🎥 76. Cannes Film Festivali’nde ödüller

Dünyanın en prestijli film festivallerinden biri kabul edilen Cannes Film Festivali'nin yetmiş altıncı edisyonu 16 Mayıs'ta başladı. Aralarında festivalin büyük ödülü Altın Palmiye'nin de bulunduğu ödülleri kazananlar ise 27 Mayıs Cumartesi gecesi gerçekleşen kapanış ve ödül töreninde açıklandı. Altın Palmiye tarihte üçüncü kez bir kadının -Anatomy of a Fall filmiyle Justine Triet'nin- oldu. 

Bir adım geriden: Cannes Film Festivali'nin yetmiş altıncı yılında ana yarışma bölümünde Altın Palmiye için yarışacak yirmi bir film 13 Nisan'da açıklanmıştı. Seçkide Türkiye'den Nuri Bilge Ceylan'ın yeni filmi Kuru Otlar Üstüne de yer alıyordu. Filmleri değerlendirecek jüriye yönetmen ve senarist Ruben Östlund'un başkanlık edeceği; ona sinemacılar Julie Ducournau, Damián Szifron, Atiq Rahimi, Rungano Nyoni ve Maryam Touzani ile oyuncular Paul Dano, Brie Larson ve Denis Ménochet'nin eşlik edeceği daha önce duyurulmuştu. 

Neler oldu? 16-27 Mayıs tarihleri arasındaki gösterimlerde, festivalin farklı bölümlerinde yarışan onlarca filmin dünya prömiyeri gerçekleşti. Yarışma dışı gösterimler arasında ise festivalin açılış filmi Jeanne du Barry (yön. Maïwenn), şimdiden ödül sezonunun etkili yarışçılarından olması beklenen Killers of the Flower Moon (yön. Martin Scorsese), anaakım sinemanın merakla beklenen yapımları Elemental (yön. Peter Sohn) ve Indiana Jones and the Dial of Destiny (yön. James Mangold) ile Euphoria'nın yaratıcılarından The Idol (yön. Sam Levinson) dikkat çekti.

^{The Zone of Interest (yön. Jonathan Glazer, 2023) | Kaynak: IMDb}

Altın Palmiye'yi hangi yönetmenin kazanacağına dair tahminler festivalin ilk gününden itibaren, festivali yerinde takip etme ayrıcalığına sahip olan uluslararası eleştirmenlerin yorumlarıyla yapılmaya başladı. Festivali 12 ülkeden 17 üyesiyle takip eden Uluslararası Sinefil Topluluğu'nun (ICS) yıldız tablosuna göre en yüksek yıldız ortalamasına sahip filmler The Zone of Interest (4.24; yön. Jonathan Glazer), Anatomy of a Fall (3.85; yön. Justin Triet) ve Fallen Leaves (3.76; yön. Aki Kaurismäki) oldu. Oscar Boy'un girişimiyle, Türkiye'den Cannes'a giden 6 sinema yazarını ortak bir tabloda toplayan yıldız tablosuna göre en yüksek yıldız ortalamasına sahip filmler ise The Zone of Interest (4.25; yön. Jonathan Glazer), Kuru Otlar Üstüne (4.17; yön. Nuri Bilge Ceylan) ve Perfect Days (3.67; yön. Wim Wenders).

27 Mayıs gecesi gerçekleşen ödül töreninde, ana yarışmadaki ödüller 8 film arasında dağıldı. Aralarında Nuri Bilge Ceylan, Kore-eda Hirokazu ve Wim Wenders gibi daha önce Altın Palmiye'ye uzanmış yönetmenlerin yeni filmleri de vardı. Altın Palmiye'nin yeni sahibi, daha önce Sibyl (2019) filmiyle festivalde yarışan Justine Triet oldu. Ödül konuşmasına "Bu yıl bu ülkeye, emeklilik reformuna ilişkin tarihî, son derece güçlü ve tek-ses bir protesto damgasını vurdu. Bu protestolar reddedildi ve şok edici şekillerde bastırıldı" sözleriyle başlayan Triet, sinema da dâhil olmak üzere Fransız toplumunun çeşitli alanlarında kısıtlanamayan bir güç modelinin patlak verdiğini ileri sürdü ve "neoliberal hükûmetin savunduğu, kültürün metalaştırılmasını" eleştirdi. 

• Neden önemli? Justine Triet, Jane Campion (The Piano, 1993) ve Julia Ducournau'nun (Titane, 2021) ardından Altın Palmiye'ye uzanan, tarihteki üçüncü kadın oldu. Triet, bu seneki ana yarışmada yarışan yedi kadından biriydi. Öte yandan filmin dağıtım haklarını festivalin ilk günlerinde satın alan ABD asıllı dağıtım şirketi Neon, bu ödülle birlikte dört festival üst üste Altın Palmiye'yi kazanan filmi elinde bulundurmuş oldu. 2019'da Parasite filmiyle yankı uyandıran şirket, Titane (2021) ve Triangle of Sadness'ın (2022) da dağıtımcısıydı.

^{Merve Dizdar | Kaynak: The Guardian}

Festivaldeki prömiyerinin ardından En İyi Senaryo ödülü için de tahminlerde adı geçen Nuri Bilge Ceylan imzalı Kuru Otlar Üstüne'de ise Merve Dizdar'ın performansı En İyi Kadın Oyuncu ödülüne layık görüldü. Dizdar ödül konuşmasında şu ifadeleri kullandı: “[Bu ödülü] kendilerine layık görülenlere boyun eğmeyip eyleme geçen, bu uğurda her şeyi göze alan ve ne olursa olsun umut etmekten vazgeçmeyen tüm kız kardeşlerime ve Türkiye’de hak ettiği güzel günleri yaşamayı bekleyen tüm mücadeleci ruhlara armağan ediyorum.”

• Neden önemli? Türkiye sinemasının Cannes yolculuğunda ilk kez bir kadın oyuncu ödüle uzanıyor. Merve Dizdar'ın canlandırdığı karakterin yaşadıkları üzerinden ülkesindeki eşitsizliklere ve haklar için verilen mücadeleye dikkat çeken konuşması ise ayrıca değerli.

^{Kuru Otlar Üstüne (yön. Nuri Bilge Ceylan, 2023)}

Diyorlar ki...

Holokost yaşanırken hayatın “dışarıda” devam etmiş olmasının dehşetini bize tüm gerçekliğiyle geçirmeyi başarıyor. Herhangi bir türe dahil edemeyeceğimiz, izlemesi oldukça zor olan The Zone of Interest, tüyler ürpertici bir “aile filmi”.
   - Aslı Ildır, Altyazı

[Anatomy of a Fall:] Bu tür filmlerdeki ‘Öldürdü mü, öldürmedi mi’ ikilemini siyahla beyaz gibi ayırmak yerine, muhtemel gerçekle kalan diğer ihtimallere aynı mesafeden bakan yönetmen; duyguları kullanma kolaycılığına girmeden, hikayeyi seyirci için bir dava dosyası seviyesine çıkarıyor. [...] 150 dakika boyunca ritminden hiçbir şey kaybetmeden, hiçbir karakterle tam olarak özdeşleştirmeden, heyecanın diri tutulduğu, sapasağlam bir mahkeme gerilimi izliyoruz. 
   - Selin Gürel, Diken

"Kuru Otlar Üstüne, Nuri Bilge Ceylan’dan bu zamana dek izlediğimiz en cesur, en şaşırtıcı ve en provokatif film. Sinemasının gücünün nelerden köklendiğini, beyazperdede insanın doğasını ve davranış özelliklerini bir tartışma alanına çevirebilmenin önemini ve edebiyatla kurduğu yakın bağın nelere muktedir olduğunu ortaya tüm çıplaklığıyla döken bir olgunluk dönemi eseri."
   - Melikşah Altuntaş, bantmag

^{Jonathan Glazer | Kaynak: Festival de Cannes}

76. Cannes Film Festivali ödülleri

Altın Palmiye: Anatomy of a Fall / Anatomie d’une Chute (Yönetmen: Justine Triet)

Grand Prix (Jüri Büyük Ödülü): The Zone of Interest (Yönetmen: Jonathan Glazer)

En İyi Yönetmen: Tran Anh Hùng (The Pet-au-feu / La passion de Dodin Bouffant)

Jüri Ödülü: Fallen Leaves / Kuolleet Lehdet (Yönetmen: Aki Kaurismäki)

En İyi Senaryo: Sakamoto Yuji (Monster / Kaibutsu)

En İyi Kadın Oyuncu: Merve Dizdar (Kuru Otlar Üstüne)

En İyi Erkek Oyuncu: Kobi Yakusho (Perfect Days)

Altın Kamera (En İyi İlk Film): Inside the Yellow Cocoon Shell / Bên Trong Vo Ken Vang (Yönetmen: Thien An Pham)

Altın Palmiye - Kısa Film: 27 (Yönetmen: Flóra Anna Buda)

Mansiyon - Kısa Film: Intrusion / Fár (Yönetmen: Gunnur Martinsdóttir Schlüter)

FIPRESCI Ödülü: The Zone of Interest (Yönetmen: Jonathan Glazer)

Belirli Bir Bakış bölümü ödülleri:

Belirli Bir Bakış Ödülü: How to Have Sex (Yönetmen: Molly Manning Walker)

Jüri Ödülü: Hounds / Les meutes (Yönetmen: Kamal Lazraq)

En İyi Yönetmen: Asmae El Moudir (The Mother of All Lies / Kadib Abyad)

Yeni Ses Ödülü: Omen / Augure (Yönetmen: Baloji)

Toplu Performans Ödülü: The Buriti Flower / Crowrã

Özgürlük Ödülü: Goodbye Julia (Yönetmen: Mohamed Kordofani)