<span fr-original-class="customBullet" fr-original-style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block;" style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block; box-sizing: border-box;"><img src="https://images.aposto.com/2026/2/5/1774599416976.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.54" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h1 fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">ABD sağında İsrail çatlağı: İran Savaşı ve 'Önce Amerika'nın isyanı</h1>Son yıllarda Amerikan sağının saflarında alttan alta büyüyen bir gerilim, İran Savaşı’nın patlak vermesiyle ayyuka çıktı. Trump’ın “Önce Amerika” (America First) söylemini Trump’a rağmen sahiplenen müdahale karşıtı kanat giderek güçlenirken bu çatlağın siyasette kurumsal bir karşılık bulup bulamayacağında Kasım ayında yapılacak ara seçimler önemli bir dönüm noktası olacak.Yazı: Batur Ozan TogaySon yıllarda&nbsp;Amerikan sağının saflarında alttan alta büyüyen bir gerilim, İran Savaşı’nın patlak vermesiyle ayyuka çıktı. 2000’lerde Bush yönetimi altında zirvesini gören ve Cumhuriyetçi Parti içinde neredeyse dokunulmaz sayılan İsrail’e koşulsuz destek politikası, artık dört bir yandan çatırdıyor.&nbsp;Trump’ın “Önce Amerika” (America First) söylemini&nbsp;Trump’a rağmen sahiplenen müdahale karşıtı kanat, siyonizmi hem stratejik hem de ahlaki açıdan dava edinen muhafazakar elite bugün İsrail meselesi üzerinden açıkça meydan okuyor. Trump destekçileri, daha doğrusu ikinci defa başkan seçilişine kadar Trump’a destek veren kesimler arasında gitgide belirginleşen bu çatlak, onlarca başka büyük siyasi tartışma arasında bir dış ilişkiler başlığını aşıyor.&nbsp;MAGA (Make America Great Again)&nbsp;hareketinin kimliğine, Trump’ın ardından Cumhuriyetçi Parti’nin kendine çizeceği istikamete, yabancı lobilerin Amerikan demokrasisi üzerindeki nüfuzuna ve hatta yeniden şekillenen dünya düzeninde ABD’nin üstleneceği role dair hayati bir kavga söz konusu.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Koşulsuz desteğin anatomisi</h2>Cumhuriyetçi Parti’nin İsrail’e verdiği destek; Soğuk Savaş dönemine dayanan askerî ittifak ve jeopolitik hamlelerden 2000’lerde Irak Savaşı’yla pik yapan müdahaleci yeni muhafazakar (neoconservative) dış politikaya, Amerikan İsrail Halkla İlişkiler Komitesi (AIPAC) gibi lobi kuruluşlarının ve Miriam Adelson gibi siyonist milyarderlerin İsrail yanlısı Amerikalı siyasetçilere sağladığı finansmandan Evanjelik Hıristiyanlığın teolojik öğretilerine kadar çeşitli kaynaklardan besleniyor.Donald Trump ise 2016’da&nbsp;"Önce Amerika" sloganını yeniden tedavüle sürerek Bush döneminin neocon müdahaleciliğine ve bu geleneğin “şahin” Cumhuriyetçi ardıllarına karşı cephe aldığında, bu yaklaşımın İsrail tesiriyle girişilecek operasyon ve savaşların da önüne geçme ihtimali tartışılmıştı. İlk başkanlık döneminde Trump’ın, İsrail’i eleştirel tutumundan muaf tutmakla beraber “bataklık” tabir ettiği Ortadoğu’da Amerikan askerî varlığını sınırlandırması ve “sonsuz savaşlar”a bir yenisini eklememesi, dahilî meselelere öncelik verme taraftarı milliyetçi muhafazakar ve sağ popülist çevrelerin ikinci Trump dönemine dair temkinli iyimserliklerini korumasında etkili olmuştu.Nitekim Amerikan sağının en önemli medya figürlerinden Tucker Carlson ve MAGA’nın sadık savunucularından müstafi Temsilciler Meclisi üyesi Marjorie Taylor Greene gibi pek çok Önce Amerikacı, Trump’ın yeni savaş başlatmama vaadinin altını çizerek 45. başkanın 2024 seçim kampanyasına destek vermişti. Fakat ABD’nin 28 Şubat’ta İsrail’le koordine olarak İran’a yönelik “Operation Epic Fury” (Destansı Öfke Operasyonu) adı altında başlattığı savaş, sağ siyasetin içinde&nbsp;yıllardır ısınan İsrail gerilimini&nbsp;tabiri caizse kaynama noktasına getirdi.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">MAGA cephesinde bölünme: 'Önce İsrail' hesaplaşması</h2>Bu siyasi fay hattındaki en sarsıcı kırılmalardan biri, Trump yönetiminde Terörle Mücadele Merkezi Direktörü olarak görev yapan&nbsp;Joe Kent’in istifasıyla yaşandı. Kent, görevden ayrılırken kaleme aldığı mektupta İran Savaşı’na açıkça karşı çıktı ve ABD’nin bu savaşı “İsrail ve güçlü lobisinin baskısı yüzünden” başlattığını öne sürdü.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İstifasının hemen ardından Tucker Carlson ve Megyn Kelly’nin programlarına katılan Kent, İsrail’in Amerikan dış politikası üzerindeki nüfuzuna dikkat çekmekle yetinmeyip sağcı aktivist Charlie Kirk’ün suikastında da İsrail’in parmağı olduğunu ima etti.</li></ul> <p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#090909" color="#fefefe" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#090909 !important;color:#fafbfc !important" href="https://aposto.com/s/abd-saginda-israil-catlagi-iran-savasi-ve-once-amerikanin?a=customButton" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(9, 9, 9) !important; color: rgb(250, 251, 252) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YAZININ DEVAMI</a>

Spektrum

<img src="https://images.aposto.com/2025/10/5/1763733432962.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.54" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h1 fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Korkuya sığınmak: Çağın belirsizliği toplumsal anksiyeteyi nasıl pekiştiriyor?</h1>Ayağımızın altından hızla kayan tanıdık dünyaya tutunmaya çalışıp onunla beraber kati felakete savrulmaktansa bilinmeze doğru bir adım atıp yeni bir dünyanın temelini atmak mümkün, ona ayak basacak yeni bir “biz”i inşa etmek de...Yazı: Batur Ozan TogaySon yıllarda karşılaştığımız sarsıcı krizler, tecrübe ettiğimiz büyük dönüşümler ve bunların sonucunda kendimizi ortasında bulduğumuz kesif kargaşa, dünyaya dair inanç ve varsayımlarımızı kökünden zedeledi.&nbsp;Bir sabah uyandığımızda Uzak Asya’da yeni türde bir virüsün peydah olduğu haberini aldık ve&nbsp;küresel salgın göz açıp kapayıncaya kadar hayatımızı paramparça etti; birkaç yıl sonra da neredeyse hiç yaşanmamış gibi sessizce geride bırakıldı. Yangın aleviyle kızaran gökyüzleri, sel suyunun bastığı şehirler ve yağmur suyunun terk ettiği tarım arazileri, daralan buzullar ve genişleyen çöller, ekolojik mülteciler ve muhtelif iklim krizi alametleri artık ekranlarımıza sığmaz hâle geldi.&nbsp;2008 buhranının enkazı içinde büyüyen nesil, kendilerine vadedilen müreffeh geleceğin, iş ve barınma güvenceleriyle beraber buharlaştığını gördü; devraldıkları dijital çağda ise otomasyon ve yapay zekanın sınırsız tehdit ve beklentileri arasında ufuklarını kaplayan buharın sisi bir türlü dağılmadı.&nbsp;Bugün dünya genelinde demokrasi gerilerken&nbsp;otoriter rejimler yükseliyor, popülist siyasi hareketler müesses kural ve kurumların kırılganlığını faş ediyor, liberal uluslararası sistem çözülüyor fakat can çekişen mevcut düzenin yerini neyin alacağını kimse bilmiyor. Bölgesel savaşların gölgesinde küresel nükleer yıkım tehlikesi gitgide tırmanıyor ve "kıyamet saati" artık saniyelerle ölçülüyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bütün bu belirsizliğin ortasında bizi takip eden, yakamızı bırakmayan, içimize işleyen bir ruh hâlinde yollarımız kesişiyor: Anksiyete.</li></ul>Çevremize, hayata ve geleceğe ait bildiğimiz veya bildiğimizi sandığımız her şeyin bu kadar ani, kökten ve kestirilemez biçimde değişebildiği bu koşullarda anksiyete; sınırları yalnızca psikoloji ve psikiyatri tarafından tayin edilen, bedensel ve biyolojik bileşenleriyle tanımlanan bireysel bir duygu veya duygudurum bozukluğu olmanın ötesinde&nbsp;yapısal ve kolektif bir varoluş hâline işaret ediyor.&nbsp;İçinde bulunduğumuz belirsizlik çağının asli hâlet-i ruhiyesiyle kuracağımız ilişki de böylece psikoloji laboratuvarları veya terapi kliniklerinde çözülecek bir mesele olmaktan çıkıyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Anksiyeteden kaçınırken saptığımız yol: Kesinlik arzusu ve korku siyaseti</h2>Ne var ki anksiyeteyi yaygın ve kaçınılmaz bir toplumsal hakikat olarak ele alırken dahi onu bir psikopatoloji olarak teşhis etmeye ve bu bozukluğa şifa aramaya meylediyoruz. Dolayısıyla anksiyeteyle ilişkimizi sıklıkla tek yönlü kuruyoruz.&nbsp;Ondan kurtulmak, onu savuşturmak istiyoruz.&nbsp;Tehditkar ve müphem geleceğin, toptan pençesine düştüğümüz kaygı ve huzursuzluk hâlini yatıştırmak için aldığımız tedbirleri bir çırpıda altüst edebileceğini bilsek bile bize sunulan geçici çarelerin peşine takılıyoruz. Bu çarelerin başında ise benliğimizi bütünüyle kuşatan öngörülemez tehdit algısını sınırlayıp somutlaştıran yalancı kesinliklere sığınmak; anksiyetenin şekilsiz tedirginliğini, korkunun “savaş ya da kaç” netliğine indirgemek geliyor.Anksiyetenin yapısal bir unsur hâline geldiği siyasal ve uluslararası düzlemlerde bu eğilim, genellikle&nbsp;ötekileştirici söylemler ve güvenlikçi politikalar üzerinden cereyan ediyor. Kendilerini uçsuz ve kahir bir belirsizlikle karşı karşıya bulan çağdaş toplumların kesinlik arzusu ve anlam arayışı, bilhassa popülist aşırı sağ partiler ve liderler tarafından umumi bir korku ikliminin inşasına kanalize ediliyor.&nbsp;Bu bağlamda öncelikle varoluşsal boşluktaki kitleleri tarihî süreklilik vaatleri veya çalınan huzur anlatılarıyla teskin ve seferber eden muhafazakar veya reaksiyoner ideolojiler aracılığıyla&nbsp;günah keçisi işlevi görecek iç ve dış düşman(lar) mimleniyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Böylece bireysel ve toplumsal anksiyetenin alamet-i farikası addedilebilecek geleceğe yönelik odaktan yoksun huzursuzluk ve amorf tehlike algısı nihayet tecessüm ediyor, tehdit unsurları gün yüzüne çıkıyor, saflar ayrılıyor ve sıklaşıyor.&nbsp;</li></ul>Korku siyaseti gütmek, liderler için tam da bu nedenle oldukça cazip bir usul. Dünyanın katışıksız müphemliğiyle cebelleşen yurttaşlarının varoluşsal imtihanlarına anksiyetenin billurlaştığı esasi düzlemde çözüm getiremeyen siyasetçiler, tesis ettikleri korku ikliminde ise adeta anksiyetenin açık uçlarını tıkayıp cevap anahtarını ellerinde bulundurdukları çoktan seçmeli sınavlar dağıtma fırsatını buluyorlar. Geçer nota uzanan yol da onların işaret ettiği şıklardan geçiyor: “Biz” bayrağı altında pekiştirdikleri kolektif öznenin varlığını tehdit eden “öteki” ile–doğrudan yüzleşilemeyen anksiyetenin aksine–yüzleşmek, ona karşı tedbir almak, onun kökünü kazımak. <p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#090909" color="#fefefe" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#090909 !important;color:#fafbfc !important" href="https://aposto.com/s/korkuya-siginmak-cagin-belirsizligi-toplumsal-anksiyeteyi-nasil?a=customButton" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(9, 9, 9) !important; color: rgb(250, 251, 252) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YAZININ DEVAMI</a>

Ozan Togay ile ilgili hikayeler