Siyaset mi futbola karışır, futbol mu siyasete?

44 binden fazla vatandaşımızın hayatını kaybettiği Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından ihmaller, müdahalede yaşanan gecikmeler, koordinasyonsuzluk ve benimsenen tehdit dili toplumun tüm kesimlerinden tepki çekti. Ekonomik büyümenin lokomotifi hâline gelen inşaat sektörü, 6 Şubat’ta binlerce insana mezar olacak bir konut piyasasının yaratılmasına kapı araladı. 

Yapılan binaların deprem yönetmeliğine uygun olup olmadığını kontrol etmekle görevli mimar ve mühendis odalarına ait yetki —bir vesayet odağı olarak görülerek— ellerinden alındı ve özel yapı denetim şirketlerine devredildi. 2019 yılına kadar devam eden bu sistemin ardından müteahhitler arasında yükselen tepkinin sonucunda yapı denetim firmaları arasında bir havuz oluşturularak denetleyici firmaların kura usulüyle belirlenmesi sistemi benimsendi. Sorumlu editörümüz İlkim Emirler’in Türkiye’de inşaat sektörünü incelediği yazısında elde ettiğimiz bulgulara göre, bu sistemin de bir rüşvet mekanizması hâline getirilerek yapı denetim sisteminin etkin bir şekilde çalışmadığı ortaya çıktı.

Bunlara ek olarak, depremin ilk 48 saatinde TSK’nın yeterli düzeyde mobilize edilmemesi, yardım çağrılarının paylaşıldığı Twitter’ın erişime kapatılması, yardım faaliyetlerinin koordine edilememesi, bölgede yaşanan güvenlik sorunları, AFAD’ın arama-kurtarma faaliyetlerinde yetersiz kalması gibi onlarca neden, depremlerde yaşanan can kaybının ve yıkımın artmasına neden oldu.

Gün geçtikçe artan toplumsal muhalefetin yansımalarından biri de futbol maçlarında “Hükümet İstifa” sloganları atan taraftarlar oldu. Anayasal haklarını kullanan Fenerbahçe ve Beşiktaş tribünleri, başta MHP lideri Devlet Bahçeli ve İçişleri Bakanı Süleyman Soylu olmak üzere birçok siyasetçi tarafından tehdide varan şekillerde hedef gösterildi.

Devlet Bahçeli, “Türk futbolunu zillet ve rezalete mahkum etmek isteyenlere göz yummak, alttan almak, sessiz durmak geldiğimiz bu aşamada mümkün değildir” derken İçişleri Bakanı Soylu ise "Biz mesaimizi bölmek istemiyoruz; ama mesaimizi bölmek isterlerse de rahat böleriz; hodri meydan.” ifadeleriyle anayasal haklarını kullanan vatandaşları hedeflerine aldı.

Bunun üzerine Kulüpler Birliği bir açıklama yayınlayarak “Spor kulüplerinin siyasi tartışmaların bir parçası olmayacağını” belirtti.

Bu açıklamanın ardından birçok futbol kulübü, “Hükümet İstifa” sloganı atan taraftarlara tepki göstererek AK Parti hükümetinin yanında olduklarını açıkladı.

Bakışlarımızı futbolun siyasete karışmaması gerektiğini ifade eden kulüp başkanlarına ve yönetim kurullarına çevirdiğimizdeyse siyasetin içinden gelen, iktidar partisiyle iltisaklı isimler görüyoruz. Bu bağlamda, inşaat sektöründe kurulan ticaret-siyaset-rant mekanizmasının futbola da sirayet ederek bir spor-ticaret-siyaset mekanizması kurulduğunu tartışmak mümkün. 

Futbolun siyasetin dışında bırakılması gerektiğini belirten bazı spor kulüplerinin başkanlarını incelediğimizdeyse ortaya şu tablo çıkıyor:

• Kayserispor Başkanı Ali Çamlı, Kayseri’de imamlık yaparken aynı zamanda ticaretle de uğraşmış. İmamlıktan emekli olduktan sonra AK Parti’den Kayseri Milletvekili aday adayı olmuş ancak kazanamamış. Ardından da Kayserispor başkanı olmuş. Kulübün Onursal Başkanı ise eski Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı ve AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Özhaseki.
• Kulüpler Birliği’nin bildirisine destek veren bir diğer kulüp ise Başakşehir Futbol Kulübü. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın büyük önem verdiği kulüplerin başında gelen Başakşehir’in başkanı Göksel Gümüşdağ. Gümüşdağ, kulüp başkanlığına ek olarak AK Parti İBB Meclis Üyesi olarak görev yapıyor.
• Açıklamaya destek veren Konyaspor Başkanı Fatih Özgökçen 2015 seçimlerinde AK Parti'den Konya Milletvekili aday adayı olmuş. Hâlihazırda AK Partili Konya Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nde 2. Başkan Vekili görevini de yürütüyor.
• Alanyaspor Başkanı ise Hasan Çavuşoğlu. "Futbola siyaset sokmayın" diyen Çavuşoğlu, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun ağabeyi.
• “Hükümet İstifa” diyen taraftarlara “foseptik fareleri” diyen ve hükümete desteğini vurgulayan Çaykur Rizespor’un başkanı İbrahim Turgut ise aldığı kamu ihaleleriyle büyük bir servet elde etmiş. İbrahim Turgut’un Yönetim Kurulu Başkanı olduğu TURGUT Müteahhitlik Sanayi ve Ticaret AŞ 2021 yılında Ayder Yaylası Spor Tesisleri Yapım İşi ihalesini 6 milyon 343 bin lira karşılığında kazanmış. Şirket ayrıca Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) Köprü İnşaatı, RTEÜ Geliştirme Vakfı Güneysu Konakları, Rize İçme Suyu İsale Hattı, Çayeli Kaymakamlığı Hükümet Konağı, Güneysu İlçe Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası ve Çevre Düzenleme Projesi gibi birçok kamu ihalesini de almış. Ayrıca İbrahim Turgut'a 2016 yılında Rize Ticaret ve Sanayi Odası tarafından verilen yılın iş insanı ödülünü de Cumhurbaşkanı Erdoğan takdim etmiş.

• Ankara Keçiörengücü Spor Başkanı Sedat Tahiroğlu da Melih Gökçek döneminde Ankara’da birçok ihale kazanmış.
• Bildiriye destek veren Erzurumspor’un başkanı Ahmet Dal 2014 yılında Erzurum Büyükşehir Belediyesi'nin iştirak şirketlerinden Erzurum Spor AŞ'nin kurucu genel müdürlüğünü yapmış.
• Gaziantep Futbol Kulübü’nün eski başkanı olan ve futbolun siyasete dahil olmaması gerektiğini savunan Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı Mehmet Büyükekşi, aynı zamanda Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin eski başkanı ve Türk Hava Yolları’nın yönetim kurulu üyesi. 
  • AK Parti MKYK Üyesi Metin Külünk’ün "15 Temmuz sonrası hakkında kırmızı ByLock listesinde olduğu iddiası bulunanlara birilerinin ilgi ve alâkası yoğunlaşmış. TFF seçimlerini, FETÖ'nün mağdur ettiği tüm kulüpleri dikkatle takip etmeye ve süreci olumlu şekilde yönetmeye davet ediyorum. Kim, kimler adına TFF Başkanlığına adaylık hazırlığı yapıyor?" diye tepki gösterdiği Büyükekşi’nin kardeşi Aykut Büyükekşi hakkında da 2020 yılında ‘Fetullahçı Terör Örgütü’ne üye olmak’ suçunda dava açılmıştı.
• TFF’nin eski başkanı Nihat Özdemir ise 2011-2022 yılları arasında kamudan 7 milyar 728 milyon 974 bin liralık ihale alarak dünyanın en çok kamu ihalesi alan şirketlerinden biri olan Limak Holding’in Yönetim Kurulu Başkanı.

Son olarak, “Devlet ve milletine bağlı olanlar bu ihaneti asla unutmayacaklar” açıklamasında bulunan organize suç örgütü lideri Alaattin Çakıcı’nın geçmişine göz atalım:

• 26 Mart 2000 tarihinde Karagümrük Spor Kulübü Lokali’ne düzenlenen silahlı saldırıda on beş kişinin yaralanmasına ilişkin açılan davada Alaattin Çakıcı, “çıkar amaçlı suç örgütü kurmak ve yönetmek” suçundan üç yıl dört ay, müessir fiile azmettirmekten suçundan da on dört yıl dokuz ay hapis cezasına çarptırılmıştı. Yargıtay, Çakıcı'ya suç örgütü kurmak ve yönetmek suçundan verilen cezayı onarken müessir fiile azmettirme cezasında usul eksikliği buldu.
• Çakıcı, 1995 yılında eski eşi Nuriye Uğur Kılıç’ın öldürülmesi olayında azmettirici olduğu iddiasıyla 2006 yılında yargılandığı davada ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme, Nuriye Kılıç’ın “Öcalan senden daha şerefli” sözü nedeni ile Çakıcı'ya tahrik indirimi yaptı ve on dokuz yıl iki ay hapis cezası verdi.
• Çakıcı, Bolu F Tipi Cezaevinde hükümlü bulunduğu 2017 yılında Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik sarfettiği sözler nedeniyle Cumhurbaşkanı'na hakaret ettiği gerekçesiyle on ay hapis cezası almıştı.
• Alaattin Çakıcı, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na yönelik tehdit ve hakaret içerikli bir mektup paylaştığı gerekçesiyle 11 Ekim 2021’de de 1 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı.
• Devlet Bahçeli'nin 2018 yılında Twitter hesabından Alaattin Çakıcı ve Kürşat Yılmaz'a yönelik "Kaderlerinin kurbanı olmuş mağdurlarla ilgili lehlerinde hukuki ve ahlaki bir düzenleme yapılması, onların aydınlığa kavuşturulmaları tez elden sağlanmalıdır." ifadelerinin ardından çıkarılan afla serbest bırakıldı.
• Beşiktaş üyeliğinden ayrıldığını belirten Devlet Bahçeli'nin "Bundan böyle ben artık Karagümrüklüyüm. Karagümrük Spor'a gönül veren bir kişi olarak hayatımı devam ettireceğim" sözleri üzerine Karagümrük Spor Kulübü "Sayın Genel Başkanımıza aramıza 'hoş geldiniz' diyoruz." açıklamasında bulundu.