirken Avustralya baristalarını ekibe dahil etti. Japonya ise miso talep etti.

Paris Olimpiyat Oyunları’nda servis edilen yemeklerle ilgili tartışmalar sürüyor. Son olarak İngiliz yüzücü Adam Peaty, Olimpiyat Köyü’ndeki yemeklerin yetersizliğini eleştirdi ve balığından kurt çıktığını iddia etti. Olimpiyat sözcüsü ise şikayetleri dikkate alarak harekete geçtiklerini belirtti. Tüm bunlar yaşanırken Priya Krishna, The New York Times için sporcuların Olimpiyat Köyü’nde ne yedikleri konusunu ayrıntılı olarak ele aldı.
Fransa Olimpiyatları’nda Fransız mutfağı etkisi: Olimpiyat Köyü’nün girişinde kurulan bir fırın, günde 2.000'den fazla baget, kruvasan, pain au chocolat ve focaccia üretiyor. Yarış stresinden kurtulmak isteyen sporcular için fırıncılık dersleri dahi sunuluyor. Limonlu tart ve Paris-Brest gibi tatlılar da menüde yer alıyor. Tabii sporcuların çoğu bunların tadını ancak yarışlarından sonra çıkarabiliyor. Olimpiyat Köyü'nde Fransa gastronomisine dair tek eksik ise şarap.
Tek ihtiyaç beslenme değil ev hissiyatı: Her ülkenin kendi yiyeceklerini getirmesine izin veriliyor. Birçok ülke sporcuların beslenme ihtiyaçlarından ziyade, evlerinin konforunu yakalayıp yabancılık çekmemesi için bu fırsattan yararlanıyor.
- ABD Olimpiyat Heyeti'nin Paris'e gönderdiği atıştırmalıklar arasında protein shake'leri, bagel, patlamış mısır, kuru et, enerji barları ve fıstık ezmesi başta geliyor.
- Japonya Olimpiyat Heyeti'nin kendi çorbası var. Gıda şirketi Ajinomoto'nun sporcular için geliştirdiği özel çorbanın yanında Olimpiyat Köyü'nde bol miktarda miso, pirinç topu ve dashi de talep edildi.
- Avustralya, Olimpiyat Takımı'nın kafein desteğini eksik etmiyor. Sporcular için oyunlara kendi baristasını getirmelerinin yanı sıra Weet-Bix, Vegemite, Milo gibi ürünlerin stantları da kuruldu.
- Kenya Olimpiyat Heyeti yerel yiyecekler gönderiyor. Kericho Gold çayı ve kalın bir mısır unu hamuru olan ugali gibi.
- Jamaika Olimpiyat Heyeti'nin yanında getirdiği yerel gıdalar arasında Jamaika markası Grace Foods’un jerk baharatı ve aloe vera içecekleri var.
- Çin Olimpiyat Takımı'nın kendi şefi de ekipte. Hazırlanan yemekler arasında Sichuan tavuğu ve Rice Krispies öne çıkıyor.

Kaynak: Unsplash
• Tüm zamanların en sevilen İtalyan tatlılarından tiramisunun yaratıcısı Roberto Linguanotto 81 yaşında yaşamını kaybetti.
- Hikayesi: Linguanotto, Treviso adlı restoranda pasta şefi olarak çalışırken tarifi restoran sahibinin eşi Alba Campeol ile birlikte geliştiriyor. Tiramisu tarifi ortaya çıktıktan sonra 1972'de restoran menüsüne ekleniyor ve ardından tüm dünyaya yayılıyor.
• Filistinli yemek blogger’ı Hamada Shaqoura, Gazze’de çadırlarda dağıtılan gıda malzemeleri ve konservelerle yuva hissi uyandıracak yemekler hazırlıyor. Gıda yardım paketleri ve bulabildiği her türlü taze sebzeyi kullanarak yemek pişiren Shaqoura, şunları söylüyor:
"Aylardır yediğimiz bu konserve yiyecekleri çocuklar için nasıl daha lezzetli hâle getirebileceğimi düşünüyordum. Çocukları doyurmaya kararlıyım. Benim motivasyonum bu."
- Kimdir? Hamada Shaqoura, savaşta evini kaybetmeden önce Gazze'nin en popüler burger, pizza ve makarna mekanlarını inceleyen bir YouTuber'dı. İnternette Hamada Shoo olarak biliniyor ve paylaşımları Instagram'da yaklaşık yarım milyon takipçiye ulaşıyor. Shaqoura, sosyal medyadaki gücünü bağış toplamak için de kullanıyor.
• Club Privé by Rixos Belek, MICHELIN yıldızlı şef James Knappett’i ağırladı. Helen kültüründen ilham alan akşam yemeği etkinliğiyle konuklara hem duyusal hem de estetik bir deneyim sunuldu.
- Ayrıntılar: Antik Yunan kültüründen esinlenerek hazırlanan bu etkinlikte konuklar, Helen mutfağının “seçkin” kabul edilen lezzetlerini tattılar. Her bir tabak, Helen medeniyetinin estetik değerlerini yansıtan bir sunumla servis edildi. Sütunlar, heykeller ve mozaiklerle bezeli mekanda tarihî bir saray atmosferi yaratıldı.
• Bodrum Loft’ta yer alan Ters Köşe Balık Restoran’da "farklı meyhane" konseptiyle Ege lezzetleri ve mezeleri servis ediliyor. Bodrum’un Demirbükü Koyu’ndaki restoranın menüsü yerel balıkçılardan günlük tedarik edilen taze balık ve deniz ürünleri ile hazırlanıyor.
- Menüde ne var? Deniz börülcesi, şevket-i bostan, taze ot kavurma ve Girit ezme gibi Ege’nin zeytinyağlı mezelerinin yanı sıra köpoğlu, acılı atom ve levrek marin gibi klasik meyhane mezeleri.
• İstanbul’un Asya kökenli ilk oteli Shangri-La Bosphorus, Istanbul Brunch adlı etkinlik serisinin üçüncüsünü 29 Eylül Pazar günü düzenleyecek.
- Ayrıntılar: 29 Eylül’de IST TOO’da düzenlenecek Shang Brunch Vol.3'de İtalyan mutfağından Lübnan mutfağına, Çin mutfağından Türk mutfağına lezzetler yer alacak. Etkinlikte TimeOut Cidde tarafından 2024’ün En İyi Lübnan Restoranı ödülüne layık görülen Niyyali’nin Executive Şefi Ali Al Hajj da mutfakta olacak.

• Carlsberg’in yeni birası Fonio, markanın dünyada bira yapımıyla bir etki yaratmayı hedefleyen kampanyasının parçası olarak Brooklyn Brewery ile işbirliği içinde üretildi. Fonio, Ağustos ayından itibaren Kopenhag'daki Carlsberg Evi'nde sınırlı miktarda satışa sunulacak.
- Neden önemli? Fonio Lager, şerbetçiotu veya arpa kullanılmadan Carlsberg mayası ve fonio tahılıyla yapıldı. Bu birayla kuraklığa dayanıklı antik Batı Afrika tahılı fonio’nun hammadde olarak potansiyeline dikkat çekiliyor.
- Tadım notları: Carlsberg araştırma laboratuvarında sınırlı sayıda üretilen lager kayısı, beyaz şeftali ve kavunun yumuşak aromalarına sahip. Altta yatan tatlılıkla canlı ve narin bir bitiş, şerbetçiotundan gelen kalıcı bir bitterlik var.
• Bitki bazlı et şirketi Daring’in kurucusu Ross Mackay, sağlık bilincine sahip tüketicileri çekmek için spor kulüpleriyle ortaklık kurarak elektrolit içeren içecek girişimi Cadence'i başlattı. İçecekler ABD’de Temmuz ayında piyasaya sürüldü.
- Nedir? Tuzla yapılan ve elektrolitlerle zenginleştirilen hazır bir hidrasyon içeceği olan Cadence’in hedef kitlesi sporcular. İçecek kaynak suyu, sodyum klorür, magnezyum laktat, İtalyan limonlarından elde edilen potasyum ve steviadan oluşuyor. Mackay, sıfır kalorili, temiz etiket yaklaşımının diğer hidrasyon ürünlerine kıyasla öne çıktığına inanıyor.
- Bir adım geriden: PepsiCo'dan Gatorade Water, Coca-Cola'dan BodyArmor Flash I.V. gibi hidrasyon içecekleri 2024'te bu kategoride öncü rol üstlendi.
• Türkiye’nin mate çayından hazırlanan ilk enerji içeceği Matea satışa sunuldu. Matea'nın içerdiği kafein, teobromin ve antioksidanlarla enerji verip odaklanmayı artırdığı belirtiliyor.
- Nereden? Güney Amerika’da 500 yıldır kafein kaynağı bir çay olarak içilen, Messi’nin ve Papa’nın elinde görülen mate, 2000’lerin başında Almanya’da popülerleşerek dünyaya yayıldı.
• Marmara Adalar Belediyesi, Avşa’da 13-14-15 Eylül tarihlerinde coğrafi işaretli Ada Karası üzüm hasadını Bir Başka Avşa başlığı altında tasarladığı çeşitli etkinliklerle kutlamaya hazırlanıyor.
- Neden önemli? Etkinlik serisi, yerli üzümlerin ve eski bağların geri kazanılmasıyla bölgesel anlamda bir dönüşüm başlatmayı hedefliyor.
- Neler var? Bağ teraslarının izlerinin görülebileceği yürüyüş rotaları, hasat deneyimi, tadımlar, bağcılık üzerine konuşmacıların katılacağı paneller ve konserler.

Marsel'den narlı lokum. Fotoğraf: Deniz Sabuncu
• Artizan lokum üreticisi Marsel Delights’ın narlı lokumu Guild of Fine Food’dan Great Taste ödülü aldı.
- Nedir? Yeme içme endüstrisinden haberleri paylaşan The Guild of Fine Food (GFF), 1992'de Bob Farrand tarafından İngiltere’de kuruldu. Artizan yiyecek ve içecek üreticilerini destekleyen GFF, 1988'de başlatılan Great Taste ve Dünya Peynir Ödülleri'ne de önayak oldu.
- Editörün notu: "İstanbul’da modern, Londra’da provokatif" Marsel’in hikayesini ustası Selim Cenkel apéro'ya anlatmıştı. Şekere eşlikçi üç ekşi: nar, ahududu ve sumaktan hazırlanan ödüllü lokuma dair ayrıntılar da bu sohbette.
• Harry Potter dünyasından tarifleri biraraya getiren Harry Potter: Bake, Create, and Decorate! kitabı çıktı. Binbir çeşit kahvaltılar, şölenleri aratmayan akşam yemekleri ve özel günler için tatlılarla Hogwarts evreninden tarifler bu kitapta toplandı.
- Ayrıntılar: Joanna Farrow tarafından yazılan kitap "Happee Birthdae" pastası, en iyi Hogwarts kurabiyeleri, Knight Bus pastası, Acromantula keki de dahil olmak üzere büyücülük dünyasından 30 farklı tarife yer veriyor.
• KFC'nin kurucusu Albay Sanders'ın kravatı, Kanada'da uzatılan yaz saatini temsilen meydanlara yerleştirildi.
- Neden? Kanada’da yaz saatlerinin uzatılmasına dikkat çekmek isteyen marka, kampanya kapsamında Albay Sanders'ın ikonik kravatıyla dev bir ekranda Kanadalılar'a saati gösteriyor. Aynı zamanda KFC mağazalarının yanına yerleştirilen ekranlardaki "kravat saat" mağazanın kaça kadar açık olduğunu belirtiyor.
• Hellman's, NYC'de Paris esintili patates kızartması pop-up'ı açtı. Hellmann's, bir günlüğüne New York City'deki Little Prince bistrosuyla Le Café Hellmann's adını verdikleri bir pop-up için ortaklık kurdu.
- Menüde ne var? Restoranda sınırlı sayıda üretilen tek ürün olan Hellmann's mayoneziyle birlikte patates kızartması servis edildi.
- Arka plan: Patateslerini mayonez eşliğinde yemeyi seven Hollandalılar, Belçikalılar ve Fransızlar’ın aksine ABD’de yaygın olarak ketçap tercih ediliyor. 2.000 ABD vatandaşıyla yapılan ankette %34’lük kesim, patates kızartmasını mayoneze batırmayı sevdiğini ancak başkalarının önünde bunu yapmaktan çekindiğini belirtiyor.
Deniz ürünleri, her gün daha riskli hâle geliyor
Aşırı sıcaklarla beraber bütün dünyaya yayılan Vibrio, ABD’de deniz ürünleri bağlantılı en fazla ölüme neden olan bakteri olarak kaydedildi.

Copernicus İklim Değişikliği Servisi'ne göre, 22 Temmuz Pazartesi günü dünya, yakın tarihinin en sıcak gününü yaşadı. Günlük küresel ortalama sıcaklık 17,15°C'ye ulaşarak 21 Temmuz 2024'te belirlenen 17,09°C'lik rekoru aştı. Artan sıcaklıkların sebep olduğu zararlar arasında deniz ürünlerini insan tüketimi daha tehlikeli hâle getirmek de yer alıyor.
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi yeni raporuna göre: Deniz ürünlerindeki Vibrio isimli bakterinin, iklim değişikliği nedeniyle Avrupa başta olmak üzere düşük tuzluluktaki sularda artması bekleniyor. Rapora göre bazı Vibrio türlerinin antibiyotiklere karşı direnci de giderek artıyor.
Nedir? Cleveland Clinic'in açıklamasına göre Vibrio veya V. vulnificus, pişmemiş veya az pişmiş kabuklu deniz ürünlerini yiyerek veya açık bir yara yoluyla insan vücuduna girebilen bir bakteri türü. Bakterinin sepsis şoka ve dokuları tahrip eden büyük kabarcıklara yol açabileceği belirtiliyor. Hâlâ nadir olarak görülen bu bakteriden tıp dergisi StatPearls de "ABD’de deniz ürünleriyle ilgili en fazla ölüme neden olan bakteri" olarak bahsediyor.
Neler yapılmalı? Deniz ürünleri tedarikçileri, kabuklu deniz ürünlerini gölgeli alanlarda hasat ederek ve ürünleri daha düşük sıcaklıklarda taşıyarak bakterinin yayılmasını önleyebilir.
Küresel sıcaklıklar artmaya devam ederse: Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi son 20 yılı kapsayan verileri inceledi ve test edilen deniz ürünü örneklerinin yaklaşık %20'sinde bakteri bulunduğunu tespit etti. Hava sıcaklıklarındaki artış nedeniyle özellikle Avrupa'da Vibrio enfeksiyonlarında artış görüldüğü de vurgulandı.
Nasıl? Daha sıcak kıyı suları, Vibrio bakterilerinin çoğalabileceği alanların genişlemesine yol açıyor. Bu, enfekte deniz ürünlerinin tüketiminden kaynaklanan sağlık risklerinin artmasına neden oluyor. ABD gibi Baltık ve Kuzey Denizi geçiş suları ile Karadeniz ve kıyı bölgeleri de riskli alanlar arasında.
Bir tabak yaz: Baharatlı somon, krem peynirli kapari sosuyla
Baharatlı çıtır kabuk, somona hem lezzet katıyor hem de suyunu koruyor. Limonla hafifletilen keskin kapari sosu ve ferahlatıcı domates salatasıyla "bir tabak yaz".

Reçete: Christina Gelen
Malzemeler
- 1 küçük kırmızı soğan, ikiye bölünüp ince dilimlenmiş
- 1 adet limon
- Tuz
- 60 gram bitkisel yağ (Avokado veya üzüm çekirdeği yağı tercih edilebilir.)
- 2 orta boy domates, ikiye bölünüp ince dilimlenmiş
- 90 gram baharat karışımı (Susam, haşhaş tohumu, sarımsak ve soğan tozundan hazırlanır.)
- 4 adet somon fileto (Her biri 170-200 gram ağırlığında.)
- 115 gram krem peynir
- 15 gram kapari ve 30 gram kaparinin bekletildiği su
Yapılışı
- Orta boy bir kaseye soğanlar eklenir. Çiğ soğanın keskin tadını yumuşatmak için birkaç kez soğuk sudan geçirilip süzülür.
- Soğanlara yaklaşık yarım limonun suyu, bir tutam tuz ve 1 yemek kaşığı yağ eklenir. Yumuşak ve hafif pembe olana kadar soğanlara masaj yapılır. Domates ve tuz da eklenip karıştırılır.
- Bir tabağa baharat karışımı dökülür. Balığın her tarafı tuzlandıktan sonra her filetonun deri kısmı hariç tüm kısımları eşit şekilde kaplanana kadar baharata bulanır.
- 3 yemek kaşığı yağ orta ateşte, büyük bir tavada ısıtılır. Filetolar derileri aşağı bakacak şekilde yağa bırakılır ve deri tavadan kolayca ayrılıp çıtır çıtır olana kadar 4-5 dakika kızartılır.
- Ocak orta-düşük seviyeye ayarlanır. Balık, dokunulduğunda çıtır çıtır olana kadar 2-3 dakika kızartılır. Filetolar ara ara kaldırılarak baharatın yanmadığından emin olunur.
- Pişmiş filetolar bir tabağa aktarıldıktan sonra tavada kalan baharatlar kağıt havlu yardımıyla temizlenir. Kısık ateşteki tavaya krem peyniri, kapari, kapari suyu, 1 yemek kaşığı taze sıkılmış limon suyu, 1 tatlı kaşığı limon kabuğu rendesi ve 3 yemek kaşığı su eklenir. Silikon bir spatulayla karıştırılarak yaklaşık 3 dakika pişirilir.
- Sos servis tabaklarına konularak üzerinde balık ve yanına kırmızı soğanlı domates salatası eklenerek servis edilir.
Afiyetler!

Geççi'den kül böreği. Fotoğraf: Deniz Sabuncu
✍️ Ne yazdık? apéro'da Cumartesi, göçebe hayvancılıkla uğraşan son Yörük topluluğu Sarıkeçililer’in yaşamına odaklandık. Modernleşme, iklim krizi ve politikalar üçgeninde sıkışan bu geleneksel yaşam biçimini Geççi'nin yürütücüsü Oğuzhan Çoban'dan dinledik. Oğlak prosciutto tarifi Reçete'de. • Orta Toroslar silsilesinde, keçinin peşinde
📚 Ne okuduk? Hahna Yoon, The New York Times • The Kimchi Masters of South Korea Can Teach You a Thing or Two
🎧 Ne dinledik? Milk Street Radio • Vive La France! Jacques Pépin, Parisian Cakes and Bourguignon Burgers
Kaynak: Food & Wine
Beurre blanc (İsim)
Beyaz tereyağı anlamına gelen; tereyağı, soğan ve sirke ile yapılan ve genellikle deniz ürünleriyle servis edilen bir sos.
Aposto Premium'da neler var?
- Mobilite, yapay zeka, fintech, sürdürülebilirlik, finans gibi yükselen endüstrilerden gelişmeleri ve içgörüleri aktaran premium bültenler.
- Dünyanın ve Türkiye’nin gündeminden gelişmeleri küresel bir perspektifle aktaran analizler.
- Yemekten seyahate, edebiyattan kültür-sanata entelektüel dünyanı besleyecek üyelere özel makaleler.
- Aposto Radyo için hazırladığımız 30’un üzerinde orijinal podcast ve sesli belgesel.
- Aposto etkinlik ve buluşmalarına katılma fırsatı.
- Aposto'nun tüm arşivine ve güncel yayınlara sınırsız erişim.
Aposto Premium'u Siesta2024 koduyla ilk aya özel %90 indirimle başlatabilirsin.





