ABD'de 8 Kasım günü ara seçimler gerçekleşti. Bu ara seçimlerde ABD Temsilciler Meclisi'nin tümü (435 koltuk) ve ABD Senatosu'nun 100 koltuğundan 35'i için adaylar oylandı. Oy sayımları için eyaletlerin farklı kuralları olduğundan dolayı bütün sayımlar hâlâ tamamlanmış değil.&nbsp;14 Kasım gecesi itibarıyla, kesin sonuç olmamakla beraber, Demokrat Parti Senato seçimlerini&nbsp;kazanmış görünüyor. Cumhuriyetçi Parti ise Temsilciler Meclisi'nde çoğunlukta. Oy sayımlarının bitmesiyle 118'inci ABD Kongresi belirlenmiş olacak.Bu yazıda ara seçimlerle ilgili genel durumu özetlerken Pensilvanya'da Mehmet Öz'ün adaylığını ve bir sonraki başkanlık seçimleriyle ilgili neler bekleyebileceğimizi değerlendireceğim.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">"Kırmızı dalga" olmadı</h2>Politico editörü Scott Bland, Demokratların özellikle Arizona ve Nevada eyaletlerinin oyları ve Pensilvanya'daki Cumhuriyetçi Parti desteğinin terse dönmesiyle Senato'yu Demokratların kazandığını ifade ediyor. Ara seçimlerde genelde muhalefette olan partinin oyları daha fazla olduğu için Demokrat Parti hükümeti sırasında yapılan bu ara seçimlerde "kırmızı dalga" bekleniyordu. Enflasyon, enerji fiyatları ve Ukrayna'nın işgali de bu beklentiyi artırıyordu. Fakat birçok yorumcu, net bir Cumhuriyetçi Parti desteği yerine hem Senato'da hem de kıran kırana bir seçim dönemi olduğunun altını çiziyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Cumhuriyetçi Parti'nin düşük performansı</h2>Son dönemlerin ABD siyaseti gündemi göz önünde bulundurulduğunda Cumhuriyetçi Parti oylarının beklenenden düşük kalmasının nedeni olarak Demokrat Parti'nin Cumhuriyetçilerin aşırıcı politikalarını ve demokratik değerlere saygı göstermemesini vurgulayan seçim kampanyası gösterilebilir. Bunun yanında önceki ABD Başkanı Donald Trump'ın 2024'te bir daha aday olma ihtimali ve Cumhuriyetçi Parti gündemindeki kürtaj yasağı da bir kısım seçmeni Demokrat Parti'ye yaklaştırmış ve "kırmızı dalga" görüntüsünü engellemiş olabilir. Son olarak, seçmen katılımının ikinci en yüksek sayıdaki grubunun, çoğu Demokrat Parti seçmeni olan 18-29 yaş grubu olması yine Cumhuriyetçi Parti'nin düşük performansını açıklayan faktörlerden biri.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Demokrat Parti’nin ajandası tehlikede</h2>Öte yandan, ABD siyasetinin güçler ayrılığı ilkesine göre oluşturulmuş sisteminden dolayı, Demokrat Parti'nin Senato'nun yanında Temsilciler Meclisi'ni de kontrol edememesi, hükümetin yasama yetkisine Cumhuriyetçi Parti'nin müdahale etmesini sağlayacak. Eğer Temsilciler Meclisi Cumhuriyetçi Parti'nin çoğunluğunda kalırsa, Demokrat Parti ve Başkan Biden, görevinin ilk iki yılında hazırlayıp takip ettikleri ajandaya bağlı kalmakta zorlanacak. Özellikle de çevre ve sağlık gibi sosyal programların ve kürtaj, eğitim ve oy verme hakları gibi reformların hayata geçirilmesinde zorluklar yaşanacak. İki parti son dönemde silah kontrolü ve teknoloji alanında yatırım konularında benzer pozisyon alsalar da Demokrat Parti'nin en çok üzerinde durduğu sosyal programlar ve kürtaj hakkının karşısında Cumhuriyetçi Parti'nin odağında bütçe kısma, sınır güvenliği, kanun yaptırımı harcamaları ve fosil yakıt üretimi var.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Doktor Öz'ün hayal kırıklığı</h2>Pensilvanya eyaletinde Senato seçimlerinde Mehmet Öz ve John Fetterman yarıştı. Seçim kampanyası sırasında sağlık sorunları yaşayan Fetterman, iyileşene kadar video üzerinden kampanyaya devam etti. Demokrat Parti adayı olarak kazanan Fetterman, uzun zamandır ilk defa yer açılan Pensilvanya senatörleri arasında yer alacak. Seçim kampanyaları süresince özellikle Demokrat Parti, Öz'ü "Trump’ın desteklediği aday"&nbsp;olarak tanımladı. Öz, sunduğu televizyon programı The Dr Oz Show dolayısıyla ABD'de yaygın olarak tanınan, fakat profesyonel sağlık çalışanlarına karşı izleyicilerde kuşku uyandırması ve verdiği hatalı diyet önerileriyle de eleştirilen bir figürdü.<img src="https://images.aposto.com/2022/10/2/1668513711193.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Dr. Oz" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">The Philadelphia Inquirer<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Trump destekli adaylar düşüşte, Trump'ın işi zorlaştı</h2>Mehmet Öz gibi Trump'ın desteklediği başka adayların da beklenenden düşük performans göstermiş olması, kendisinin Cumhuriyetçi Parti'yi kontrol edip edemeyeceği sorusunu da beraberinde getirdi.&nbsp;Bu konu özellikle 2024'te yapılacak başkanlık seçimleriyle bağlantılı olarak değerlendiriliyor. Tahminlere <a fr-original-style="" href="https://www.theguardian.com/us-news/2022/nov/09/ron-desantis-trump-2024-florida-midterms" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">göre</a>; Cumhuriyetçi Parti içinde başkan adaylığı yarışında Trump ve 44 yaşındaki Florida Valisi Ron DeSantis karşı karşıya gelecek. Geçen hafta konu hakkında konuşan Trump, "2024'te DeSantis adaylığı bir hata olur" <a fr-original-style="" href="https://www.wsj.com/livecoverage/election-midterms-2022/card/trump-says-it-would-be-a-mistake-for-desantis-to-run-for-the-white-house-in-2024-s4Ss0qY1YijptXFIzEOb" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">diyerek</a> şimdilik pozisyonunu korumaya kararlı olduğunu belli etti.2024 seçimlerine kadar Trump ve DeSantis arasında oluşacak rekabeti daha net şekilde gözlemleyebilir, özellikle Trump'ın kişiliği dolayısıyla DeSantis'i zayıflatmak için aşırıya kaçan söylem ve hareketlerini görebiliriz. Fakat bu durumda parti üyelerinin ve parti tabanının desteğini de kaybedeceğini tahmin ediyorum. Kısacası 2024 seçimleri yarışından önce Cumhuriyetçi Parti içinde sıkı bir yarış olacak gibi duruyor.

Spektrum

Ara seçim sonuçları ABD siyasetini ve 2024 seçimlerini nasıl etkileyecek?

ABD’de ara seçimler: Cumhuriyetçilerin hayal kırıklığı

8 Ağustos günü ABD’nin eski Başkanı Donald Trump’ın evine FBI baskını yapıldı. Trump “bir siyasi rakibe daha önce görülmemiş düzeyde yapılan saldırı” olarak nitelediği baskında üç pasaportunun “çalındığını” öne sürdü. FBI’ın evden topladığı kutularca belge arasında ulusal güvenliğe ilişkin ABD’ye zarar verecek bilgilerin izinsiz saklanmasını yasaklayan Casusluk Yasasını çiğneyecek nitelikte “çok gizli” evrakların olduğu haberlere yansıdı. Trump, belgelerin okunmasını engellemek için Adalet Bakanlığı'na dava açtı.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İlkeler kayboldu</h2>Irk ayrımcılığı karşıtı protestolarda polis kurumunun bütçesinin kesilmesini talep eden sol-Demokratlara karşı çıkan Cumhuriyetçilerin bir kesiminden soruşturmanın ardından “FBI fonlarının kesilmesi” talebi <a fr-original-style="" href="https://www.washingtonpost.com/national-security/2022/08/17/pence-jan-6-search-defund-fbi/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">duyuluyor</a>. 2016’da Trump’ın karşısındaki Demokrat aday Hillary Clinton’ın Dışişleri Bakanı olduğu dönemde kişisel e-posta hesabını kullanarak gizli belgelerin güvenliğini tehlikeye attığı gerekçesiyle FBI tarafından soruşturulmasına karşı çıkan Demokratların Trump hakkındaki soruşturmayı desteklediği, o dönem Clinton’ın tutuklanmasını isteyen Cumhuriyetçilerin bugün Trump’a sahip çıktığı görülüyor. Yani ABD siyasetinde de ilkelere değil, kişi ve duruma göre pozisyon alınıyor…<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Soruşturma Trump’ı nasıl etkiler?</h2>Casusluk Yasasının ihlali en az 10 yıl hapisle cezalandırılıyor. Trump, ceza alması halinde bu yasayı ihlal eden ilk eski başkan olacak ve yeniden aday olmayı düşündüğü 2024’teki başkanlık seçimlerinde işi çok zorlaşacak. Öte yandan, Kasım 2020’de Joe Biden’a kaybettiği başkanlık seçimi sonrasında hiçbir inandırıcı delil sunamamasına rağmen “kazandığı seçimin çalındığı” iddiasında bulunan Trump için bu soruşturma 2024 seçimleri öncesinde “müesses nizamın engellemeleriyle, derin devlet vesayetiyle boğuşan halk adamı” imajına katkı sağlayabilir, Trump’ın topluma yaydığı komplo teorilerine inananların sayısını artırabilir.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Trump’ın söylemleri karşılık buluyor, Cumhuriyetçi Parti sağa kayıyor</h2>Politico’nun 10 Ağustos tarihli anketine göre Cumhuriyetçi Parti seçmenlerinin %56’sı, 2024’te Trump’ı yeniden başkan adayı olarak görmek<a fr-original-style="" href="https://projects.fivethirtyeight.com/polls/president-primary-r/2024/national/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">&nbsp;istiyor</a>. Economist/YouGov’un 1 Haziran’da yaptığı araştırmaya göre, Cumhuriyetçilerin %75’i ve tüm seçmenlerin %40’ı, Başkan Biden’ın 2020’deki seçim galibiyetini meşru görmüyor.Reuters/IPSOS’un yine Haziran 2022 tarihli anketine göre de Cumhuriyetçilerin %55’i, seçim sonucunu tanımayan Trump destekçilerinin gerçekleştirdiği Kongre baskınını Trump’ı kötü göstermek isteyen şiddet yanlısı solcular tarafından organize edildiğine inanıyor. Dört kişinin öldüğü baskının hukuka uygun ve barışçıl olduğunu ifade eden Cumhuriyetçilerin oranı da %58 olarak bulunuyor.Trump’ın kurduğu Truth Social platformunun da günde 500 bin aktif kullanıcı sayısını geçmesi, radikal düşüncelerin yayılmasını ve normalleşmesini hızlandırıyor, Cumhuriyetçilere özel bir sanal alem yaratarak toplumsal kutuplaşmayı derinleştiriyor. Bu kutuplaşma ortamında Demokrat Parti, Cumhuriyetçi Parti’ye kıyasla siyasi spektrumun merkezine çok daha yakın bir konumda kalıyor, Cumhuriyetçi Parti ise bazı parti elitlerinin rahatsızlığına karşın hızla Avrupa’daki göç ve toplumsal cinsiyet eşitliği karşıtı popülist sağcı partilere benziyor. Trump’ın en büyük destekçilerinden, Cumhuriyetçilerin taban örgütlenmesi Amerikan Muhafazakârlar Birliği’nin bu ayın başındaki yıllık konferansının açılış konuşmasını “illiberal demokrasinin savunucusu” olarak tanınan Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın yapmış olması da bu analizi <a fr-original-style="" href="https://www.bbc.com/turkce/articles/clendyvev8yo" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">doğruluyor</a>.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Trump’ın partideki hakimiyeti artıyor</h2>8 Kasım’da ülkede Temsilciler Meclisi üyelerinin tamamı ve Senato üyelerinin üçte biri için ara seçim yapılacak. Yani Cumhuriyetçi Parti’nin yasama çoğunluğunu elde ederek Demokrat Partili Biden’ı “topal ördek” konumuna getirme şansı bulunuyor. Partide yapılan ön seçimlerde ise Trump’ın açık desteğini alan aday adayları rakiplerini geride bırakıyor, Trump’ın parti içindeki hakimiyetinin oldukça arttığı görülüyor.Trump’ın desteklediği 126 Cumhuriyetçi adaydan 112’si ön seçimleri kazandı, yalnızca biri kaybetti. Trump destekli diğer 13 aday da önümüzdeki günlerde yapılacak ön seçimlerde favori olarak görülüyor. Seçim hilesi iddialarına karşı çıkan ve Kongre baskını soruşturmasında Demokratların safında yer alan 10 Temsilciler Meclisi üyesinden sadece 2’si ara seçimlere girmeye <a fr-original-style="" href="https://www.aa.com.tr/tr/dunya/abddeki-on-secimlerde-trump-cumhuriyetci-partideki-gucunu-pekistirdi/2664711" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">hak kazandı</a>.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Cheney’in direnişi</h2>Wyoming eyaletindeki ön seçimi %66’ya %29 gibi büyük bir farkla Trump destekli adaya kaybeden Trump karşıtı Cumhuriyetçilerin önde gelen ismi Liz Cheney de “Kazanabilirdim ama bu Trump’ın seçim yalanlarını desteklememi gerektirirdi. Bu benim seçmeyeceğim bir yol.” ifadelerini kullandı. “Özüne ve ilkelerine dayalı bir parti olmakla eski başkanın kıskacında kalmaya devam etmek arasında karar vermesi gereken partisi için üzgün olduğunu” ifade eden Cheney, “tehdidin merkezindeki Trump’a karşı mücadeleyi sürdüreceğini” <a fr-original-style="" href="https://www.aa.com.tr/tr/dunya/on-secimleri-kaybeden-cumhuriyetci-liz-cheney-trumpla-mucadeleyi-surdurecegini-soyledi/2666377" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">duyurdu</a>.Cheney’in bağımsız aday olması halinde şansının olmayacağı yorumları yapılsa da hem Trump’ın otoriter yönetimini desteklemeyen hem de Demokratlara mesafeli duran Cumhuriyetçiler için bir alternatif yaratabileceği ve kritik eyaletlerde seçim sonucunu etkileyebileceği ifade ediliyor. ABD demokrasisi, siyasi başarısını toplumsal gerilimi artırmaya endeksleyen bir lider karşısında ilkelerini parti çıkarlarından öne koyacak Cumhuriyetçilerden çok şey bekliyor.2020’de ne yapacağından çok ne yapmayacağını (Trump gibi olmayacağını) anlatarak seçimi kazanan Biden’ın yaşı itibarıyla Demokrat Parti’nin bir kere daha adayı olması beklenmiyor. Demokratlar bu sefer daha dinamik bir adayın “ne yapacağını” anlattığı bir kampanya ile Trump rüzgarının kesilmesini ve “yeni muhafazakarlığın dönüşünün engellenmesini” umuyor.

CUMHURIYETÇI PARTI ile ilgili hikayeler