<p dir="ltr" fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;">HES’ler, JES’ler, mega projeler. Artan maliyetler, salgın hastalıklar, çiftçiye veril(e)meyen destekler. Özelleştirmeler, kanun düzenlemeleri, yasalar. AK Parti’nin görevde olduğu 20 yılda Türkiye’de gıda ve tarımsal üretim konusunda alınan kararları ve yaşanan gelişmeleri inceliyoruz:</p><div data-qa="slack_kit_scrollbar" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><div data-qa="slack_kit_list" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><div data-item-key="1682060520.490119" data-qa="virtual-list-item" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;" tabindex="0"><div data-qa="message_container" data-qa-placeholder="false" data-qa-unprocessed="false" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><div data-qa-hover="true" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><div data-qa="message_content" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><div data-qa="message-text" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"></div></div></div></div></div></div></div><ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2003'te<strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">&nbsp;TEKEL</strong> 2008 yılında özelleştirme kapsamına alındı ve TEKEL’in 8 fabrikası satıldı. TEKEL'i 1 milyar 720 milyon dolara Londra merkezli British American Tobacco satın aldı. Şirket 10 bin 818 TEKEL işçisinden 8 bin 247'sinin iş akdini feshetti. Özelleştirmeye karşı işçiler Ankara'da 78 gün direniş gösterdi.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2005'te <strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">Türkiye Gübre Sanayii A.Ş.</strong> (TÜGSAŞ)’ın tüzel kişiliği Sümer Holding AŞ ile birleştirilerek sona erdirilmesiyle gübre üretimi yapan kamu kuruluşlarının tamamı özelleştirildi. Gübre fiyatları birkaç şirket tarafından belirlenir hâle geldi.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2006’da çıkarılan <strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">Tohumculuk Kanunu</strong>’yla kamu tohum üretimi alanının dışına çıkarılarak tohum üretimi, sertifikalandırılması, ticareti ve denetimi tohum şirketlerine devredilip kayıt altına alınmamış yerel tohumların satışı yasaklandı. Sadece çiftçiler aralarında tohum takası yapabiliyorlar. 2018 itibarıyla da sertifikalı tohum kullanmayan çiftçilere destek verilmiyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2012'de <strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">Büyükşehir/Bütünşehir Yasası</strong>’yla 16 bin köyün tüzel kişiliği kaldırılmasıyla ortak kullanılan yayla, otlak ve meralar, içme suyu kaynakları ve köy üzerine kayıtlı tarla, kahvehane gibi yerler özelleştirmeye açılıp satışlarına başlandı.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2017'de<strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">&nbsp;ÇAYKUR</strong> Türkiye Varlık Fonu’na devredildi.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp;2018'de kamuya ait 10 şeker fabrikası özelleştirildi. 2023'e kadar özelleştirme kapsamında olan Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ'nin (<strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">Türk Şeker</strong>) birikmiş zararı 4,6 milyar TL'ye ulaşınca kapasiteye göre sektördeki payı özelleştirme sonrası % 35,5’e düştü. Bu payla kamunun piyasada şeker fiyatlarını düzenleme olanağı kalmadı.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2018'de Et ve Süt Kurumu’nun Brezilya’dan getirdiği 4 bin hayvandan oluşan sürünün karantinaya alınmasıyla <strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">şarbon</strong> krizi patlak verdi.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2019'da ıllık enflasyonun yükselişinin gıda fiyatlarına yansımasıyla soğan depoları basıldı, patlıcan ve bibere raf yasağı getirildi. Tedarikçi firmalardan alınan ürünler zararına satılmak kaydıyla <strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">Tanzim Satış Noktaları</strong> açıldı. Gıda krizine çözüm olarak Tarım Kredi Kooperatif marketleri indirimli satışlarla devreye sokuldu. Piyasadaki gıda fiyatları düşmezken Tarım Kredi Kooperatif marketleri indirimin ilk günü 7 kat ciroya ulaştı.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2021'de<strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">&nbsp;un, şeker ve yağ</strong> fiyatlarındaki hızlı artışla daha önce görülmemiş bir gıda krizi yaşandı. Marketlerin önlerinde uzun kuyruklar oluştu. Şeker karaborsaya düşüp yağ kotayla satıldı.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Diyarbakır’ın Dicle ilçesine bağlı kırsal Kurşunlu Mahallesi çevresinde Ölmez Doğu Madencilik Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yürütülen <strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">maden</strong> arama çalışmaları köylerdeki tarımsal üretime zarar <a fr-original-style="" href="https://yesilgazete.org/diyarbakirdaki-bag-ve-bahceler-maden-yuzunden-kurudu/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">verdi</a>.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İstanbul Beykoz’da 111 bin metrekarelik tarım alanı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından <strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">imar</strong>a açarak ticaret alanı ilan <a fr-original-style="" href="https://www.gazeteduvar.com.tr/bakanlik-beykozdaki-yesil-alani-imara-acti-mahkeme-hukuksuz-bularak-iptal-etti-haber-1592230" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">edildi</a>.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kocaeli'de Dilovası Belediyesi başkanının 31 Mart Yerel Seçimleri’nde sözünü verdiği TIR parkı projesi için bölgede yaşları 800 yıla kadar çıkan <strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">zeytin ağaçları</strong> <a fr-original-style="" href="https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/tir-parki-icin-zeytin-agaclari-kesildi-yetmedi-alana-dolgu-olarak-gomuldu-1811992" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kesildi</a>.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Amasya’nın farklı bölgelerinde kurulu madenler ve <strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">HES</strong>’ler sebebiyle halkın gelir kaynağı tarıma ciddi zararlar <a fr-original-style="" href="https://www.evrensel.net/haber/415054/amasyada-hesler-tarimi-bitirdi-ureticinin-hasadi-masraflari-karsilamiyor" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">verildi.</a> Ağaoğlu, Rönesans, Masat, Boydak gibi pek çok şirketin işlettiği Amasya’daki 21 aktif HES’in 16 tanesi merkez ve Taşova ilçesi arasındaki tarım yapılan vadi üzerinde kurulu.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Van, Çatak’taki Sortkin Çayı üzerinde bulunan <strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">HES</strong>’in faaliyete geçmesinin ardından deredeki su seviyesi düşmeye başladı ve birkaç ay içinde HES kaynaklı strese giren sayısız <a fr-original-style="" href="https://www.haberercis.com.tr/catak/van-da-hesten-hem-baliklar-oluyor-hem-de-tarim-ve-hayvancilik-h323253.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">balık öldü.</a> Tarım ve hayvancılığı olumsuz etkileyen HES’e karşı yürütmeyi durdurma davası açıldı.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">6 Şubat depremlerinden sonra <strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">OHAL</strong> kapsamında yayımlanan Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne göre, genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde, afetten etkilenenlerin geçici veya kesin iskân alanları; fay hattına mesafesi, zeminin elverişliliği, yerleşim merkezine yakınlığı gibi kriterler gözetilerek; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenip ihtiyaç olması hâlinde, mera alanları ve orman alanlarının da kullanılabileceği <a fr-original-style="" href="https://t24.com.tr/haber/cumhurbaskani-karariyla-deprem-bolgesinde-orman-ve-meralar-yapilasmaya-acildi,1094462" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kararlaştırıldı.</a></li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">AK Parti’nin iktidara geldiği 2002 yılında 41 milyon 196 bin hektar <strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">tarım arazisi</strong> aradan geçen 20 yılda 3 milyon 484 bin hektar azalarak 37 milyon 712 bin hektara <a fr-original-style="" href="https://yesilgazete.org/akp-doneminde-uc-milyon-hektar-tarim-arazisi-kaybedildi/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">düştü</a>. Bu alan Belçika’nın yüzölçümüne denk geliyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2002 yılında tarımda istihdam edilen nüfus 7 milyon 458 binden 2022 yılında 4.910.000’e indi. 2,5 milyondan fazla çiftçi-köylü <strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">kırdan kente göç</strong> <a fr-original-style="" href="https://yonetim.solparti.org/storage/yayinlar/1099573045.pdf" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">etti.</a></li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2002’de 65 milyon olan ülke nüfusu 2022’de 85 milyona ulaştı. Artan nüfusa rağmen 2002 yılında 19.5 milyon tonluk<strong fr-original-style="" style="font-weight: 700; box-sizing: border-box;">&nbsp;buğday üretimi</strong> 2022’de 17.65 milyon tona geriledi. 2003’ten 2022’ye kadar yaklaşık 87 milyon ton buğday ithal <a fr-original-style="" href="https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-62052338" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">edildi.</a></li></ul>

şarbon ile ilgili hikayeler