AB, Rusya’ya karşı altıncı yaptırım paketini hazırlıyor

AB Enerji Politikaları Şefi Kadri Simson, Ukrayna'yı işgali nedeniyle Rusya'ya uygulanan yaptırım paketlerinin altıncısının kısa süre içinde tamamlanacağını belirtti. Yeni yaptırım paketiyle Rusya'dan enerji ithalatına kısıtlamalar getirileceği ve çok sayıda Rusya bankasının SWIFT sisteminden çıkarılacağı öngörülüyor. AB'nin en büyük enerji tedarikçisi konumunda bulunan Rusya'ya karşı uygulanacak bu yaptırımların, birliğin enerji politikalarında da köklü bir değişimi beraberinde getirmesi bekleniyor.

AB'nin Rusya'ya uyguladığı yaptırımlar 2014'te Kırım'ın ilhakıyla başladı. O dönemde sınırlı bir çerçevede uygulanan yaptırımlar, bu yıl 24 Şubat'ta Ukrayna'nın işgaliyle kapsamlı yaptırım paketleri hâlini aldı. AB yaptırımlarının temelinde iki hedefin yer aldığı belirtiliyor:

• Rusya'nın finansal kaynaklarını azaltarak Ukrayna'yı işgalinin finansmanını önlemek
• Ukrayna'nın işgalinden sorumlu olduğu düşünülen Rusya'nın siyasi elitleri ve oligarklarına siyasi ve ekonomik bedeller ödetmek

İşgalin başlangıcından bugüne kadar Rusya'ya ekonomik ve siyasi olarak birçok alanda yaptırım uygulandı. Bu yaptırımların en önemlileri arasında Rusya vatandaşı oligarkların mal varlıklarına el konulması, Merkez Bankası rezervlerinin dondurulması ve bazı Rusya bankalarının SWIFT sisteminden çıkarılması gösteriliyor. AB'nin en büyük enerji tedarikçisi olan Rusya'ya bu alanda uygulanacak olan yaptırımların işgalin finansmanını büyük oranda daraltacağı ve Putin’in iktidarını sarsacağı öngörülüyor. 

Bugüne kadar, birliğin birçok üyesinin enerji alanında Rusya'ya bağımlı olmasının bu konuda bir görüş birliğine varılmasına engel olduğu belirtilirken son dönemlerde başta İtalya olmak üzere birçok AB ülkesinin alternatif enerji tedarikçileri bulmasıyla Rusya’ya yaptırım uygulanması konusunda gereken manevra alanının yaratılmış olduğu aktarılıyor.

Alternatif tedarik yolları

İtalya, işgalin başlamasıyla Cezayir ile anlaşma yaparak doğal gaz ithalatını artırma kararı almıştı. ABD ise AB'nin Rusya’ya olan doğal gaz bağımlılığını azaltmak için Katar Emiri ile görüşmüş ve Avrupa’ya LNG ihracatının artırılması konusunda mutabakat sağlanmıştı. Kuzey Irak Başbakanı Masrour Barzani de ülkesinin Türkiye ve AB’ye enerji tedarikini karşılamaya hazır olduğunu birçok platformda dile getirmişti. Sonuç olarak, alternatif enerji tedarikçilerinin ortaya çıkmasıyla AB, Rusya’ya enerji bağımlılığını azaltabileceğini anlamış ve yaptırımları da sertleştirme politikasını benimsedi.

Almanya'nın tutumu

AB’nin en büyük ekonomisi ve enerjide Rusya’ya en bağımlı ülkelerden biri olan Almanya, işgalin başlamasıyla yükselen enerji fiyatlarından büyük oranda etkilendi. Ekonomisinin büyük oranda sanayiye bağımlı olması, Almanya’nın doğal gaza olan bağımlılığını da artırıyor. SSCB’nin dağılmasının ardından Rusya ile denge politikası izleyen Almanya, enerji tedarikinde herhangi bir kesinti olmaması için işgalin başlamasıyla denge siyasetini devam ettirmeye çalıştı; ancak hem uluslararası toplumun tepkisi hem de Almanya kamuoyunda Ukrayna’ya verilen destek Şansölye Olaf Scholz’un Rusya politikasını da büyük oranda değiştirdi. 

Geçtiğimiz hafta Ukrayna’ya ağır silah verilmesini de onaylayan Almanya, altıncı yaptırım paketine sıcak baktığını açıkladı. Ekonomi Bakanı Robert Habeck konuya ilişkin "Almanya, Rusya’ya enerji ambargosu konulmasına karşı değil; ancak ambargonun sonuçlarına kendimizi hazırlamak için zamana ihtiyacımız var." ifadelerini kullandı. Almanya, işgalin başlamasıyla petrol ithalatında Rusya’nın %35 olan payını %12’ye düşürdü. Yapılan açıklamalar gösteriyor ki, Almanya bu oranı daha da düşürerek altıncı yaptırım paketini onaylayacak.

AB Şahinleşiyor

Hâlihazırda Rusya, AB’nin doğal gaz tedarikinin %40’ını, petrol ithalatının ise %26’sını karşılıyor. Ek olarak, işgalin başladığı 24 Şubat'tan beri AB, Rusya'dan 47 milyar avro değerinde enerji ithalatı yaptı. Rusya’nın insan hakları ihlalleri ve savaş suçlarını finanse etmekle suçlanan AB ülkeleri, altıncı yaptırım paketini hayata geçirerek Rusya’nın savaş ekonomisine ağır bir darbe vurmayı planlıyor.