aposto-logo
TR
TREN

BRICS, dolar için tehdit oluşturabilir mi?

Doların küresel finans sistemindeki rolüne yönelik algılanan tehditler yeni bir şey değil; 1980'lerden bu yana sık sık karşılaşılan bir durum. Ancak rakipler kendi tasarrufları için dolara inandırıcı bir alternatif bulana kadar, doların hakimiyetinden şüphe duyulmayacaktır.
BRICS, dolar için tehdit oluşturabilir mi?

16 Nisan - Citroën
Citroën ile birlikte

Citroën C3 ELLE Türkiye’de Yeni Citroën C3 ELLE 77 yıldır modaya ve kültüre yön veren ELLE ile iş birliğini sürdüren Citroën, sınırlı sayıda üretilen yeni Citroën C3 ELLE ile hayata modern ve konforlu bir dokunuşta bulunuyor. İkonik moda dergisi ELLE ’in 21 Kasım 1945 tarihli ilk sayısından ilhâmla yaratılan Citroën C3 ELLE , B Segmenti’nin en verimli ve konforlu seçenekleri arasında yer alıyor. Neler var? ELLE logosunun renklerine selam veren, beyaz veya siyah olmak üzere iki tavan rengi; kum, kutup beyazı, çelik gri, platin gri veya parlak siyah gövde renkleriyle kombinlenebiliyor. Airbump® ekleri, ızgaradaki far ekleri ve tavan etiketinin çevresini kaplayan renkli vurgular, Citroën C3 ELLE ’in yeni renkleriyle uyum sağlıyor. İki renkli Advanced Comfort koltuklarda ana döşeme olarak açık Prusya grisi kumaş kullanılırken sırtlıkların üst kısımlarında koyu mavi-gri tonlarında rüzgâr grisi Alcantara kullanılıyor. Marka logosu baskılı dekoratif şerit, mavimsi saten vurgularla sırtlığın üst kısmını koltuğun geri kalanından ayırıyor. Dahası: Citroën C3 ’teki benzersiz ELLE dokunuşu, aracın içinde ve dışında yer alan “1945’ten beri ve sonsuza dek” imzasıyla taçlanıyor. Yeni Citroën C3 ELLE ile tanışmak için bu bağlantıyı ziyaret edebilirsiniz.

Daha fazlasını öğren

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

Jim O'Neill

Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı, Vladimir Putin ve Xi Jinping'in Moskova'daki son görüşmesi ve Çin'in İran ile Suudi Arabistan arasında diplomatik bir yakınlaşmaya aracılık etmedeki görünür başarısı, ABD'nin küresel üstünlüğüne ve özellikle de ABD dolarına yönelik tehditler hakkındaki konuşmaları yeniden alevlendirdi.

BRICS'in (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika) geleceğini değerlendiren son Global Policy makaleme gelen yanıtlarda bu tür yorumlarla karşılaştım. Grup şu anda İran ve Suudi Arabistan gibi ülkeleri de içine alacak bir genişlemeyi değerlendiriyor ve üyelik kriterleri ve kendi Yeni Kalkınma Bankası'nın rolü hakkında soruları gündeme getiriyor. Peki daha büyük ve daha etkili bir BRICS+, dolar için gerçekten risk yaratır mı?

Doların küresel finans sistemindeki rolüne yönelik algılanan tehditler yeni bir şey değil; kariyerime başladığım 1980'li yıllardan bu yana sık sık karşılaştığım bir durum. Açıkçası, ABD'nin dünyanın en büyük ekonomisi olmaktan çıkacağı bir zaman gelirse, doların statüsü sorgulanacaktır. Aynı durum 20. yüzyılın ilk yarısında sterlin için de geçerliydi (ancak sterlin, Birleşik Krallık'ın ekonomik olarak geçilmesinden çok sonrasına kadar küresel tüneğinden indirilmedi).

Dünyanın ana rezerv para birimini basmanın getirdiği tüm ek sorumluluklar göz önüne alındığında, doların gözden düşmesi ABD için illa ki kötü sonuçlar doğurmak zorunda değil. ABD'nin artık eskisi kadar hakim bir güç olmadığı küresel ekonomide, diğer herkesin Amerikan para sistemine ve Federal Rezerv'in (ABD Merkez Bankası–Fed) ülke içinde yönlendirilen önceliklerine bu kadar bağımlı olması uygun değil. Diğer ekonomiler kendi para birimlerinin, para politikalarının ve ticaret modellerinin ABD'ninkilerden bu kadar etkilenmemesini tercih edecektir.

Ancak ABD'yi dışlayan bir yükselen güçler grubunun kendisi için daha yüksek hedeflere sahip olması, ABD merkezli finans sistemi için illa ki bir şey ifade etmiyor. Ne de olsa BRICS ve potansiyel BRICS+ ülkeleri kendi başlarına pek çok önemli güçlükle karşı karşıya ve sembolik açıklamalar yapmanın ötesinde birlikte neyi başarmayı umdukları açık değil. Daha da önemlisi, grubun en önemli ekonomileri olan Çin ve Hindistan nadiren işbirliği yapan ezeli rakipler. Bu durum değişene kadar BRICS'in ya da hatta genişletilmiş bir grubun dolara karşı ciddi bir meydan okumada bulunabileceğini düşünmek hayalcilik olur.

Dünyanın açık ara en kalabalık iki ülkesi olan Çin ve Hindistan arasındaki işbirliği eksikliği karşısında sık sık umutsuzluğa kapılıyorum. Eğer aralarındaki tarihî husumetin üstesinden gelebilir ve ticareti genişletmek, sağlık tehditleri ve iklim değişikliği gibi sorunlarla mücadele etmek için iddialı bir ortak gündem geliştirebilirlerse, finansal ve parasal statükoya BRICS güdümlü bir meydan okuma fikri sadece makul değil, aynı zamanda yakın bir ihtimal hâline gelecektir.

Bu ruhla, uzun zamandır Çin'in ilk adımı atarak Hindistan'ı kendi imzasını taşıyan "Bir Kuşak, Bir Yol" girişiminin unsurlarını birlikte tasarlamaya davet etmesi gerektiğini savunuyorum. Bir Kuşak, Bir Yol'un ulus ötesi altyapı yatırımlarına ilişkin iddialı gündeminin Hindistan ile işbirliği içinde hayata geçirilmesi Asya'ya ve ötesine çok daha güçlü ve kalıcı bir katkı sağlayacaktır. Aksi takdirde Bir Kuşak, Bir Yol; esasen Çin'in tercihlerini başkalarına dayatmak için var olan dar kapsamlı bir Çin girişimi olarak kalacaktır.

Suudi Arabistan ve İran'ın potansiyel olarak eklenmesi de benzer uyarıları beraberinde getirmekte. Evet, iki büyük petrol üreticisinin (Rusya'ya ek olarak) devreye girmesi, petrolün bir kısmının dolar dışındaki para birimleriyle fiyatlandırılması olasılığını arttırıyor. Ancak doları saf dışı bırakmak açık, gerçekten paylaşılan ve derinden benimsenen bir hedef olmadıkça, bu tür faturalama değişiklikleri sadece niş finans yazarları açısından heyecan verici olacaktır. Bugüne kadar petrolün yakında yeni bir para birimiyle fiyatlandırılabileceğine dair sayısız argüman duydum. Önce Alman markı olacaktı, sonra yen, sonra da avro—hâlâ dolar.

Son olarak ve en önemlisi, herhangi bir BRICS (ya da BRICS+) üyesinin dolara karşı stratejik bir meydan okuma oluşturabilmesi için, yabancı ve yerli tasarruf sahiplerinin ve yatırımcıların kendi para birimi cinsinden varlıkları ne zaman alıp satacaklarına kendilerinin karar vermesine izin vermesi, hatta bunu teşvik etmesi gerekir. Bu da Çin'in rutin olarak uyguladığı türden sermaye kontrollerinin olmaması anlamına gelmekte. BRICS ve potansiyel BRICS+ ülkeleri kendi tasarrufları için dolara güvenilir bir alternatif bulana kadar, doların hakimiyetinden şüphe duyulmayacaktır.


Goldman Sachs Asset Management'ın eski başkanı ve İngiltere'nin eski hazine bakanlarından Jim O'Neill, aynı zamanda BRICs teriminin de mucididir.

© Project Syndicate, 2023.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

İLGİLİ BAŞLIKLAR

Jim O'Neill

Rusya

Ukrayna

Vladimir Putin

Xi Jinping

Moskova

Suudi Arabistan

Brezilya

Hindistan

BRICS+

Birleşik Krallık

BRICS

NEREDE YAYIMLANDI?

Aposto GündemAposto Gündem

BÜLTEN SAYISI

🐲 Odak | Yeni kutup: Çin

Çin'in Orta Doğu satrancı, küresel para birimi hamlesi ve BRICS ortaklığı, Tayvan ve demokrasisine karşı oluşturduğu tehdit…

16 Nis 2023

Citroën ile birlikte
Behance

YAZARLAR

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

İLGİLİ OKUMALAR

;