<img src="https://images.aposto.com/2026/5/1/1780323328912.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.52" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h1 fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Backrooms: Hayatında hiç köpek görmemiş biri nasıl bir köpek çizer?</h1>Yılın merakla beklenen korku filmlerinden, genç yönetmeni Kane Parsons’ın aynı adlı kısa filmi ve YouTube serisinden uyarlanan "Backrooms", liminal alanların doğasındaki tekinsizlikten besleniyor.Yazı: Emre Eminoğlu<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); box-sizing: border-box;">Film:&nbsp;Backrooms Yönetmen:&nbsp;Kane Parsons Yapım yılı: 2026 Süre:&nbsp;110 dakika</blockquote>Rüya görmeye alışık ve rüyalarını hatırlayan biriyseniz kendi tecrübelerinizden bildiğiniz değilseniz de Leonardo DiCaprio’nun Inception’daki karakterinin öğretilerinden öğrenmiş olabileceğiniz gibi rüyaların başını, rüyalarda bulunduğumuz ortama ve duruma nasıl geldiğimizi ya da her şeyin nasıl başladığını hatırlamayız. Kane Parsons’ın 7 Ocak 2022’de YouTube kanalına yüklediği ve bugün itibarıyla 80 milyona izlenme rakamına yaklaşmış kısa filmi <a fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=H4dGpz6cnHo&utm_source=aposto" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">The Backrooms (Found Footage)</a>,&nbsp;başarısını bence tam olarak bu rüya gibi hâline borçlu.Kısa film, 90’lar öncesinde ilk denemelerine yine korku sinemasına rastlanan fakat asıl popülaritesini 1999 tarihli&nbsp;The Blair Witch Project’e borçlu olan, 2000’lerde bize REC filmlerinden (2007-...) Cloverfield’a (2009), Chronicle’dan (2012) Late Night with the Devil’a (2024) birçok kalburüstü korku filmi bahşetmiş "buluntu görüntü" alt türünün mükemmel bir örneği. Kamerayı elinde tutan kişinin kim olduğunu bilmediğimiz gibi, onun filme adını veren backrooms’a nasıl girdiğini, buranın ne ya da nerede olduğunu, kısacası her şeyin nasıl başladığını bilmiyoruz. Tıpkı bir rüyada olduğu gibi...Sonradan bir web serisine dönüşecek, 20 yaşındaki Kane Parsons’ı A24’un teklif götürdüğü en genç yönetmen haline getirecek The&nbsp;Backrooms (Found Footage),&nbsp;yönetmen için gerçekten bir rüya olabilir ama konusunu (ve türünü) düşününce kabustan farksız tabii ki: Terkedilmiş, sarı duvar kağıtlarıyla kaplı, labirenti andıran bir plana sahip, floresan ışıklarla aydınlanan, penceresiz bir mekanda çaresizce dolanan kahramanımızın karşısına çıkanlar (ve hatta daha çok karşısına çıkabileceğini düşündüklerimiz) benzerine az rastlanan bir minimal korku filmi&nbsp;çıkarıyor ortaya. Sadece 9 dakikada...&nbsp;Film bizi başlangıcından haberdar etmemeyi seçtiği gibi, sona erdiğinde de bizi hiçbir sorumuzu yanıtlamamış, hiçbir şeyi açıklamamış bir şekilde, sadece olağanüstü bir huzursuzluk ve tekinsizlik hissiyle&nbsp;bırakıp gidiyor. Parsons’ın ilk uzun metrajlı filmi, senaryosunu Will Soodik’in yazdığı, A24 etiketli Backrooms,&nbsp;atası olan kısa filmin görsel dünyasını, atmosferini ve yaratıcılığını ödünç alırken ve bu kulvarda bayrağı başarıyla taşırken, ondan farklılaştığı yer bir şeyleri açıklamak ve soruları yanıtlamak konusundaki ısrarın onu saptırdığı yol oluyor.&nbsp; <p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#e06535" color="#000000" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#e06535 !important;color:#090909 !important" href="https://aposto.com/s/backrooms-hayatinda-hic-kopek-gormemis-biri-nasil-bir-kopek?a=customButton" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(224, 101, 53) !important; color: rgb(9, 9, 9) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YAZININ DEVAMI</a>

Duende

Yılın merakla beklenen korku filmlerinden, genç yönetmeni Kane Parsons’ın aynı adlı kısa filmi ve YouTube serisinden uyarlanan "Backrooms", liminal alanların doğasındaki tekinsizlikten besleniyor.

Backrooms: Hayatında hiç köpek görmemiş biri nasıl bir köpek çizer?

<img src="https://images.aposto.com/2024/11/6/1735396150299.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.49" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><span fr-original-class="customBullet" fr-original-style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block;" style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block; box-sizing: border-box;">•&nbsp;Nolan’ın yeni filmi:&nbsp;Universal Pictures, Christopher Nolan’ın bir sonraki projesi The Odyssey’e dair ayrıntıları paylaştı.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Detaylar:&nbsp;Nolan’ın Homeros’un antik Yunan destanı Odysseia’yı yeni IMAX teknolojileriyle beyazperdeye taşıyacak filminde Matt Damon, Tom Holland, Anne Hathaway, Zendaya, Lupita Nyong’o, Robert Pattinson ve Charlize Theron gibi yıldızlar rol alacak.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bir adım geriden: Kara Şövalye Üçlemesi, Inception ve Interstellar gibi filmlerin yönetmeni Christopher Nolan, geçen yıl son filmi Oppenheimer ile En İyi Yönetmen Oscar ödülüne uzanmıştı.</li></ul>

Aposto Gündem

<h3 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;"><span fr-original-class="customBullet" fr-original-style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block;" style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block; box-sizing: border-box;">•&nbsp;&nbsp; Evde:</h3><img src="https://images.aposto.com/2024/9/2/1729590458515.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="2.01" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Road Diary: Bruce Springsteen &amp; the E Street Band | Kaynak: Variety<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yüzleşme (2023, Filiz Kuka) 25 Ekim’de MUBI’de,</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Road Diary: Bruce Springsteen &amp; the E Street Band&nbsp;(2024, Thom Zimny) 25 Ekim’de Disney+’ta,</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Grand Illusion&nbsp;/ La grande illusion&nbsp;(1937, Jean Renoir) 27 Ekim’de MUBI’de,</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Atatürk 1881-1919 - 2. Film (2023, Mehmet Ada Öztekin) 29 Ekim’de Prime Video’da,</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Inception&nbsp;(2010, Christopher Nolan) 31 Ekim’de Netflix’te yayınlanıyor. </li></ul>

Her film, görsel olduğu kadar işitsel de bir yolculuk. Kimi zaman filmlerin hikâye, görüntü ve performanslarından rol çalan film müzikleri, bunun en büyük kanıtı belki de. John Williams ya da Hans Zimmer isimlerini, bu yazıyı okuyan birçok kişinin daha önce duymuş olduğuna eminim — peki ya 7 Oscar ödüllü Gary Rydstrom ya da 21 Oscar adaylığı bulunan Kevin O’Connell’ı?&nbsp;Bir filmin işitsel donanımında, çoğu zaman film müziklerinin gölgesinde kalan, yüzlerce kişinin kolektif çalışmasının ürünü bir alan da olduğunu unutmamak gerekiyor: Ses tasarımı, ses miksajı, ses kurgusu, setteki diyalog kayıtları, günlük ses efektlerinin post-prodüksiyonda yeniden üretimini kapsayan foley sanatı ve her biri kendi alanında uzmanlık gerektiren birçok farklı ögeden oluşuyor.Davul sesleri: Ses tasarımının bir filmdeki etkisinden söz edildiğinde çoğumuzun aklına gösterişli işlerin gelmesi çok normal. Son yıllarda, sinemanın işitsel gücünü en iyi şekilde kullanan yönetmenlerden Christopher Nolan’ın The Dark Knight&nbsp;(2008), Inception (2010) ve Dunkirk (2017) gibi filmlerinin ya da 2010’lar sinemasını en iyi yansıtan film olduğunu düşündüğüm Mad Max: Fury Road’un (2015) bu alandaki başarısından etkilenmemenin mümkün olduğunu düşünmüyorum. Aynı zamanda ses efektleri ve bilhassa davul seslerini gereğinden fazla kullanan "gürültülü" filmlerin iyi ses tasarımıyla karıştırılması da oldukça yaygın.<img src="https://images.aposto.com/2021/6/3/1625686638623.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="Infinity" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">A Quiet Place, 2018 Kaynak: The New York Times<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Sessizliğin sesi:&nbsp;Benim de iyi ses tasarımı dendiğinde&nbsp;Mad Max: Fury Road’a olan hayranlığım nedeniyle zihnimde çöllerin ortasında tozu dumana katarak ilerleyen büyük modifiye araçların üzerinde, davul sesleri eşliğinde elektro-gitar çalan çılgın insanlar imgesinin belirdiğini inkâr edemeyeceğim. Fakat iyi ses tasarımının etkisi, çok daha mütevazı ve minimal filmlerde, belki de o gösterişli işlerde olduğundan da çok hissediliyor. Bu durumun örnekleri çoğu zaman bağımsız sinemada karşımıza çıksa da 2018 yılındaki bir ana akım film de sessizliğin sesini çarpıcı bir gerilim unsuru olarak kullanarak bende iz bırakanlardan: <a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt6644200" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">A Quiet Place</a> (2018).&nbsp;Tüm dünyanın uzaydan gelen, gözleri görmeyen ve yalnızca ses dalgalarıyla avlanan yaratıklar tarafından tehdit altında olduğu bir yakın gelecekte geçen bu filmde, hayatta kalmanın tek yolu, olabildiğince sessiz olmak. Sessizliğin hâkimiyetinde geçen filmin kahramanları için en ufak çıtırtı ve fısıltı, hayatî önem taşıdığından, film en az gözlerle olduğu kadar kulaklarla da izleniyor. A Quiet Place’in başarısı, filmin henüz vizyonda olduğu günlerde <a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt8332922" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">A Quiet Place Part II</a> (2020) için çalışmalara başlanmasını sağlamıştı.&nbsp;Ortaya en az ilki kadar diken üstünde izlenen, klasik korku filmlerine referanslarla dolu ve ses tasarımıyla yine olağanüstü bir iş ortaya koymuş bir devam filmi çıkmış olması, sevindirici olduğu kadar şaşırtıcı. Ana akım sinema ve korku janrından haz etmeyenler için benzer bir gerilimi yine çoğunlukla ses üzerinden yakalayan ve ses tasarımıyla öne çıkan, uzaylı-dünyalı çatışmasını ırkçı bir eksende ele alan, Meksika-ABD sınırındaki bir "insan avı"nı anlatan Desierto’yu (2016) önerebilirim.<img src="https://images.aposto.com/2021/6/3/1625686568894.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="Infinity" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Air Conditioner, 2020 Kaynak: MUBI<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Şehrin sesleri:&nbsp;Ses tasarımı alanındaki başarısıyla öne çıkan bağımsız yapımlar arasında, şehrin seslerini yansıtan filmler önemli bir yer tutuyor. Yıllar önce, Metin Akdemir’in kısa belgeseli Ben Geldim Gidiyorum’un (2011) filme adını veren cümleyi markası hâline getirmiş sokak satıcısı ve Fatih Akın’ın Crossing the Bridge: Sounds of Istanbul (2005) belgeselindeki şehrin müzikal mozaiğini oluşturan onlarca sanatçıyla aynı zamanlarda tanışınca yaşadığım şehrin sesleri üzerine düşünme fırsatı yakalamıştım. “Ben geldim, gidiyorum,” cümlesi 2018’de, Giulia Frati’nin belgeseli Istanbul Echoes’da (2017) bir kez daha karşıma çıktı. Bu kez İstanbul’un soundtrack’inin bir parçası olan simitçiler, poğaçacılar, yorgancılar, perdeciler, hurdacılar, midyeciler ve nicesinin seslerinin yanına, akbil, vapur, zabıta ve tabii inşaat sesleri de ekleniyordu.&nbsp;İçinde yaşadığımız şehrin seslerini sinemadaki yansımalarıyla görmek bir yana, sinema, hiç tanımadığımız şehir, kasaba ve köylerin de seslerini duyarak onlarla bir bağ kurmayı mümkün kılıyor. Türkiye sinemasında Reha Erdem, bunu büyülü bir gerçeklikle, tekinsiz seslerle dönüştürülmüş şehir ve kasabalar üzerinden yapıyor. Gabriel Mascaro'nun August Winds'i (2014), Brezilya'da hindistan cevizi tarlaları, deniz ve rüzgâr arasında hapsolmuş gençlerin içinde kopan fırtınaları, köyü ziyaret eden bir ses tasarımcısının kulağından duymayı sağlıyor. Angola Cumhuriyeti filmi <a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt10389922" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Air Conditioner</a> (2020), gizemli bir şekilde şehirdeki klimaların binalardan düştüğü tuhaf ve sıcak bir günde, patronunun klimasını kurtarmaya çalışan bir işçinin şehrin kaosuyla imtihanını konu alıyor. Pandeminin ortasında izlediğim bu filmin ses tasarımı, başkent Luanda'nın trafik, jeneratör, insan ve inşaat sesleri aracılığıyla beni alıp şehrin özlediğim kaosu ve sesleri içine götürmesi, bu alandaki başarısının bir kanıtı âdeta.John Krasinski’nin bir kez daha yönetmen koltuğunda oturduğu A Quiet Place Part II, Türkiye’de bugün vizyona giriyor. Angola Cumhuriyeti yapımı, Fradique imzalı Ar Condicionado / Air Conditioner ise 20 Temmuz’da MUBI’de erişime açılacak.&nbsp;Editörün notu: Duende okurlarına özel <a fr-original-style="" href="https://mubi.com/promos/duende" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bu bağlantı</a> üzerinden 30 gün boyunca MUBI’yi ücretsiz deneyebilirsiniz.

Ses tasarımının başrolde olduğu filmler.

Bir filmi duymak

Bültenin bu bölümünde, her yıl 20 kategoride yılın en iyilerini seçtiğim kişisel ödüllerim Altın Balkabaa Ödülleri / Golden Pumpkin Awards'ın rastgele bir yılının rastgele bir kategorisini ziyaret ediyoruz.Bu hafta En İyi Yönetmen kategorisine, adaylarım arasında tıpkı 93. Akademi Ödülleri adaylarında olduğu gibi iki kadının, bir Nordik yönetmenin ve bir David Fincher'ın yer aldığı 2010'a gidiyoruz.<img src="https://images.aposto.com/2021/2/2021-03-20T22:18:37.601Z_sm.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Black Swan&nbsp;ile bale sahnesinden kusursuz bir psikolojik gerilim çıkarmayı başaran Darren Aronofsky,&nbsp;haksızlık ve adalet kavramlarının şiddetle ilişkisini farklı hikâyelerle işleyen ve Danimarka'ya üçüncü En İyi Yabancı Film ödülünü kazandıran In a Better World&nbsp;ile bana Nordik sinemayı sevdirmiş Susanne Bier,&nbsp;kısır bir döngünün ileri giden bir çizgiye dönüşmesini bir baba-kız ilişkisi üzerinden anlatan Somewhere&nbsp;ile Sofia Coppola,&nbsp;sosyal çağın destansı filmi The Social Network&nbsp;ile sosyal ağların geleceğini şekillendiren şirketin hikâyesini anlatan David Fincher,&nbsp;Yunan Yeni Dalgası'nın görkemli doğuşunu Dogtooth ile müjdeleyen Yorgos Lanthimos&nbsp;ve 2010'lara Inception&nbsp;ile günümüz sinemasının en büyük dâhilerinden olduğunu, 2020'lere ise pandemi sırasındaki tavırlarıyla sinemanın sonunu getirmeye çalıştığını düşündürerek başlayan Christopher Nolan.And the Balkabaa goes to...Yazmaya bir blogla, profesyonel kariyerine ise (tam da 2010'da) bir sosyal medya ajansında başlamış biri olarak, bugün geldiği nokta her ne olursa olsun sosyal ağların yeri benim için çok ayrı. Hele ki sosyal ağların ne olduğunu anlamaya ve anlatmaya aynı anda çabaladığım günlerde hem sosyal yaşamımda hem de iş yaşamımda büyük bir yer kaplayan Facebook'un... David Fincher'ın The Social Network'ü, bu yüzden ilk izleyişimden itibaren benim için 2010'ların en iyi ve en önemli filmlerinden biri oldu. Filmin Aaron Sorkin imzalı senaryosu, çağa, senaryoya ve en önemlisi birbirlerine uyumlu oyuncu kadrosu, kurgusu, sinematografisi ve Trent Reznor &amp; Atticus Ross ikilisinin müzikleri bir yana, filmi benim için bir başyapıta dönüştüren dinamizminde David Fincher'ın yönetmenliğinin etkisi büyük. Gelmiş geçmiş en iyi senaristlerden olduğunu düşünsem de, Sorkin'in kendi yönettiği filmlerini eksik bulmamın nedeni de onun metninin Fincher'ın elinde neye dönüşebildiğini görmek muhtemelen. Benim için 2010'un en iyi yönetmeni, The Social Network ile David Fincher'dı.Tüm Altın Balkabaa aday ve kazananlarını <a fr-original-style="" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwNDViNGI4NmE5MzgwMDAwNzBlNzAyZSZ1c2VyPTVmZTRiNDliNmY1ZDQ2MDAwOTkzYjFlOSZhdXRob3I9NWY2MzFmZmNjMTZjYmEwMDA5ZTNkYmJhJnNvdXJjZT13ZWImbmV3c2xldHRlcj01ZmU2ZGExYTZmNWQ0NjAwMDk5YTAyMjkmaXNzdWU9NjA0NTcxYjc2YTkzODAwMDA3MGUyODY4JnN1YnNjcmliZXI9bnVsbCZ1cmw9aHR0cCUyNTNBJTI1MkYlMjUyRmVtcmVlbWlub2dsdS5jb20lMjUyRmdwbWE=" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> inceleyebilirsiniz.

2010'un en iyi yönetmenleri.

Yıl: 2010, Kategori: En İyi Yönetmen

17 Temmuz’daki vizyon tarihi pandemi nedeniyle önce 31 Temmuz’a sonra 12 Ağustos’a ertelenen Christopher Nolan’ın Tenet filmi nihayet 26 Ağustos Çarşamba günü sinemalarda gösterime girdi. 7 Ağustos’ta normalleşme süreci kapsamında açılan sinema salonlarının izleyicileri yeniden salonlara çekmek için büyük umutlar bağladığı Tenet hakkında sosyal medyadaki ilk yorumlar ise filmin Nolan filmografisinde en üst sıralarda yer alamayacağı yönünde. Film teknik olarak takdir edilse de duygusal olarak izleyiciyi etkilemekte zayıf kaldığı, filme dair eleştirilerde üzerinde büyük ölçüde uzlaşılan noktalardan biri. Eleştirmenlerin üzerinde uzlaştığı bir numaralı konu ise bunun tam bir Christopher Nolan filmi olduğu. Yönetmenin yıllar içinde oturan ve artık tanınır hâle gelen tarzının, bu filmde kendisini hiç olmadığı kadar hissettirdiği belirtiliyor.<figure class="image"><img src="https://images.aposto.com/images-2020-08-26T21:01:57.704Z.jpeg" alt="Tenet filminden"><figcaption>Tenet filminden</figcaption></figure>Biz de bu haftaki bültenimizde Tenet’i sinemalarda izlemeden önce Nolan sinemasında öne çıkan ortak noktaları, bir nevi yönetmenin imzası olan özellikleri hatırlamanın yararlı olacağını düşündük. Filmi çoktan izlemiş olan okurlar da Tenet ile Nolan sineması arasındaki ilişkiyi daha iyi karşılaştırma şansı elde eder sanırım.&nbsp;Nolan ve zaman: 11 filmlik kariyeriyle Christopher Nolan kendine has bir tarz yaratmış, günümüzün en mainstream&nbsp;auteur'lerinden biri desek yanılmış olmayız. Christopher Nolan deyince akıllarda canlanan en önemli unsurlardan biri yönetmenin zamanla olan <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmNDc3NGJmMDgyNWU1MDAwOGYzZDE3MiZ1c2VyPTVlYjU0M2NmNzA2NDk0MjU1ZWNmNmE4MCZhdXRob3I9NWVjZmQ3MDE1OWU1YTUwYjMyYTEwNmE2JnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy55b3V0dWJlLmNvbSUyNTJGd2F0Y2glMjUzRnYlMjUzRHBMcnZvMWFiNFhNJTI1MjZhbXAlMjUzQmZlYXR1cmUlMjUzRGVtYl9sb2dv"">ilişkisi</a>. Following, Memento, Inception ve Dunkirk gibi filmlerinde&nbsp;zaman kavramıyla oynaması, onu doğal ve doğrusal akışından çıkararak bir bozulmaya uğratması, Nolan sinemasının bir parçası hâline geldi. Following ve Memento filmlerinde hikâyeyi lineer akışından çıkararak izleyici merak uyandıran ve aynı zamanda tekinsiz bir dünyanın içine dâhil ederken Inception’da Nolan, film boyunca kurulan rüyanın farklı katmanlarında,&nbsp;slow-motion&nbsp;tekniğiyle zamanı olabildiğince manipüle ediyor. Bu manipülasyon seyirciyi, izlediği şeyin gerçekliğini sorgulamaya da itiyor. Dunkirk’te ise lineer olmayan hikâye akışını bir adım daha ileri taşıyarak farklı zamanlarda başlayan üç farklı olayı üç farklı zaman diliminde anlatıyor. Fragmandan anladığımız kadarıyla Tenet’te de Inception’daki slow-motion kullanımına benzer zamanın akışını bozan teknik olarak etkileyici aksiyon sahneleri izleyeceğiz.&nbsp;<figure class="image"><img src="https://images.aposto.com/images-2020-08-26T21:02:57.155Z.jpeg" alt="inception"><figcaption>Inception filminden</figcaption></figure>• Nolan ve belirsizlik: Tüm Nolan filmlerinde kendini hissettiren bir diğer öğe olarak karşımıza anlam bulanıklığı, <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmNDc3NGJmMDgyNWU1MDAwOGYzZDE3MiZ1c2VyPTVlYjU0M2NmNzA2NDk0MjU1ZWNmNmE4MCZhdXRob3I9NWVjZmQ3MDE1OWU1YTUwYjMyYTEwNmE2JnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy55b3V0dWJlLmNvbSUyNTJGd2F0Y2glMjUzRnYlMjUzRGZRZWs3SDlmSFpzJTI1MjZhbXAlMjUzQmZlYXR1cmUlMjUzRGVtYl9sb2dv"">belirsizlik</a> çıkıyor. Bir Nolan filmi izlerken kendimizi kaygan bir zeminde gibi hissediyoruz çünkü bazen filmdeki gerçekliği ve hatta başkarakterin doğruluğunu bile sorgulamak zorunda kalıyoruz. Memento’da ana karakter kime güvenmesi gerektiğini bilmediği bir ortamda kendi güvenirliğinden bile emin olamazken Inception’da, filmin final sahnesi de dâhil olmak üzere, seyirci olarak sürekli izlemekte olduğumuz sahnenin rüyada mı gerçekte mi ilerlediğini sorguluyoruz. Bu kasıtlı belirsizlik Nolan’ın bizi seyirci olarak karakterle aynı konuma yerleştirme isteğinden geliyor diyebiliriz. Bu etkiyi güçlendirmek için Nolan, tüm filmlerini karakterlerin öznel bakış açısıyla yansıtıyor. İzleyici olarak sahip olduğumuz bilgi karakterin bildikleriyle sınırlı kalıyor. Ana karakterle aynı anda bir şeyleri keşfedip, aynı soruları cevaplandırmaya çalışıyoruz. Böylece izleyici olarak ana karaktere duyduğumuz sempati güçlenirken karakterin yaşadığı kavram karmaşalarını da onunla birlikte yaşar ve sorgular hâle geliyoruz.<figure class="image"><img src="https://images.aposto.com/images-2020-08-26T21:04:56.561Z.jpeg" alt="dunkirk"><figcaption>Dunkirk filminden</figcaption></figure>• Nolan ve seyirci ilişkisi: Bu da bizi Nolan filmlerinde seyirci olarak sürekli tetikte olmaya, ortaya koyduğu sorunlar üzerine kafa yormaya ve pasif bir seyirci yerine aktif bir seyirci rolü üstlenmeye sevk ediyor. İntikam, suçluluk, öfke ve anılar gibi temaların çevresinde gelişen hikâyelerin temelinde etik ve insan doğasına dair sorgulamalar yatıyor. The Dark Knight Trilogy, Nolan’ın filmografisinde bu yönüyle en zengin örneklerden biri desek yanlış olmaz sanırım. Yönetmen, filmlerinde karakterlerin içine düştüğü çıkmazlarda “doğruluk” ve “gerçeklik” kavramları üzerinden seyirciye sorular sorarken bu soruları kasıtlı bir şekilde cevapsız bırakıyor. Hatta bu tutumunu Inception’da olduğu gibi bazen muğlak finallerle de pekiştiriyor. Biz de seyirci olarak sinema salonunu terk ettikten sonra da film hakkında düşünmeye ve sorgulamalar yapmaya devam ediyoruz. Bu yüzden Nolan filmografisinin öne çıkan özelliklerinden biri de yönetmenin izleyici yorumuna alan bırakan, seyircinin filmi izlerken aktif bir rol oynayabileceği bir sinema deneyimi yaratma isteği.<figure class="image"><img src="https://images.aposto.com/images-2020-08-26T21:05:27.346Z.jpeg" alt="dark knight"><figcaption>Dark Knight filminden</figcaption></figure>• Nolan ve Tenet: Bu hafta vizyona girmesinin ardından gelen ilk yorumlar Tenet’in aksiyonu, etkileyici sahneleri, farklı ülkelere uzanan bir macera sunmasıyla beyazperdeye yakışır bir görsel deneyim vadettiği yönünde olsa da karmaşık hikâyesi ve izleyiciyle duygusal bağ kurmakta zorluk çekmesiyle eleştiriliyor. Fakat yazının başında da belirttiğimiz gibi eleştirmenlerin üzerinde uzlaştığı ilk nokta Tenet’in bir Nolan filminden beklenen tüm özellikleri taşıdığı. Bu da aslında seyirciye izleyeceği filmin kalitesi konusunda belirli bir güven sağlıyor. Tenet'in beklentileri ne kadar karşıladığını ise filmi izledikten sonra göreceğiz.

Inception ile ilgili hikayeler