AB'den yeni enerji hamlesi: Bağımsız ve yeşil

Avrupa Komisyonu, 18 Mayıs Perşembe günü Avrupa Birliği’ni “yeniden enerjilendirecek” enerji tasarrufu planını yayımladı. REPowerEU adlı planın taslağı 8 Mart’ta duyurulmuştu. 

AB, 2030 Yeşil Enerji Hedeflerini yakalamak için bir dizi önlem alırken bu önlemlerin başat nedeni olarak Rusya’ya karşı enerji bağımlılığını azaltmayı gösteriyor. Bu açıdan AB’nin yeni enerji gündemi dönüştürücü (transformative) bir ajanda olmakla birlikte doğrudan politik bir amaca da hizmet ediyor. Rusya – Ukrayna Savaşı bu politik amacın görünen en önemli moral değeri.

Rusya’nın bir numaralı müşterisi olan AB, “savaşın finansmanı” rolünden sıyrılmaya kararlı görülüyor. Nitekim Komisyon planı, “Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden dolayı küresel enerji piyasasında yaşanan zorluklara bir yanıt olarak” sunmakta.

Ekonomik, güvenilir ve sürdürülebilir

Planın temel hedeflerinin enerji kaynaklarını çeşitlendirmek ve enerji tasarrufu yapmak olduğu belirtiliyor. İki temel hedefin, “yeşil enerji dönüşümünün hızlandırılması” ve “akıllı yatırımlar yapmak” da REPowerEU Planı’nın temellerini oluşturuyor.

European Commission, REPowerEU Plan COM(2022) 203 Final

“Çeşitlendirme” için atılacak ilk adımlar, LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) ve hidrojen gazı ithalatı ile enerji ithalatının yapıldığı ülkelerin artırılması. Üye ülkelerin satın alma süreci, AB Enerji Platformu tarafından organize edilebilecek. Üye ülkelerin enerji alımlarının yanı sıra bireylere ve özel şirketlere de enerji tasarrufu için büyük bir rol düşüyor. 

Yenilenebilir enerji kaynaklarının artırılması özellikle de 2030 Yeşil Hedeflerine ulaşmak üzere ön plana çıkıyor. REPowerEU ile birlikte yenilenebilir enerjinin tüm enerji üretimindeki payı için belirlenen %40 hedefi %45’e yükseldi.

Bütçe

Planın temel yapı taşlarından biri de üye ülkelerin güçlendirilmesini ve dayanıklı hale gelmesini sağlayan The Recovery and Resilience Facility (RRF) mekanizması. Pandemi döneminde de üye ülkelere yapılan ekonomik desteklerde ön plana çıkan RRF, yeşil dönüşüm için ayrılacak bütçeyi yönetiyor.

Bloomberg’e göre AB’nin 2030 sonuna kadar yapacağı 300 milyar avroluk yatırımının 10 milyarı doğalgaza, 2 milyarı  petrole, geri kalan kısmı ise temiz enerjiye harcanacak.

Tasarruf

Planın tasarruf için en kısa vadede ön gördüğü plan 1 Kasım 2022’ye kadar tüm üye devletlerin  depolarını %80 oranında doldurmaları. Böylece enerji fiyatlarını ani değişiminden etkilenme riskini minimuma indirmek hedefleniyor.

• Güneş ve rüzgar enerjisi kapasitesini artırmak,
• Yaklaşık 50 milyar metreküp gaz ithalatından tasarruf sağlamak için yenilenebilir hidrojen dağıtımını sağlamak, 
• 17 milyar metreküp gaz ithalatından tasarruf etmek için biyometan üretimini artırmak 

 gibi hedeflerin kısa vadede  hayata geçmesi planlanıyor. Alınacak tüm önlemlerin AB'ye yılda 100 milyar avro tasarruf ettirmesi bekleniyor.

BBC Türkçe tarafından özetlenen uzun vadeli önlemler arasında;

• 2030 yılına kadar 600 GW güneş enerjisi kapasitesi kurmak için AB Güneş Enerjisi Stratejisi'nin oluşturulması,
• Kamu binaları, ticari binalar ve konutlara güneş paneli kurulumunun zorunlu hale gelmesi,
• Jeotermal ve güneş enerjisinin ısıtma sistemlerine entegre edilmesi,
• Yenilenebilir enerji projelerinde izin süreçlerini kolaylaştırmak için düzenlemelerin geliştirilmesi yer alıyor.

Son not

AB’nin enerji tasarrufu ve yenilenebilir enerji için attığı adımlar, Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’in Jeopolitik Komisyonu’nun hazırlamış olduğu planlar çerçevesinde istikrarlı bir şekilde devam ediyor. Mevcut savaş, Rusya’ya karşı olan “bağımlılığı bitirme” söylemini güçlendirerek Rusya’ya karşı AB’nin ekonomik bir değer olarak güçlendirilmesi planını hızlandırdı. Yine de REPowerEU uzun vadeli bir plan. Kısa vadede Rusya’ya karşı atılacak en büyük adım petrol ambargosunu onaylayabilmek olacaktır.