• Altılı masanın&nbsp;ikinci tur görüşmelerinin ikincisi, DEVA Partisi ev sahipliğinde gerçekleşti. Görüşmenin ardından yapılan açıklamada DEVA Partisi lideri Ali Babacan, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, İYİ Parti lideri Meral Akşener, Gelecek Partisi lideri Ahmet Davutoğlu, Saadet Partisi lideri Temel Karamollaoğlu ve Demokrat Parti lideri Gültekin Uysal, Taksim'de gerçekleşen terör saldırısını kınadı.<img src="https://images.aposto.com/2022/10/4/1668704193623.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="altılı masa" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Babacan'dan "ortak aday" açıklaması: Görüşme öncesi açıklama yapan Babacan, anayasa çalışmalarının tamamlandığını, parlamenter sisteme geçiş için yol haritası ve ortak politikalar üzerindeki çalışmaların da tamamlanmak üzere olduklarını söyledi. Babacan, ortak adayı bu iki çalışma bittikten sonra konuşmaya başlayacaklarını ifade etti.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ortak açıklama: Liderlerden yapılan ortak açıklamada, "Altılı masanın ortak adayı 13. Cumhurbaşkanı olacak ve parlamentoda ulaşacağımız büyük bir çoğunlukla en kısa zamanda Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme geçerek Anayasa’dan ve milletten kopmuş bu otoriter yönetime son vererek milletimizi özgür ve müreffeh yarınlara kavuşturacağız" ifadelerine yer verildi.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Cumhurbaşkanı Erdoğan, "İYİ Parti'nin bunlarla aynı çizgiye düşmesi tabii düşündürücü. Onlar niye bunlarla aynı masaya düşüyor veyahut aynı konuma geliyor? Bu tabii düşündürücüdür. Hele hele böyle bir dönemde. Temenni ederiz ki bunlar da bir dönüşüm yapmak suretiyle gerek bu masayı terk etmek, gerekse milli ve yerli bir duruş sergilemek üzere konumunu yeniden gözden geçirir"&nbsp;dedi.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Akşener'in cevabı: İYİ Parti lideri Meral Akşener, Erdoğan'ın çağrısına "Biz Sayın Erdoğan ve arkadaşlarının millilik ve yerlilik üzerinden yaptığı tanıma ihtiyaç duyan bir parti değiliz. Biz 2017'de yapılan ve bugünkü bu ucube sistemi getiren o referandumda çok net çok açık tavır koyan insanların kurduğu bir siyasi partiyiz. Dolayısıyla çizgisinde hiç kırılma olmayan, dün neyi savunduysak, bugün de aynı şeyi kararlılıkla savunan bir siyasi partiyiz. Dolayısıyla milletimizin geleceğinin heba edildiği, ortaya sürüldüğü bir kumar masasında hiç olmadık bundan sonra da olmayacağız."&nbsp;sözleriyle cevap verdi.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">MHP lideri Bahçeli, Elazığ'da düzenlenen mitingde HDP'ye yönelik "PKK'nın siyasi bünyesi olan HDP ihanetin ve bölücülüğün merkez üssü, toplar damarıdır. Daha fazla gecikmeye meydan bırakmadan Anayasa Mahkemesi tarafından HDP'nin kapatılması da mutlak ve hukuki bir mecburiyettir." ifadelerini kullandı.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bir adım geriden: Bahçeli, anayasa değişikliği görüşmeleri kapsamında AK Parti'nin HDP'yi ziyaretine ilişkin "Son derece doğal ve doğru bir adım" açıklamasında bulunmuştu.</li></ul>

Spektrum

Demirtaş söylemleriyle hem muhalefete hem de partisindeki "güvercinlere" alan açıyor. 

Güvercinlerin şahinlerle mücadelesi

DEVA Partisi Sözcüsü İdris Şahin tarafından bir televizyon programında açıklanan muhalefetin parlamenter sisteme geçiş süreci bir dizi tartışmanın fitilini ateşledi. “De facto parlamenter sistem” olarak da adlandırılan bu geçiş süreci senaryosu henüz altılı masa tarafından resmi olarak açıklanmamış ve kabul edilmemiş olsa da şimdiden muhalefetin parlamenter sisteme geçiş stratejisi olarak dillendiriliyor.Söz konusu geçiş stratejisinin temelini aslında muhalefet partilerinin çıkaracağı ortak Cumhurbaşkanı adayının seçimleri kazanması halinde görev ve yetkilerinin bir kısmını devretmesi ve sembolik bir Cumhurbaşkanı gibi hareket etmesi oluşturuyor. Habertürk’ten Kübra Par bu stratejiyi şu şekilde <a fr-original-style="" href="https://www.haberturk.com/yazarlar/kubra-par-2561/3475187-aday-degil-topal-ordek" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">özetliyor</a>:<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Muhalefet partileri TBMM seçimlerinde 360’dan fazla milletvekili çıkarmayı başarırlarsa referandumla, 400’den fazla vekil çıkarırlarsa referanduma gitmeden Cumhurbaşkanlığı sistemini değiştirecek. Fakat yeniden bir genel seçime veya Cumhurbaşkanlığı seçimine gitmeyecekler. 2023 genel seçimlerinde en çok oy alan partinin liderine hükümeti kurma görevi verilecek. Bu kişi, Meclis’te güven oyu alırsa Başbakan olacak. Alamazsa ondan sonra en çok oyu alan partinin genel başkanı hükümet kurma şansını elde edecek. Aynı zamanda, 2023 seçimlerinde seçilen Cumhurbaşkanı parlamenter sisteme geçilse bile Cumhurbaşkanı olmaya devam edecek.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Muhalefet partilerinin Cumhurbaşkanlığı seçimini kazanıp Meclis’te yeterli çoğunluğu elde edemediği ikinci senaryoda ise “de facto yönetim” formülü devreye girecek. Genel seçimlerde seçilen Cumhurbaşkanı görev ve yetkilerinin tamamını kullanmayacak ve pratikte Cumhurbaşkanı yardımcılarından biri Başbakanlık rolünü üstlenecek.</li></ul>Yani altılı masa Cumhurbaşkanlığı seçimini kazanması durumunda Meclis’te 360 milletvekili çıkaramasa bile de jure veya de facto olarak parlamenter sisteme geçmeyi planlıyor. Parlamenter sisteme geçiş stratejisinin tüm muhalefet partileri tarafından ortak bir şekilde kamuoyuna açıklanmamış olması ise çeşitli tartışmalara ve spekülasyonlara neden oluyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Riskler büyük</h2>Söz konusu strateji ile ilgili en önemli soru ise şu: Muhalefet partileri, seçimleri kazanmaları halinde her halükârda Cumhurbaşkanının yetkilerini devrederek sembolik bir görev üstlenmesini planlıyorlarsa 2023 seçimleri için gösterilecek ortak Cumhurbaşkanı adayı da mı sembolik bir isim olacak? Parlamenter sisteme geçiş stratejisi ile uyumlu bir şekilde sembolik bir Cumhurbaşkanı adayı çıkarılması durumunda bunun seçmen kitlesinde büyük bir kararsızlık yaratma ihtimalini göz ardı etmemek gerekiyor. Yapılan birçok kamuoyu anketinde, kararsız seçmenlerin seçimin kaderini değiştirecek çoğunluğa sahip olduğu düşünüldüğünde sembolik bir ismin Cumhurbaşkanı adayı olarak gösterilmesi bu kararsız seçmenlerin oylarını kazanma konusunda olumsuz bir etki yaratabilir. Muhalefetin adayının Cumhurbaşkanlığı seçimini kazandığı senaryoda ise seçilen Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerini en çok oy alan partinin genel başkanına devretmesi ise bir meşruiyet krizi yaratacaktır.Muhalefet partilerinin 360 milletvekili çıkaramadığı ikinci senaryoda devreye giren “de facto parlamenter sistem” formülü detayları tam olarak açıklanmadığı için büyük bir kafa karışıklığına neden oluyor. Bu senaryoda, muhalefetin Cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanan ortak adayının yine görev ve yetkilerini kullanmaması ve Cumhurbaşkanı yardımcılarından birinin fiili olarak Başbakan olması öngörülüyor. İlk senaryoda olduğu gibi yine halkın oylarıyla seçilen Cumhurbaşkanının ülkeyi yönetme ve parlamenter sisteme geçiş sürecini başlatma yetkileri seçim meşruiyeti olmayan bir kişiye devredilmiş oluyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Muhalefetin görevi</h2>Parlamenter sisteme geçişi öngören her iki senaryonun da seçmenler nezdinde önemli bir meşruiyet problemi yaratacağını göz önünde bulundurmak gerekiyor. Özellikle kararsız seçmenlerin seçimin kaderini belirleyebilecek bir oranda olduğu gerçeğiyle yüzleştiğimizde hem muhalefet partilerini destekleyen seçmenlerin hem de kararsızların güvenini kazanacak bir ortak adayın muhalefet partilerinin en önemli stratejisi olması gerekiyor.Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi ülkemizin içinde bulunduğu siyasi ve ekonomik krizin en önemli sebeplerinden biri ve 2023 seçimlerinin ardından tekrar parlamenter sisteme geçilmesi 20 yıldır devam eden kurumsal erozyon ve denge-denetleme mekanizmalarının tahrip edilmesi gibi hayati problemlere uzun vadeli çözümler üretebilir. Ancak, Türkiye’nin uzun vadeli kurumsal inşasına yeniden başlayabilmek için muhalefetin seçim stratejisini reelpolitik üzerine kurgulaması ve hem kararsız seçmenlerin hem de tüm muhalefet bloğunun oylarını ve güvenini kazanabilecek ortak bir aday çıkarabilmesi büyük önem taşıyor.

altılı masa ile ilgili hikayeler