Anadolu kentleri, müzeleri ve ziyaretçi merkezleriyle kültürel mirası yeniden keşfetmeye yönelik önemli bir dönüşümden geçiyor. Yıkılan ve kapalı kalan yapılar ise bu hafızanın kaybolan parçaları olarak karşımıza çıkıyor. Anadolu’nun çeşitli kentlerinde yakın dönemde açılan veya halen inşası devam eden 10 proje üzerinden bu dönüşümü mercek altına alıyoruz.

Yazı: Betül Özlem Yılmaz ve Zeynep Deniz Erol

^{Fotoğraf: Egemen Karakaya}

Çatalhöyük Ziyaretçi Merkezi

Mimar: Teğet Mimarlık
Küratoryal içerik çalışması: Paula Pintos
Yer: Konya
Yıl: 2023

Teğet Mimarlık tasarımı olan Çatalhöyük Ziyaretçi Merkezi, Konya’nın Çumra ilçesinde, insanlık tarihinin en eski yerleşimlerinden biri olan Çatalhöyük’te yer alıyor. Yapı, yalnızca bir müze değil, aynı zamanda arkeolojik kalıntıları, dere yatağını ve köy dokusunu birbirine bağlayan, bölgenin kolektif ruhunu ortaya çıkaran bir hafıza mekanı. Neolitik mirasın çağdaş bir mimari dille entegre edildiği yapıda üçgen formlu bir avlunun etrafına yerleştirilmiş üç ana birim mevcut.

Yapıya eşlik eden 22 metre yüksekliğinde ahşap bir kule, hem bir gözlem noktası işlevi görüyor hem de Konya Ovası manzarasıyla Çatalhöyük’ün siluetini görünür kılıyor. 9.000 yıllık kent belleği, ahşap strüktür ve yerel malzeme kullanımıyla, geçmiş ile günümüz arasında köprü kuruyor

^{Fotoğraf: Ömer Kanıpak, Yerçekim}

Antalya Nekropol Müzesi

Mimar: Erkal Mimarlık
Yer: Antalya
Yıl: 2023

Türkiye’nin ilk nekropol müzesi olan Antalya Nekropol Müzesi, bulunduğu bölgenin MÖ 3. yüzyıla uzanan antik nekropol alanını koruyup sergilerken, modern mimariyle kent dokusuna uyum sağlıyor. 2005’te bir kent meydanı yarışmasıyla başlayan proje sürecinde kazı sırasında ortaya çıkan antik nekropol (mezarlık) kalıntıları nedeniyle tasarımın odağı "nekropol müzesi" olarak belirlendi. Erkal Mimarlık’ın tasarımıyla 2023 yılında açılan müze, ölüm ile yaşam arasındaki kadim ilişkiyi çağdaş mimariyle buluşturuyor.

1400 metrekarelik alana yayılan müze, iki ana programa sahip: Ziyaretçilerin nekropol alanını gezebilmesi için rampayla başlayan yürüyüş yolları dizisi ve hem kazılarda çıkan eserleri sergileyen hem de Antik Çağ’da yaşam ve ölüm döngüsünü görselleştiren müze birimleri (kapalı ve yarı-açık sergi salonları).

YAZININ DEVAMI