7’den 70'e Gelecek Bizim Elimizde!

Ayşe Erenel Margossian

Radyometrik tarihleme ve diğer kanıtlara göre Dünya, 4,5 milyar yıldan fazla süre önce oluşmuş. Öte yandan insanlığın varoluşu ise sadece 200,000 yıl kadar öncesini işaret ediyor. Yani, Dünya’nın varoluşunu 1 güne sıkıştırsaydık, bizim varoluşumuz sadece son 4 saniyeden ibaret olurdu.

Bizlerden önce var olan dinazorlar, 165 milyon yıl boyunca  karanın, denizin ve gökyüzünün hakimiydiler. Ancak 65 milyon yıl önce dinozorların var oluşları sona erdi. Dinozorların nasıl yok olduğu ile ilgili teorilerden en çok kabul göreni ise, büyük bir göktaşının Dünya’ya çarpıp iklim koşullarını değiştirmesidir. Şimdi ise, dinozorları yok edip var oluşumuza olanak veren aynı o göktaşı gibi iklim krizinin olumsuz sonuçlarına doğru hızla sürükleniyoruz. Göktaşının bir seçim kabiliyeti yoktu, ancak yapacağımız seçimlerle insanlık olarak gelecek bizim elimizde!

Dünya’nın kaderini tayin edecek insanlar, bugünü yaşayanlar. Bildiğimiz anlamda ve bildiğimiz kadarıyla tek düşünebilen varlıklar olduğumuzu da göz önünde bulundurursak hem kendimizin hem de diğer türlerin kaderini tayin edecek yine bizim türümüz, homo sapienler olacaktır.  

Bugün yaşayan çocuklar, gençler zaten krizin içine doğdular ve doğduklarından beri artan belli bir bilince sahipler. Bizler de evlerimizde bilinçli davranmaya özen gösteriyoruz. Ebeveynler bu görevi yüklenmese bile çocuklarımız artık okulda, sosyal çevrelerinde hatta belki izlediklerinde bile bu bilgiye  ulaşıyorlar. Hatta artık onlar biz ebeveynleri yönlendiriyorlar. 8 yaşındaki oğlum evde boş yere açık kalan elektrikli bir alet gördüğünde israfı önlemek adına hemen kapatıp, her birimizi uyarıyor; ya da her defasında okula matarasıyla gelmek yerine yeni bir pet şişe suyla gelen arkadaşının davranışı ona garip gelebiliyor. Bu konuda kitaplar da okuyorlar. Kaygılarını artırmayacak ama yapabilecekleri hakkında bilgilendirecek kitapları tercih etmeleri için ben de yönlendiriyorum:

• Usborne yayınlarından Climate Crisis for Beginners iyi bir başlangıç kitabı. 
• Bilgi Üniversitesi’nde Sürdürülebilirlik üzerine ders veren Ayşe Yorgancıoğlu’nun, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını eğlenceli bir hikâye diliyle kaleme aldığı  “Kiki ve Mohan” isimli çocuk kitabı serisi de iklim krizi ve sürdürülebilirlik üzerine yazılan Türkçe kitaplara iyi bir örnek.

Gelecek bugün yaşamakta olanların elindeyse, o halde  alım refahı en yüksek ve Dünya’da her 6 kişiden 1’i olan 65 yaş ve üzeri kuşakta farkındalığı nasıl artırabiliriz? 

Soru belki de, farkındalıktan daha çok alışkanlıkları nasıl değiştirebiliriz olmalı. Savaş sonrası,  tüketimin çok daha ön plana çıkarıldığı, kaynakların hiç tükenmeyecekmiş gibi harcandığı ve her şey insanlar için denerek, insanlığın büyük bir kibirle biyoçeşitliliğin üzerinde tutulduğu dönemden geçmiş bu kuşak “alışkanlıklarını nasıl değiştirebilir” olmalı soru. Bu kuşak, biz ne krizler gördük zihniyetinden çıkıp bir an önce eyleme geçmeli. 

İnsanlık olarak, doğanın merkezinde olmadığımızı artık anlamamız gerekiyor. 

Dünya bizim türümüzden önce vardı ve var olmaya da devam edecek. Bugün kibirli bir şekilde dünyanın sonu tabirini kullansak bile ancak bazı türlerin sonundan bahsedebiliriz. Doğa kısa zamanda kendini yeniden toparlayacak ve bundan önce de olduğu gibi varoluşuna devam edecek. Çıkarlarımızı bir yana bırakırsak, tüm türlerle doğayla bir olarak sürdüğümüz bir yaşam  eminim bambaşka olacak. Diliyorum ki bundan sonraki değişim ve gelişim  bu yönde olsun.