Notos Dergi

Perec'in yazma arzusu

Bir Envanter Çıkarma Denemesi

<h3 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Duygu Özdemir,&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://apos.to/n/1kitap1mekan" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">1Kitap1Mekan</a>&nbsp;adlı bülteninde gerek klasik gerek modern edebiyattan kitap önerilerini ve birçok yeni mekân tavsiyesini paylaşıyor.</h3><hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Perec'in izinden<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(211, 187, 171); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); box-sizing: border-box;">Onların dünyasında, elde edebileceğinden daha fazlasını istemek neredeyse kuraldı.</blockquote>Şeyler’i çağdaş tarih olarak adlandıran Perec, toplumun her alanından eleştirisini ortaya koyuyor aslında. Kalabalıklar düzeyinde işleyen mekanizmalar hem ekonomik hem kültürel düzeyde bir tüketim toplumu, insanın arzuları karşısındaki psikolojik dalgalanmaları ve sonu gelmek bilmeyen bir mutluluk arayışı… Belki de kendimize ya da hayatımızdaki nesnelere dışarıdan bakabiliyoruz bu sayfaların içindeyken.Raymond Queneau’nın kurucusu olduğu, Calvino gibi tanıdığımız isimlerin de yer aldığı Potansiyel Edebiyat İşliği üyesi olan Perec, yeni olanakları zorlamak, edebiyatı matematik kuramlarından ilhamla birleştirmek ve dilin sınırlarını genişletebilmek için yazıyor. İçinde hiç “e” harfi kullanılmadan yazılan ve çevrilen Kayboluş romanı oulipyen teknikle yazılan en bilindik eserlerin başında geliyor. Daha çok biçim üzerine çalışan yazarlar, edebiyatı yeni teniklerle de birleştiriyorlar. Anagram, lipogram dediğimiz şiir teknikleri ön olana çıkıyor. Queneau çevirisi deneyip sonrasında o düşünceyle Yazmak Eylemi’ni kaleme alan Ferit Edgü, Türk edebiyatında oulipyen örnek veren nadir yazarlarmızdan.Kahramanları yaptıkları eylemlerle değil, tüketim üzerinden anlatan Perec, bireyin 60’lar toplumundaki nesneye ve tüketime olan bakış açısının zamansızlığını da vurguluyor. Bu kitabı bugün okuduğumuzda yine aynı düşünceleri paylaşabiliyoruz. Nesneler üzerinden sahip olduğumuz mutluluğun ne kadarı gerçek, sahip olduğumuz mutluluk aslında nesneler mi diye sorgulamaların içinde bırakıyor bizi. Mahrem bir konfor alanı olarak karşımıza çıkan ev kavramı burada bir toplumsal statü ve ulaşılmazlık simgesi olarak karşımıza çıkıyor. Sahip olmak zorunda hissettiğimiz veya buna zorlandığımız eşyalar mutluluğumuzu nasıl etkiliyor?<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(211, 187, 171); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); box-sizing: border-box;">&nbsp;İnsanlar, kendilerine çok büyük gelen evlerde içlerine kapanıyorlardı.</blockquote>İçinde yaşadığımız maddi ilişkilerin bizi ve düşüncelerimizi kıskaca almış olması her ne kadar Şeyler’in ana konusunu tüketim kültürü eleştirisi olarak gösterilse de bence burada bireyin bu kültürün içinde savrulup gidecek kadar var olmadığını da gösteriyor Perec. Karakterler nesnelerle bağlantılı oldukları kadar aslında var oluyorlar ve kendilerini tanımlayabiliyorlar. Belki günlük hayat temposunda görmezden gelinen ama aslında yüzümüze yüzümüze çarpan gerçekleri kaleme almış Perec. Yaşam tarzımız ve tüketim alışkanlıklarımızı devam ettirme isteğimiz üzerine bir daha düşünüyorum bu satırları okurken. Eylemler ve arzular arasında sıkışıp kalan bireyin hayal kırıklıklarından bir derleme tadında kalıyor bu hikaye benim için.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(211, 187, 171); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); box-sizing: border-box;">Çünkü her şey onları haksız çıkarıyordu, en başta da yaşamın kendisi.</blockquote>

Editörün Seçkisi

1Kitap1Mekan

Perec’i anlamak için aslında biraz dönüp hayatına, peşinden gittiği edebi akıma bakmak gerekiyor. Günlük hayatta sorgulamaya değer saptamalardan yola çıkan bir edebi yolculuk…

Perec'in izinden

Ve 21 Şubat 1942 gecesi Zweig; komşusunu ziyaret etti, ondan aldığı kitapları geri verdi. Komşusu, “Ama bunları yeni ödünç almıştın!”&nbsp;dese de Zweig, artık kitaplara ihtiyacı olmadığını söyledi ve vedalaştı.&nbsp;Alman şair ve romantizmin öncüsü Kleist’ın eşini ve kendisini silahla vurarak intihar etmesinden çok etkilendi ve bir soda şişesindeki zehirden birkaç yudum aldıktan sonra “Yanıma gelmek istersen bunu istediğin zaman yapabilirsin” diyerek eşi Lotte’ye uzattı. Takvim yaprakları 22 Şubat 1942’yi gösteriyordu.Eşi Lotte ona son olarak şu soruyu yöneltir: “Beni seviyor musun?” “Evet.” cevabını verir Zweig. Ve Lotte, şişenin tamamını içip çiçekli elbisesiyle eşinin yanına uzanır. Evlerinde birbirlerine sarılmış vaziyette bulunurlar. İkinci eşiyle intihar etse de son mektubunu 20 yıl evli kaldığı ilk karısı Frederike’ye yazar.Dünya ve Dostları İçin Son Birkaç Söz“Özgür iradem ve açık bir bilinçle bu yaşamdan ayrılırken, son bir sorumluluk yerine getirilmeyi bekliyor: Bana ve işimi yapmama huzurlu bir ortam sunan harika ülke Brezilya’ya içten teşekkürlerimi sunmak. Her yeni günle bu ülkeyi daha çok sevmeyi öğrendim, ruhsal anavatanım Avrupa kendi kendini yok ettikten ve ana dilimin dünyası yok olduktan sonra, dünyanın hiçbir yerinde hayatımı bu kadar severek yeniden kuramazdım. Ama 60. yaştan sonra tam anlamıyla yeniden başlamak çok özel bir güç gerektiriyor. Ve benim gücüm yıllar süren vatansız yolculuklardan sonra iyice tükendi. Bu nedenle hayatımı doğru zamanda ve doğru bir şekilde sonlandırmamın iyi olacağına inanıyorum. Ki hayatım boyunca tinsel uğraşım en büyük haz kaynağım ve kişisel özgürlüğüm en yüce değerim oldu. Bütün dostlarımı selamlarım! Hepsine uzun geceden sonra gelen tanın kızıllığını görmek nasip olsun! Ben, her zamanki sabırsızlığımla önden gidiyorum.” Haftaya Georges Perec ve “E” harfini kullanmadan yazdığı “Kayboluş" adlı eserini inceleyeceğiz. O zamana dek kendinize iyi bakın hoşça kalın!&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;

Kayboluş ile ilgili hikayeler