apéro gazete'nin 68. sayısından merhaba.
The New York Times’ın yemek eleştirmeni Pete Wells, son yazısında teknolojinin restoran müşterilerinin deneyimi üzerinde yarattığı etkilere odaklanıyor. Wells, sipariş ve hesap ödeme teknolojileriyle restoran deneyimini özel kılan insan etkileşiminden günbegün uzaklaşıldığını vurguluyor. Yemek salonlarındaki teknolojik değişim, yemek deneyimini belki daha "işlevsel" hâle getiriyor, ancak restoran kültürüyle ilişkilendirilen "misafirperverlik" hissini de azaltıyor.
Bu hafta yeme-içme gündeminde neler var? İngiltere'de yapılan bir araştırmaya göre dışarıdan sipariş edilen yiyeceklerin %75'inden fazlasının sağlıksız olduğu tespit edildi. Athletic Brewing Co., Arsenal ile işbirliği yaparak futbol kulübünün ilk resmî alkolsüz bira ortağı oldu. Oyunseverler için kafein içeren Boost Noodles, ABD'de piyasaya sürüldü.
Dahası: Kabak, ricotta ve fesleğenli yaz makarnası tarifi Reçete'de. Yalın ve taze.
O sırada Aposto'da: Yeni bültenler, uzman kalemlerden makaleler ve podcast serileriyle zenginleştirmeye devam ettiğimiz Aposto Premium'u ilk ay sadece 6 TL'ye denemek isteyenler için özel kod, bültenin sonunda.
Afiyetler,
Reyhan
Dışarıdan sipariş edilen yiyeceklerin %75'inden fazlası sağlıksız
İngiltere'de zincir markaların en çok satılan yemekleriyle yapılan araştırmanın sonuçları "endişe verici."

İngiltere’de yapılan yeni bir çalışma, paket servislerde, restoranlarda ve kahve zincirlerinde en çok satılan yemeklerin dörtte üçünden fazlasının "sağlıksız" olduğunu tespit etti. Subway, Pizza Express, McDonald's, Greggs, Starbucks ve Pret a Manger gibi zincirler de dahil olmak üzere İngiltere'nin en büyük 19 satış noktasında en çok satan 10 ürünün besin içeriklerinin analiz sonuçları "oldukça endişe verici" olarak yorumlandı.
Araştırmaya dair: İncelenen 190 yemeğin %46-78'i, İngiltere hükümetinin "şeker vergisi" gibi yasalar için belirlediği kriterlere göre "sağlıksız" olarak değerlendirildi. Bulgular, hükümet yetkililerinin gıda endüstrisinin ürünlerini daha sağlıklı hâle getirmesi yönündeki çağrılarını da yeniden güçlendirdi. İngiltere halkının giderek daha sık dışarıda yemek yemesi bu konu hakkındaki endişeleri artırıyor.
Dahası: Araştırmacılar, incelenen 19 şirketten yalnızca Dominos, Pizza Express ve Pret a Manger’nin ürünlerinin besin içeriği hakkında kamuya bilgi verdiğini belirtti. Diğer şirketler içerik bilgilerini açıkça paylaşmadı.
Ne dediler? Araştırmaya öncülük eden Londra Queen Mary Üniversitesi'nde halk sağlığı ve beslenmesi alanında öğretim görevlisi olan Dr. Monique Tan şunları söyledi:
"Geçmişte insanlar dışarıda yemek yemeyi ara sıra kendilerine verdikleri bir ödül olarak görüyordu. Artık durum değişti. İngiltere halkı olarak giderek daha fazla 'ev dışı' yiyecek tüketiyoruz. 'Ev dışı' yiyeceklerin çoğunluğunun sağlıklı olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, dışarıdan sipariş edilen yemeklerin sağlığınıza zararlı yiyecekler olması çok olası. Sağlıklı seçenekler mevcut olsa da bu ortam insanların daha sağlıklı seçimler yapmasını zorlaştırıyor."
En sağlıksız beş yemek: Tan, araştırma sonuçlarına göre en sağlıksız beş yemeği sıraladı: Pizza Hut'ın pepperoni feast pizzası, Burger King'in Memphis BBQ king double'ı, Nando's'un ızgara tavuk ve hellim peynirli fino pitta'sı, Wetherspoon's barlarındaki hellim kızartması ve Pret a Manger'den ham and greve baguette.

Boquerones sirkeli İspanyol hamsisi. Santolina kokteyli ile.
• The Beach of MOMO Dalyan, 2024 sezonunda yenilenen tasarımıyla öne çıkıyor, mekanda "sıkıştırılmış toprak" tekniğiyle üretilen ürünler yer alıyor. Mutfak ve barda kullanılan kuzu kulağı, reyhan, zeytin, sakız, incir, santolina, narenciye, lavanta, adaçayı gibi birçok bitki kendi bahçelerinde yetiştiriliyor. Mekan bu süreci ekolojik tasarımcı Melike Kavran’la yönetiyor.
- Ne dedi? MOMO’nun kurucusu Burak Beşer, sürdürülebilirlikle ilgili çabalarını "entropi" kavramı üzerinden aktarıyor:
"Bodrum’da yürürken her yıl çocukluğumdaki Bodrum’dan ne kadar uzaklaştığını düşünüyorum. Bugün sahip olduklarımızı koruyup sürdürebilmek için sektör sorumluluk almalı. Eldeki kaynakları sadece tüketmek yerine iyi bakmayı önceliklendirmeli. Bu sebeple her sene tüm mekanlarımızda sürdürülebilirlik projelerine çok ciddi yatırımlar yapıyoruz. Mekanlarımızdaki entropiyi bu yatırımlarda düşürüyoruz."
- Menüde ne var? Şef Mert Şeran’ın danışmanlığını verdiği menüden favoriler: stracciatella ve beyaz trüf yağıyla hazırlanan focaccia di recco; susam, lime ve ponzu soslu kızarmış padron biber; sarımsak, limon, zeytinyağı ve boquerones sirkeli İspanyol hamsisi. Bahçede yetişen santolina’dan hazırlanan aynı adlı kokteyli tatmadan dönme.
• İtalyan mutfağının tanınırlığına katkılarıyla bilinen Lorenza de’ Medici yaşamını kaybetti.
- Kimdir? Medici ailesinden gelen Lorenza de’ Medici, İtalyan mutfağının domates, pizza ve makarnadan ibaret olmadığını göstermek üzere yaptığı çeşitli çalışmalarla tanınırlık kazandı. Kendisi yazar, TV sunucusu ve yemek okulu müdürü gibi rolleriyle biliniyor.
• Bir yıl önce kapanan NY’un ünlü restoranlarından Contra, atıştırmalık ve kokteyl servis eden Bar Contra olarak geri döndü. Contra’nın kurucuları Jeremiah Stone ve Fabián von Hauske Valtierra, Bar Contra’yı içki uzmanı Dave Arnold işbirliği ile açtı.
- Menüde ne var? Stiline göre yedi kategoriye ayrılan kokteyllerde Corsair Saltair gibi Dave Arnold’un imza kokteylleri yer alıyor. Atıştırmalıklarda ise Montauk kırmızı karidesleri, ceviz soslu kızarmış deniz tarağı ve Stilton ile doldurulmuş tavuk kanadı yer alıyor.
• Yakın zamanda mesleği bıraktığını açıklayan The New York Times’ın yemek eleştirmeni Pete Wells’in son yazısı yayımlandı. "I Reviewed Restaurants for 12 Years. They’ve Changed, and Not for the Better" başlıklı son yazısında Wells, teknolojinin yeme-içme dünyasına etkilerine odaklanıyor.
- Ne dedi? Blackbird isim bir ödeme teknolojisinden hareketle yazıya başlayan Wells, insan dokunuşunu bulmanın zorlaştığı, dokunmatik ekranlar ve rezervasyon uygulamalarının her geçen gün yaygınlaştığı bir yemek dünyası portresi çıkarıyor ve ekliyor:
"Her restoranın yoğun bir duygusal deneyim sunması gerekmez. Ancak bir restoranda birkaç dakikadan fazla kalacaksak, bağ kurmak isteriz."
🍨 Yarın Melt Dondurma kendi sundae’inizi oluşturabileceğiniz bir dondurma barıyla Tavern’de. 18.30’dan dondurmalar tükenene kadar.
🍸 16 Ağustos'ta Lucca Beach Bodrum kokteyl, şarap ve müzik üçlüsü Sincasa Roma’yı ağırlıyor. Ali Ersoy’un kokteylleri, Osman Pekin’in şarap seçkisinin yanında Yaz Yüceil’in müziklerine Lucca’ya özel Kaan Yüceil de eşlik ediyor. Ayrıntılar ve rezervasyon bilgileri burada.
🐟 16 Ağustos’ta Ege ve Akdeniz lezzetleri kavuşması Dükkan London’ın RAKI-BALIK akşamında. Dükkan mezeleriyle hazırlanan paylaşımlık menüyü kaçırmak istemeyenler bilet almayı unutmasın.
🥢 18 Ağustos’ta pop-up ikilisi Season Seven, Tipsy Thai ile taproomx’in mutfağında. Tayland mutfağının leziz yemekleriyle en iyi eşleşen biraları sormayı unutma.
🥡 18 Ağustos’ta Asya pop-up’larıyla önce çıkan Berfin ve Sungur, callingmag'in bahçesinde Gourmet Grooves serisinin ikincisini devralıyor. Yemeğe eşlikçi plak seçkisi Eren Şenkardeş ve Can Zeydan’dan. Ayrıntılar için buradan.

• Athletic Brewing Co., Arsenal ile işbirliği yaparak futbol kulübünün ilk resmî alkolsüz bira ortağı oldu. Ortaklık kapsamında Athletic'in ödüllü Run Wild IPA'sı, Arsenal'in Londra'daki Emirates Stadyumu'ndaki tüm maçlarında servis edilecek.
- Dahası: Athletic Brewing Co., ortaklığı güçlendirmek için Arsenal oyuncularının yer aldığı bir pazarlama kampanyası hazırlıyor. Şirket, stadyum içi etkinlikler, sosyal medya hediyeleri ve VIP taraftar deneyimleri gibi bir dizi promosyon çalışması yürütüyor.
• ABD’de demleme gerektirmeyen kahve piyasaya sürüldü. Diamond Brew isimli markanın ürünü, sıcak veya soğuk suda kalıntı bırakmadan çözünerek öğütme, demleme veya bekleme adımları gerektirmeyen, dondurularak kurutulan "kahve kristallerinden" oluşuyor.
- Ayrıntılar: Diamond Brew'a göre ürün çift shot espresso, latte, buzlu Americano ve espresso martini seçenekleri de dahil olmak üzere standart kahvenin ötesinde yeni formlarda kullanılabilir. Her kapsül 160 miligram kafein içeriyor. Standart bir fincan kahvede ise bu miktar yaklaşık 95 miligram.
• Diageo'nun kazancı, içki tüketiminin azalmasıyla düştü. Birçok tüketici için yüksek kaliteli alkol arka plana atılırken içki şirketleri ortaya çıkan manzarayı yönetmekte zorlanıyor.
- Sonuçlara göre: Organik satışlarda %3,6 düşüş, hacimlerde %5,9 düşüş ve son iki çeyrek için %2,3 daha yüksek fiyatlar bildirildi. Genel satışlar ise bir önceki yıla kıyasla %1,4 düşüşte.
- Ne dedi? CEO Debra Crew, bu zorlukların önümüzdeki mali yılda da devam etmesini beklediğini söyledi. Crew, yüksek faiz oranlarına katkıda bulunan faktörlere dikkat çekerek tüketicilerin fiyatlar konusunda temkinli olduklarını söyledi.
• Nestlé'nin Coffee mate'si, sabah kahvesine canlılık katmak için çikolatalı gofret Kit Kat ile birleşti. ABD’de piyasaya sürülen bu ürün, Coffee mate'nin özel lezzet kreasyonlarının bir parçası.
- Bir adım geriden: Coffee mate son yıllarda Snickers, Cinnamon Toast Crunch, Twix, Rice Krispies Treats, Pop-Tarts ve Golden Grahams gibi başka ürünlerle yaptığı kreasyonları da tanıttı.

• Nippon, oyunseverler için kafein içeren Boost Noodles’ı ABD'de piyasaya sürdü. Genç bir girişimci tarafından yaratılan ramenle tüm gece uyanık kalarak oyunlardaki mücadelesini sürdürmeye devam etmek isteyen kitleye ulaşmak hedefleniyor.
- Nedir? Bir ramen porsiyonu 35 miligram kafein içeriyor. Bu miktar, bir fincan kahvedeki kafeinin yaklaşık üçte biri kadar.
- Bir adım geriden: Nippon kafeinli ramen sunan ilk şirket değil. Geçen yıl Nissin isimli şirket de oyunseverlerin enerji seviyelerini artırmak için kafein, arginin ve niasin içeren "Gaming Cup of Noodle" ve "Gaming Curry Meshi" adı iki ürün piyasaya sürdü.
• Türkiye’nin un sektörü, yılın ilk 7 ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla ihracatı %7 oranında artırdı. 2 milyon ton un ihracatıyla 800 milyon dolar gelir elde etti.
- Ne dedi? Uluslararası Un Sanayicileri ve Hububatçılar Birliği (IAOM) Avrasya Başkanı Dr. Eren Günhan Ulusoy, bu yıl 20 milyon ton buğday üretileceğini ve yılı 3,5 milyon ton un ihracatıyla kapatabileceklerini belirtti.
- Neden önemli? 164 ülkeye yapılan un ihracatıyla ülkeye 1 milyar doların üzerinde gelir sağlayan un sektörü, 9 yıldır uluslararası çapta ön sıralarda.
• Yeni bir araştırmaya göre ultra işlenmiş bitki bazlı gıdalar kalp krizi ve felç gibi ciddi sağlık sorunları riskini artırıyor.
- Ayrıntılar: The Lancet Regional Health - Europe'ta yayımlanan çalışma için İngiltere'de 118.000 yetişkine ait yaklaşık 10 yıllık veri analiz edildi. Sonuçlara göre, bitki bazlı ultra işlenmiş gıda tüketiminin %10 artması, kalp hastalığı geliştirme riskini %5, koroner kalp hastalığı geliştirme riskini ise %6 yükseltiyor.
• Hellmann's, Amerikan futbolu oyuncusu Will Levis ile biraraya gelerek Hellmann's'ın imza ürünü mayonezin kokusundan ilhamla tasarlanan Will Levis No. 8 adlı parfümü çıkarıyor. Parfüm, ekşi limon, kahve, misk, vanilya ve şirketin "mayonez ahengi" adını verdiği notalardan oluşuyor.
- Bir adım geriden: Levis, geçen yaz da kahvesine Hellmann's sıkma alışkanlığıyla viral olmuştu. Bu olayın ardından marka, Levis’e ömür boyu Hellmann's tedarik edeceğini duyurmuştu.
Meyve ve sebzeleri yıkamak pestisitten kurtulmak için yeterli mi?
Değil. Araştırmacılar, meyve ve sebzeleri soymanın pestisitlerden kurtulmak için yeterli bir yöntem olmasa da en etkilisi olduğunu belirtiyor.

Consumer Reports, ABD marketlerinde satılan meyve ve sebzelerde yüksek miktarda pestisit kalıntısı olduğunu gösteren verileri paylaştı. Bahsi geçen pestisitler arasında, "nörogelişimsel" etkileri olan organofosfatlar ve "üreme sistemlerine ve fetal gelişime müdahale" etkileri olan karbamat böcek ilaçları da yer alıyor. Yapılan yeni bir çalışma ise ürünleri yıkamanın yiyeceklerde bulunan pestisit kalıntılarını temizlemediğini gösteriyor.
Araştırmaya göre: Amerikan Kimya Derneği'nin Nano Letters dergisinde yayımlanan makale, yiyeceklerdeki pestisitlerin tespit edilmesi için geliştirilen yeni bir süreci göstermeyi amaçlıyordu. Fakat ortaya çıkan sonuçlar, meyve ve sebzelerdeki pestisitlerin yıkanarak giderilemeyeceğini ortaya koydu. "Raman" adı verilen görüntüleme teknolojisiyle elma kabuğu ve posa katmanlarındaki pestisit dağılımı görselleştirilerek pestisitlerin kabuk katmanından posa katmanına nüfuz ettiği doğrulandı.
Çözüm ne? Meyve ve sebzeleri soymak pestisitlerden kurtulmak için yeterli bir yöntem olarak görülmese de makalenin yazarları arasında da yer alan Anhui Tarım Üniversitesi'nden Profesör Dongdong Ye, The Guardian'a şunları söyledi:
"Aşırı endişe yaratmamalı. Araştırma, ürünleri soymanın sıklıkla önerilen yıkama işlemine kıyasla pestisit kalıntılarını ortadan kaldırmakta daha etkili olduğunu gösteriyor."
Bir umut ışığı: Consumer Reports analizinin sonuçlarına göre ABD’deki organik etiketli ürünlerde endişe edilmesi gereken bir durum yok.
Türkiye’de durum ne? Resmî verilere göre Türkiye'de 2013'te 39.440 ton olan pestisit kullanımı 2015'ten sonra ciddi bir artış göstererek 2020 ve 2021 yıllarında 53.000, geçen yıl ise 55.000 ton seviyelerine ulaştı. 1980'lerde ise bu rakam 7.000-8.000 ton civarındaydı. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın her yıl yayımladığı faaliyet raporu, alınan her 6 numuneden 1’inin sorunlu olduğunu gösteriyor. Gıda ve Yemler İçin Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) 2023 Raporu’na göre de gıda kaynaklı riskler sebebiyle 2023’te yapılan 357 bildirimin 167’sinin sebebi pestisitler olarak gösteriliyor. Rapor, ülkemizde yasaklanan pestisit kullanımının hâlâ devam ettiğini de ifade ediyor.
Yaz makarnası: Kabak, ricotta ve fesleğenli
Yaz makarnası denince aklınıza ne geliyor? Yalın ve taze. İdeali bahçeden veya pazardan alınan sebzelerle yapılan. Hele de iyi kalite, el yapımı ricotta eklenirse.

Reçete: David Tanis
Malzemeler
- Sızma zeytinyağı
- 1 küçük soğan, incecik doğranmış
- 2 kilo kabak, ince dilimlenmiş
- Tuz ve karabiber
- 2 diş sarımsak, ezilmiş
- 28 gram taze fesleğen
- 450 gram makarna
- 226 gram ricotta
- Bir tutam ezilmiş kırmızı biber
- Limon kabuğu rendesi
- 60 gram Parmesan, pecorino veya Grana Padano
Yapılışı
- Bir tencerede su kaynatılır. Orta-yüksek ateşte büyük bir tavada, soğanlar yumuşayana kadar 3 yemek kaşığı zeytinyağında 5-8 dakika pişirilir. Kabakları eklenir, bolca tuz ve karabiberle tatlandırılır. Ara sıra karıştırarak yumuşayana kadar yaklaşık 10 dakika pişirmeye devam edilir.
- Havan ve tokmak yardımıyla sarımsak, fesleğen ve biraz tuz kabaca ezilerek macun kıvamına getirilir. 3 yemek kaşığı zeytinyağı eklenip karıştırılır.
- Makarna suyu iyice tuzlandıktan sonra makarnalar konup karıştırılır. Piştikten sonra makarna süzülür ve pişirme suyundan 1 su bardağı ayrılır.
- Pişmiş makarna, tavadaki kabaklara eklenir. Orta-yüksek ateşte yarım su bardağı pişirme suyu, ricotta, ezilmiş kırmızı biber ve limon kabuğu rendesi eklenip karıştırılır. Tadı kontrol edildikten sonra 1 dakika daha pişirilir.
- Karışım krema kıvamında görünmeli. Gerekirse biraz daha makarna suyu eklenebilir. Fesleğen ezmesi ve rendelenmiş peynirin yarısını eklenip hızlıca karıştırılır. Kalan peynir makarnanın üzerine serpilir. Servise hazır.
Afiyetler!
📚 Ne okuduk? Emma Janzen, PUNCH • The Japanese-Style Bar Is Booming in New York. Each Tells a Different Story.
✍️ Ne yazdık? apéro'da Cumartesi, bağa düşen "ben"lerle üzümlerin beneklendiği "véraison" dönemini mercek altına alıyor. Véraison biterken, üzümün yaşamın dönüşümünü renkleriyle gösteren yolculuğunu Selin Osmanoğlu anlatıyor.
Bu coğrafyada üzümün hikayesi büyümekle sınırlı değil elbet. Türkiye’nin dört bir yanında yetişen yerel üzümlerin keşif, canlanış ve varoluş hikayelerini biraraya getirdik. Bağların ve şarapçılık geleneklerinin tarihe karışmasına izin vermeyen üreticileri konuk aldık. • Bağda véraison biterken, kadehler yerel üzümle dolarken
NEIPA (İsim)
New England IPA, NEIPA olarak da biliniyor. 2010'larda ABD'nin New England bölgesinde ortaya çıktığına inanılan bir IPA türü. NEIPA, yoğun aromatik bir profile ve bulanık bir görünüme sahip.
Aposto Premium'da neler var?
- Mobilite, yapay zeka, fintech, sürdürülebilirlik, finans gibi yükselen endüstrilerden gelişmeleri ve içgörüleri aktaran premium bültenler.
- Dünyanın ve Türkiye’nin gündeminden gelişmeleri küresel bir perspektifle aktaran analizler.
- Yemekten seyahate, edebiyattan kültür-sanata entelektüel dünyanı besleyecek üyelere özel makaleler.
- Aposto Radyo için hazırladığımız 30’un üzerinde orijinal podcast ve sesli belgesel.
- Aposto etkinlik ve buluşmalarına katılma fırsatı.
- Aposto'nun tüm arşivine ve güncel yayınlara sınırsız erişim.
Aposto Premium'u Siesta2024 koduyla ilk aya özel %90 indirimle başlatabilirsin.






