1, 2, 3, 4, Umami!

Acı, tatlı, ekşi, tuzlu. Bu tatları çok iyi biliyor, pek de güzel anlatabiliyoruz. 5. bir tat daha var: umami. Peki onu nasıl bilirsin?

Umami nasıl bir tat?

Tadı damağında kalan, yedikçe yemek istediğin ve pek lezzetli gelen bir tat var. Anlatmak zor, ama eminim hepimiz deneyimlemişizdir bu 5. tadı. Minik bir deney ile umami tadını anlayalım.🏹 2 adet mantar alıyoruz. Birini kenarda tutuyor, diğerini mikrodalga fırına koyup 30 saniye bekliyoruz. Önce fırına girmemiş mantarı ısırıyoruz, tadına bakıyoruz. Sonra fırına girmiş olan mantarı ısırıyoruz, tadına bakıyoruz. Bu iki mantar arasındaki tat farkı umami etkisi!

Cips paketini alıp sonunu görmeden bırakamadığın olmuştur. Veya Asya mutfağına doyamadığın, soya sosunu fazla kaçırdığın, bir tabak daha yediğin de olmuştur. İşte bunlar hep umamiden. Lezzeti daha dolgun hale getiriyor, dili damağı kaplıyor, büyük de keyif veriyor. Damakta uzun kalıyor, öyle kolay kolay yok olmuyor.

Umamiden zengin gıdalar

Umami tadı veren, bu duyusal deneyimi bize kazandıran glutamat isimli bir amino asit. Kendileri tükettiğimiz bir çok gıdada doğal olarak bulunuyor. Umamiden zengin bazı gıdaları sıralıyorum.

• Mantar
• Domates
• Soğan
• Et
• Soya Sosu
• Parmesan
• Karides

Benim domates aşkımın da arkasında bu etki var sanırım.

Şarap ile nasıl eşleşir?

Umami, şarabın meyve notlarını daha çok ön plana çıkarıyor. Diyelim ki bir parça parmesan ile bir kadeh Kalecik Karası içiyorsun. Şaraptaki o kırmızı meyveler bu eşleşme ile daha çok ön plana çıkacak, damağı yormadan, meyveleri daha çok hissederek tatlı tatlı yudumlayacaksın. Veya karides yanında Sauvignon Blanc açtın; limonlar ve yeşil elmalar daha çok hissedilecek, hatta belki tropik notlar daha da ortaya çıkacak. Eti ne ile eşleştiriyorsan, peynirin yanına hangi şarabı açıyorsan, mantarla hangi kırmızıyı seçtiysen bil ki meyve notlarını biraz yukarıda hissedeceksin.